Սուրբ Զատիկ. քրիստոնեական աշխարհի ամենահին և ամենախորհրդանշական տոնը

Սուրբ Զատիկը քրիստոնեական եկեղե ցու ամենամեծ տոներից մեկն է, որը խորհրդանշում է Հիսուս Քրիստոսի հարությունը՝ մահվան նկատմամբ կյանքի հաղթանակը։

Հայ Առաքելական Եկեղեցում Զատիկը շարժական տոն է և նշվում է գարնան առաջին լիալուսնից հետո՝ կիրակի օրը։ Այն նախորդում է Մեծ Պահքը, որի ընթացքում հավատացյալները հոգևոր մաքրում են անցկացնում՝ աղոթքով, զսպվածությամբ և պահեցողությամբ։
Զատիկի գլխավոր խորհուրդը «հարություն և նոր սկիզբ» գաղափարն է։ Այդ օրը եկեղեցիներում հնչում է ուրախ ավետիսը՝
«Քրիստոս հարյավ ի մեռելոց»։

Տոնի անբաժան մասն է նաև ձուն՝ որպես կյանքի և վերածննդի խորհրդանիշ։ Ձվերի կարմիր գույնը հիշեցնում է Քրիստոսի արյունը, բայց նաև՝ հաղթանակն ու ուրախությունը։
Հայաստանում Զատիկը ընտանեկան տոն է․ մարդիկ այցելում են եկեղեցի, միմյանց շնորհավորում, սեղաններ գցում՝ չամիչով, ձկով, կանաչեղենով և, իհարկե, գունավոր ձվերով։

Հետաքրքիր պատմություն Զատկի մասին

Ժողովրդական մի հետաքրքիր պատմություն կապվում է առաջին քրիստոնյաների ժամանակների հետ։
Ասում են՝ Հիսուսի հարությունից հետո Մարիամ Մագդաղենացին գնացել է Հռոմի կայսր Տիբերիոսի մոտ՝ ավետելու այդ լուրը։ Կայսրը, չհավատալով, ասել է. «Դա նույնքան անհնար է, որքան այս ձուն կարմրի»։

Այդ պահին նրա ձեռքում գտնվող ձուն, ըստ ավանդության, կարմրել է։ Այդ հրաշքը դարձել է Զատկի խորհրդանշական պատմություններից մեկը, իսկ կարմիր ձուն՝ տոնի կարևոր մաս։