Հայտնի բլոգեր Արթուր Չախոյան իր ֆեյսբուքյան էջում հրապարակել է տեսանյութ և պնդել, որ շուրջ 900.000 ԱՄՆ դոլարով բարեկարգված այգին արդեն քանդվել է, իսկ Երևանի քաղաքապետարան–ը պատրաստվում է նոր գումար հատկացնել նույն տարածքը կրկին բարեկարգելու համար։

Եթե ներկայացված տեղեկությունները համապատասխանում են իրականությանը, ապա գործ ունենք ոչ թե պարզապես անփութության, այլ բյուջետային միջոցների արդյունավետության և պատասխանատվության մեխանիզմների լրջագույն ձախողման հետ։

Հիմնական հարցը՝ ինչպե՞ս կարող է 900.000 դոլարանոց նախագիծը «քանդվել» մեկ տարում
Քաղաքային բարեկարգման նախագծերը ենթադրում են․

նախագծային փաստաթղթերի հաստատում,
շինարարական վերահսկողություն,
աշխատանքների ընդունում-հանձնում (ավարտական ակտ),
երաշխիքային ժամկետ։
Եթե այգին մեկ տարվա ընթացքում քանդվել է, առաջանում են հետևյալ իրավական հարցերը․

ա) Կա՞ երաշխիքային ժամկետ։
Եթե այո, ապա ինչո՞ւ նորից գումար է հատկացվում, այլ ոչ թե պարտավորվում է նախորդ կապալառուն վերացնել թերությունները իր հաշվին։

բ) Ո՞վ է ստորագրել ավարտական ակտը։
Արդյո՞ք աշխատանքները փաստացի ընդունվել են առանց պատշաճ որակի ստուգման։

գ) Ինչո՞ւ է կրկին բյուջետային ֆինանսավորում նախատեսվում։
Սա կարող է վկայել կրկնակի ֆինանսավորման կամ պայմանագրային վերահսկողության ձախողման մասին։

Հնարավոր կոռուպցիոն ռիսկեր
Եթե իրավիճակը ներկայացվածի նման է, ապա առկա են հետևյալ ռիսկերը․

🔹 Պայմանագրային վերահսկողության բացակայություն
🔹 Կապալառուի նկատմամբ անհետևողականություն կամ շահերի բախում
🔹 Անարդյունավետ ծախս՝ պետական միջոցների վատնում (waste of public funds)
🔹 Հնարավոր նախնական համաձայնություն կրկնակի աշխատանքների համար
900.000 դոլարը Երևանի համայնքային բյուջեի համար ոչ թե փոքր, այլ զգալի չափ է։ Այդ գումարը համարժեք է սոցիալական, կրթական կամ առողջապահական ծրագրերի ամբողջական ֆինանսավորմանը։

Քաղաքական և կառավարչական պատասխանատվություն
Եթե այգին իսկապես քանդվել է մեկ տարում, ապա պատասխանատվությունը պետք է կրեն․

նախագիծը հաստատած պաշտոնատար անձինք,
տեխնիկական վերահսկողություն իրականացնողները,
ընդունման հանձնաժողովը,
և վերջապես՝ քաղաքական պատասխանատվություն կրող ղեկավարությունը։
Այն պնդումը, թե «ոչ ոք պատասխանատվություն չի կրում», արդեն իսկ վկայում է վերահսկողական համակարգի դեֆորմացիայի մասին։

Անհրաժեշտ է՝
Հրապարակել պայմանագիրը, տեխնիկական բնութագիրը և ընդունման ակտերը
Հրապարակել երաշխիքային պարտավորությունների պայմանները
Պարզաբանել՝ ինչ իրավական հիմքով է նախատեսվում նոր ֆինանսավորում
Տալ հստակ պատասխան՝ արդյո՞ք սկսվել է ծառայողական քննություն

Եզրակացություն
Եթե նույն այգու համար կրկնակի գումար է դուրս գրվում առանց պատասխանատվության մեխանիզմի գործարկման, ապա խոսքը պարզապես վատ կառավարման մասին չէ․ դա արդեն կոռուպցիոն բարձր ռիսկի ցուցիչ է։

AntiCor