Օրբան եւ «Օրբան»
Tue, 14 Apr 2026 17:45:11 +0400
Հունգարիայում Օրբանը պարտվեց: Ում պարտվեց՝ էական չէ: Պարտվել է Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի գործիքը: Այս փաստը, անշուշտ, չի կարող ոգեւորել ՀՀ իշխանություններին, չնայած որ հաղթողը սորոսական հանրահայտ գրանտակեր է: Արդեն ասացի, որ Օրբանը թուրք-ադրբեջանական գործիք էր թե՛ Հունգարիայում եւ թե՛ տարածաշրջանում՝ ԵՄ-ում: Բայց Ադրբեջանն ու Թուրքիան նրան հաջողությամբ օգտագործում էին նաեւ ԱՄՆ-ի, Ուկրաինայի, Ռուսաստանի դեմ: Ադրբեջանն ավելի հեռուն էր գնացել՝ Օրբանին օգտագործելով Հայաստանի դեմ: Օրբանի պարտության բուն պատճառը, սակայն, ուրիշի ձեռքին գործիք լինելը չէր: Հունգարիային Եվրոպայի սրտում ոչինչ չէր սպառնում: Ո՛չ սուվերեն տարածքների կորուստ, ո՛չ սովամահություն, ո՛չ պատերազմ: Պարզապես Օրբանն ինքնիշխանության չափից ավելի շատ զգացողություն ուներ, ինչը դուր չէր գալիս ԵՄ-ին, ԱՄՆ-ին եւ Ռուսաստանին: Այլ խոսքով՝ Օրբանը հունգար ժողովրդի աչքին «լավ տղա» էր խաղում: Երեկ չէ առաջին օրը այդ խաղը վերջացավ: Օրբանի օդերը փակեցին, եւ Թուրքիան ու Ադրբեջանը մնացին առանց Օրբանի: Կփոխվի՞, արդյոք, Հունգարիայի արտաքին քաղաքականությունը Օրբանից հետո: Դժվարանում եմ ասել: Անձամբ ինձ Հունգարիայի նոր ղեկավարն էլ դրական հույսեր չի ներշնչում: Ես նրանից սպասելիքներ չունեմ: Կգնա Օրբանի ճանապարհո՞վ, մի օր էլ ինքը կընկնի Օրբանի օրը, կորդեգրի՞ առավել խելացի քաղաքականություն, գուցեեւ հաջողի: Կարճ ասած՝ չգիտեմ: Սպասում եմ՝ տեսնեմ՝ ՀՀ իշխանությունները շնորհավորելո՞ւ են Հունգարիայի նոր վարչապետին, թե՞ չէ:
Կարող եք ասել՝ դարդդ կտրվե՞լ է՝ Օրբան ես խաղացնում: Կներեք, իհարկե, բայց ո՞վ է Օրբան խաղացնում: Ե՞ս: Ամենեւին: Օրբանն էլ, օրբանատերն էլ… Ես պարզապես, այն էլ ընտրություններից առաջ, տեսնում եմ, որ մի «օրբանատիպ» վարչապետ էլ մենք ունենք՝ բառիս բուն իմաստով՝ թուրք-ադրբեջանական գործիք, որին չես կարող մեղադրել նաեւ ինքնիշխանության մասին պակաս ճամարտակելու մեջ: Կատարյալ Օրբան… Բայց եթե Հունգարիայի Օրբանը միջազգային արենաներում իրեն պահել գիտեր, Հայաստանի «Օրբանի» վրայից գեղցիությունը թափվում է: Սա նույնիսկ սեփական ժողովրդի հետ շփվելիս է դա բացեիբաց ցուցադրում: Դրսերում խայտառակում է բոլորին՝ թե՛ սորոսական ԵՄ-ին, թե՛ «հակասորոսական» ԱՄՆ-ին, թե՛ պուտինյան Ռուսաստանին, թե՛ մեր բարեկամներին եւ թե՛ մեր հանդեպ լոյալ վերաբերմունք ունեցողներին: Աշխարհում չկա նման բան՝ Ադրբեջանի դեմ պատերազմում պարտվես, սուվերեն տարածքներ կորցնես, Թուրքիան սահմանդ չբացի, եւ դու հայտարարես, որ Ադրբեջանն է քո անվտանգության հովանավորը: Սա ի՞նչ է, եթե ոչ բացահայտ խոստովանություն, որ դու թուրք-ադրբեջանական գործիք ես, որ քեզ թուրքերն ու ադրբեջանցիներն են խաղացնում: Դու չգիտե՞ս, որ այդ նույն Թուրքիան ու Ադրբեջանը լիքը խնդիրներ ունեն թե՛ ԱՄՆ-ի, թե՛ Ռուսաստանի եւ թե՛ ԵՄ-ի հետ: Այս տարվա ապրիլի 1-ին ո՞ւր էիր գնացել: Մոսկվա: Ինչո՞ւ էիր գնացել: Աշխատանքային այցով: Հասկացանք: Կարո՞ղ ես հիմա ինձ բացատրել, թե ինչ աշխատանքներ կատարեցիր այդ այցի ընթացքում: Ոչ մի… Եթե չհաշվենք, որ Պուտինը հերթով բռնեց ստերդ ու քեզ դատարկաձեռն ուղարկեց Երեւան: Պատկերացրու, որ նույնն էլ քեզ ԵՄ-ում է սպասվում, եթե փորձես նրանց էլ հավատացնել, որ կարելի է թե՛ ԵԱՏՄ-ում լինել, թե՛ ԵՄ-ում: Թրամփին տեսնելու ախորժակդ էլ է կորել: Նա էլ է հասկացել, որ ինքնիշխանության մասին հեքիաթներդ, մեղմ ասած, փուչիկ են, եւ ոչնչով չես կարող օգտակար լինել իր ծրագրերին: Բայց դու տես, որ թուրք-ադրբեջանական քարոզչամեքենան Հայաստանում թմբկահարում է, թե ի՜նչ հաջող այց ունեցար Մոսկվա:
Ի տարբերություն Հունգարիայի՝ Հայաստանի աշխարհագրական դիրքն ավելի բարդ է, Թուրքիային ու Ադրբեջանին ավելի մոտիկ ենք, պատերազմի վտանգն էլ հո միշտ կա: Այս պայմաններում չմտածված ինքնիշխանություն խաղալը ճոճվող կամրջի ու այծի պարն է հիշեցնում, եւ տարբերություն էլ չկա, թե կամրջի որ կողմից կգահավիժես անդունդը՝ ա՞ջ, թե՞ ձախ: Եթե Օրբանը, ամենամեծ ցանկության դեպքում էլ Հունգարիային չէր կարող հասցնել այս վիճակին, ապա մեր «Օրբանը» դա արդեն արել է ու հետդարձի ճանապարհն էլ չգիտի: Նրան մնացել է մի բան՝ Օրբանի պես «տղամարդավարի» ընդունել պարտությունն ու հեռանալ: Մնացածի մասին՝ պատերազմ, զոհեր, տարածքային կորուստներ, կոռուպցիա, թալան, կխոսենք ավելի ուշ, երբ իջնենք մազե կամրջից ու սկսենք իրական ինքնիշխանության ճանապարհների փնտրտուքը: