Ինչպես եւ ինչով կհիշվի Իլյա 2-րդ պատրիարքը

Ինչպես եւ ինչով կհիշվի Իլյա 2-րդ պատրիարքը

Sat, 21 Mar 2026 14:15:22 +0400


Մարտի 17-ին, կյանքի 94-րդ տարում մահկանացուն կնքեց Վրաց ուղղափառ եկեղեցու ղեկավար Իլյա 2-րդ կաթողիկոս-պատրիարքը (աշխարհիկ անունով՝ Իրակլի Գուդուշաուրի-Շիոլաշվիլի)։ Վրաստանը թեեւ աշխարհիկ պետություն է, հայտարարվել է ազգային սուգ։ 1991 թ. Վրաստանի վերաանկախացումից ի վեր՝ երկիրը մի քանի նախագահ է փոխել, բազմաթիվ վարչապետներ, պետական կառավարման մոդելներ, անցել է 2 էթնո-քաղաքական հակամարտության միջով, որոնք մերթ «սառեցված» են եղել, մերթ «թեժացել» են, տեսել է թե՛ քաղաքացիական բախումներ, թե՛ «գունավոր հեղափոխություն»։

Սակայն Վրաց ուղղափառ եկեղեցին՝ իր գահակալով, մնացել է անսասան ու մի տեսակ դարձել ազգային կայունության եւ հարատեւության սիմվոլ։ Իլյա 2-րդը Վրաստանում ամենաբարձր վարկանիշն ու հեղինակությունն ունեցող անձն էր, ու նրա վարկանիշին շատերն էին նախանձում՝ իշխանությունից, թե ընդդիմությունից։ Առհասարակ, եթե փորձենք ամփոփել հանգուցյալ կաթողիկոս-պատրիարքի կերպարը, ապա պետք է ասենք, որ բավականին հմուտ դիվանագետ է եղել։ Վրաց ուղղափառ եկեղեցու ղեկավար է դարձել 1977 թվականից։ Կարելի է ասել՝ մի ողջ դարաշրջան անցել է նրա հովվապետական գավազանի ներքո։ Նրան մեր հայկական իրականության մեջ կարելի է համեմատել Վազգեն 1-ին Ամենայն հայոց կաթողիկոսի հետ։ Իլյա 2-րդի օրոք Վրաց եկեղեցին աստիճանաբար դուրս է գալիս ստվերից, սկսում ակտիվացնել իր գործունեությունը, կարողանում է լցնել հասարակության մեջ առաջացած գաղափարական վակուումը։ Ընթացիկ տարին սիմվոլիկ է Վրաստանի եւ վրաց ժողովրդի համար։ Տոնելու են Վրաստանի քրիստոնեականացման 1700 ամյակը։ Ու Իլյա 2-րդը մահկանացուն կնքեց հենց այս սիմվոլիկ տարում։ Վրաստանում սա կարեւոր հոբելյան է։

Պատմության մեջ նա թերեւս կմնա որպես Վրաց եկեղեցու ամենատեւական հովվապետություն ունեցած կաթողիկոս-պատրիարքը։ Միաժամանակ նաեւ՝ կմնա որպես ազգային-եկեղեցական գործիչ, որը կարողացել է համադրել իր մեջ այնպիսի հատկանիշներ, որոնք առաջին հայացքից խիստ դժվար համադրելի են, չասելու համար՝ անհամադրելի, ինչպես իր հոդվածում նկատում է քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը։ Իլյա 2-րդի կերպարում համադրված էին քրիստոնեական-եկեղեցական ծառայությունն ու վրացական հայրենասիրությունը, պետական ազգայնականությունն ու սոցիալական պահպանողականությունը, Ռուսաստանի եւ Մոսկվայի պատրիարքության հետ հարաբերությունների պահպանումը՝ այնպիսի զգուշավորությամբ, որ ռուս-վրացական քաղաքական հարաբերությունների ներկայիս բացակայության կամ լարվածության պայմաններում տարատեսակ հակոտնյա մեկնաբանությունների տեղիք չտա, թեեւ մշտապես Ռուսաստանի քաղաքական իշխանությունների նկատմամբ իր բացասական վերաբերմունքն արտահայտել է աբխազական եւ հարավօսական հիմնահարցերի առնչությամբ։ Միաժամանակ՝ ողջունելով Վրաստան պետության արեւմտյան աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ նա մշտապես խիստ քննադատության է ենթարկել արեւմտյան ժամանակակից արժեքները՝ մատնանշելով դրանց հակասությունները քրիստոնեական ավանդական պատկերացումների եւ արժեքների հետ։ Եվ, որ ամենակարեւորն է՝ կարողացել է միշտ վեր կանգնել օրվա քաղաքական կամ նույնիսկ գեոպոլիտիկ կոնյունկտուրայից, դառնալ մի տեսակ համազգային ու համավրացական միասնության խորհրդանիշ ու արբիտր, հույս է ներշնչել իր կերպարով եւ փոխզիջումային լուծումների դուռը միշտ բաց պահել բոլորի համար։

© 2026 Secure News Portal

Source: Hraparak

Hraparak.am

Share
Published by
Hraparak.am

Recent Posts

Ռմբակոծել են Բեյրութի արվարձանները

Ռմբակոծել են Բեյրութի արվարձանները Mon, 15 Jun 2026 20:30:45 +0400 Իսրայելական ռազմաօդային ուժերը ռեյդ են…

14 րոպե ago

Ձայների գողը, Ուրսուլան ու Նիկոլի 60.000 հոշոտած ձայները․ ՔՊ-ին անակնկալներ են սպասվում․ Գառնիկ Դավթյանը

Ձայների գողը, Ուրսուլան ու Նիկոլի 60.000 հոշոտած ձայները․ ՔՊ-ին անակնկալներ են սպասվում․ Գառնիկ Դավթյանը Mon,…

25 րոպե ago

Վահագն Հովակիմյանի ասածն անհեթեթություն է

Վահագն Հովակիմյանի ասածն անհեթեթություն է Mon, 15 Jun 2026 20:15:52 +0400 Ինչպես հայտնի է՝ ԿԸՀ-ն…

29 րոպե ago

Հայաստանում իրենց իշխանություն հռչակած մարդկանց խումբը ադրբեջանական կլանի մի մասն է․ Շիրազ Մանուկյան

Հայաստանում իրենց իշխանություն հռչակած մարդկանց խումբը ադրբեջանական կլանի մի մասն է․ Շիրազ Մանուկյան Mon, 15…

30 րոպե ago

Սևանա լիճը բարձրանում է ռեկորդային տեմպերով

Սևանա լիճը բարձրանում է ռեկորդային տեմպերով Mon, 15 Jun 2026 20:12:04 +0400 ՇՄՆ «Հիդրոօդերևութաբանության և…

33 րոպե ago

Ձայնագողությամբ իշխանություն պահել չի ստացվի․ հետհաշվարկը տրված է

Ձայնագողությամբ իշխանություն պահել չի ստացվի․ հետհաշվարկը տրված է Mon, 15 Jun 2026 20:00:59 +0400 Latest…

44 րոպե ago