Ապրիլի 25-ին կայացավ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու աշխատանքային այցն Ադրբեջան։ Նա ժամանեց Սաուդյան Արաբիայից, բանակցություններ վարեց Իլհամ Ալիևի հետ և հանդիպեց ուկրաինացի փորձագետների հետ, որոնք իրենց փորձն ու գիտելիքներն են կիսում օդային տարածքի և ենթակառուցվածքների պաշտպանության ոլորտում իրենց գործընկերների հետ։

Զելենսկու այցը Ադրբեջան նշանավորվեց համաձայնագրերի ստորագրմամբ, որոնք վերաբերում են պաշտպանության ոլորտում համագործակցությանը, այդ թվում՝ զենքի, մասնավորապես՝ անօդաչու թռչող սարքերի համատեղ արտադրությանը, ինչպես նաև էներգետիկայի և առևտրի ոլորտներում։ Զելենսկու նախաձեռնությունը՝ ուկրաինա-ռուսական բանակցություններ (ԱՄՆ մասնակցությամբ) անցկացնել Ադրբեջանում, նույնպես արժանացավ լրատվամիջոցների ուշադրությանը։

Ուկրաինայի նախագահի Կասպյան այցը հիմնականում ուներ արտահայտված խորհրդանշական նշանակություն, իսկ, ինչպես գիտենք, խորհրդանիշները կարևոր դեր են խաղում քաղաքականության մեջ։ Զելենսկին ցուցադրեց իր վճռականությունը՝ ընդլայնելու Կիևի մանևրելու դաշտը և ընդլայնվելու այն տարածաշրջաններում, որոնք Մոսկվան համարում է իր ազդեցության ոլորտ։ Եվ նա դրանով չի սահմանափակվում։ Դեռևս պաշտոնական հաստատում չկա, բայց շատ հավանական է, որ Զելենսկին կմասնակցի Եվրոպական քաղաքական համայնքի հաջորդ գագաթնաժողովին, որը նախատեսված է մայիսի 4-ին Երևանում:

Չնայած Բաքվի և Մոսկվայի միջև սերտ կապերին (Ռուսաստանը դեռևս Ադրբեջանին անվանում է «ռազմավարական գործընկեր»), ակնհայտ է, որ Ալիևը չի երկնչում հակադրվել Ռուսաստանին։ Երբ անցյալ տարվա հունիսին Եկատերինբուրգում իրավապահների գործողությունների հետևանքով սպանվեցին երկու էթնիկ ադրբեջանցիներ, Բաքուն չեղարկեց միջգերատեսչական համատեղ հանձնաժողովի նիստը և փոխվարչապետի այցը, մինչդեռ Ադրբեջանի ոստիկանությունը մտավ «Սպուտնիկ» լրատվական գործակալության գրասենյակ՝ ձերբակալելով երկու ռուս լրագրողների, որոնք նույնականացվել էին որպես ԱԴԾ գաղտնի գործակալներ:

Միևնույն ժամանակ, Ադրբեջանը պարբերաբար մարդասիրական օգնություն է տրամադրում Ուկրաինային՝ ցուցադրաբար մեծացնելով դրա ծավալը Բաքվի և Մոսկվայի միջև լարվածության սրման ժամանակահատվածներում, օրինակ՝ Ուկրաինայում Ադրբեջանի դիվանագիտական ​​օբյեկտների և էներգետիկ ենթակառուցվածքների ռուսական ռմբակոծություններից կամ 2024 թվականի դեկտեմբերին ռուսական ուժերի կողմից AZAL ուղևորատար ինքնաթիռի խոցումից հետո: Ալիևն անձամբ ուղեկցում է որոշ մարդասիրական շարասյուներ:

«Հարկ է նշել, որ Զելենսկու այցը Ադրբեջան նրա առաջին այցն է Անկախ Պետությունների Համագործակցության երկիր՝ 2022 թվականի փետրվարից ի վեր: Նա այցելել է Մոլդովա երեք տարի առաջ, բայց դա եղել է Եվրոպական քաղաքական համայնքի նախորդ գագաթնաժողովի ժամանակ: Ավելին, Քիշնևը ներկայումս դուրս է գալիս ԱՊՀ-ից, ի տարբերություն Ադրբեջանի, որը դուրս գալու մտադրություն չունի (գոնե առայժմ)»,-նկատում է Վարշավայի Արևելյան ուսումնասիրությունների կենտրոնի Թուրքիայի, Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի բաժնի ավագ մասնագետ Վոյցեխ Գորեցկին։

Հիշեցնենք՝ ավելի վաղ Զելենսկին հայտարարել էր, որ Ուկրաինան մտադիր է ռազմատեխնիկական համագործակցության նպատակով կենտրոնանալ Հարավային Կովկասի վրա։ Ուկրաինացի քաղաքագետ Եվգենի Մագդան, օրինակ, «Հրապարակին» օրերս տված հարցազրույցում հետևյալ կարծիքն էր հայտնել․ «Անկեղծ ասած, այսօր Հարավային Կովկասում Ուկրաինայի դիրքն առանձնապես տպավորիչ չէ: Վրաստանի հետ հարաբերությունները, անկեղծ ասած, սառն են, դա փաստ է: Ադրբեջանի հետ ռազմավարական գործընկերությունը վատ է հիմնավորված կոնկրետ գործողություններով, քանի որ Թուրքիան շատ ավելի սերտ կապեր ունի իր գործընկերոջ հետ: Հայաստանի հետ շփումներն ավելի շուտ էպիզոդիկ են, հատուկենտ, ուստի Հարավային Կովկասում ռազմավարական գործընկերության մասին խոսելը խնդրահարույց է Ուկրաինայի համար»։

Այդուհանդերձ, փաստ է, Կիևը դիվանագիտական աշխարհագրությունն ընդլայնում է, և Հարավային Կովկասին այս ճանապարհային քարտեզում ամենևին ոչ երկրորդական դեր է վերապահված։ Ինչ վերաբերում է Հայաստանի հետ հնարավոր ռազմատեխնիկական համագործակցությանը, ապա այս դեպքում ևս պետք է նկատի առնելով Երևանի և Մոսկվայի ոչ այնքան հարթ հարաբերությունները։ Բայց կհամարձակվե՞ն, արդյոք, ՀՀ գործող իշխանությունները գնալ Ուկրաինայի հետ նման գործակցության, դեռ պարզ չէ։ Համենայն դեպս, գոնե այս փուլում, երբ առջևում խորհրդարանական ընտրություններ են, իսկ դրանց ելքը կարող է էապես բախտորոշ լինել թե՛ հայ-ռուսական, և թե՛ հայ-ուկրաինական հարաբերությունների համար։