Հուլիսի 31-ի մեդիա-օրակարգը բուռն էր՝ քաղաքական և իրավական զարգացումներով, մասնավորապես՝ ընդդիմադիր գործիչների նկատմամբ իրավապահների գործողություններով, խոշոր բիզնեսների պետականացման շարունակական պրոցեսով և Մերձավոր Արևելքում ահագնացող լարվածությամբ: Այսօր ուսումնասիրվել է ընդհանուր առմամբ 2,854 մեդիա նյութ։ Այս ծավալի մանրամասն և պրոֆեսիոնալ վերլուծությունն իրականացվել է մեդիա մոնիտորինգի գործիքակազմով ու կազմվել է օրվա կարևորագույն նորությունները։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ 5 ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Նարեկ Կարապետյանի առանձնատան խուզարկությունն ու արձագանքները – 295 հիշատակում

Փաստեր. Վաղ առավոտյան ուժայինները մտել են «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքից ԱԺ պատգամավոր ընտրված Նարեկ Կարապետյանի առանձնատուն և խուզարկություն իրականացրել։ ՔԿ-ն պարզաբանել է, որ գործողությունն իրականացվել է դաշինքի աջակից, կալանավորված Ալիկ Ալեքսանյանի գործի (ընտրակաշառք և փողերի լվացում) շրջանակներում։ Խուզարկությունից հետո Կարապետյանը հայտարարել է, որ իրավապահները ոչինչ չեն հայտնաբերել և չեն առգրավել։ Նա քննադատել է կառավարությանը՝ նշելով, որ Փաշինյանը Հայաստանի համար նոր թշնամի է ստեղծում՝ ի դեմս Ռուսաստանի։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լրատվամիջոցներն ու վերլուծաբանները ակտիվորեն լուսաբանել են խուզարկության ողջ ընթացքն ու Կարապետյանի՝ իրավապահներին ուղղված կոշտ հայտարարությունները։ Լայնորեն քննարկվում է նորընտիր խորհրդարանի անդրանիկ նիստին ընդառաջ ընդդիմադիրների նկատմամբ ճնշումների ակնհայտ ուժգնացումը:

Հակասող նարատիվներ․ Ընդդիմադիր դաշտը և փաստաբաններն այս գործողությունը որակում են՝ որպես բացահայտ քաղաքական հետապնդում, ճնշում և խոչընդոտում քաղաքական գործունեությանը՝ իշխանություններին մեղադրելով ավտորիտարիզմի մեջ։ Մինչդեռ իրավապահ մարմիններն ու իշխանամետ շրջանակները պնդում են, որ սա բացառապես իրավական գործընթաց է՝ պայմանավորված ապօրինի ֆինանսավորման և հավաքներին մարդկանց նյութապես շահագրգռելու փաստերով։

1. Գագիկ Ծառուկյանի բիզնեսների պետականացումը և նրա ուղերձը ՔԿՀ-ից – 248 հիշատակում

Փաստեր. Գլխավոր դատախազության միջնորդությամբ Հակակոռուպցիոն դատարանը բավարարել է «Երևանի «Արարատ» կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատի» կառավարումն ու պահպանումը ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարությանը հանձնելու պահանջը (որպես ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման ապահովման միջոց)։ Զուգահեռաբար, ՊԵԿ-ը Ծաղկաձորի «Մուլտի Ռեստ Հաուս» հյուրանոցում բացահայտել է 78 մլն դրամի հարկային խախտում, իսկ իրավապահները խուզարկել և ձերբակալել են «Մուլտի տրանսպորտ» ընկերության տնօրենին։ «Երևան կենտրոն» ՔԿՀ-ից Գագիկ Ծառուկյանն ուղերձ է հղել՝ նախազգուշացնելով, որ Հայաստանը կանգնած է աշխարհաքաղաքական և տնտեսական լուրջ ցնցումների առաջ:

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում․ Մամուլը քննարկում է Ծառուկյանի ակտիվների նկատմամբ կիրառվող համակարգային և ինտենսիվ արշավը։ Շրջանառվում են լուրեր, որ Ծառուկյանի բիզնես գործընկերները կարող են դիմել միջազգային արբիտրաժային դատարան։ Տարածվում է նաև տեսանյութ, թե ինչպես են որոշ քաղաքացիներ Երևանում իրենց մեքենաների վրա փակցնում Ծառուկյանի լուսանկարը՝ ի նշան աջակցության։

Հակասող նարատիվներ․ Իշխանությունը գործընթացը ներկայացնում է՝ որպես օրինականության վերականգնում և կուտակված պարտավորությունների ու ապօրինի գույքի վերադարձ պետությանը։ Ընդդիմադիրներն ու վերլուծաբանները սա համարում են պետական ռեկետ և սեփականության յուրացում՝ քաղաքական հաշվեհարդարի ու իշխանությունն ամրապնդելու նպատակով։

1. Իրան-ԱՄՆ հակամարտության սրացումն ու Հորմուզի նեղուցի փակումը – 215 հիշատակում

Փաստեր. Իրանի ԶՈւ-ն հայտարարել է Հորմուզի նեղուցով առևտրային նավերի երթևեկության լիակատար դադարեցման մասին՝ հարվածելով ու կանգնեցնելով ամերիկյան օդային ուղեկցությամբ անցնող երկու լցանավերի ընթացքը։ ԻՀՊԿ-ն աննախադեպ հարվածներ է հասցրել Բահրեյնում ԱՄՆ-ի «Շեյխ Իսա» և Քուվեյթում «Ահմեդ ալ-Ջաբեր» ռազմաբազաներին, ինչպես նաև Իրաքյան Քրդստանում քրդական խմբավորումներին։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն սպառնացել է խիստ հարվածներ հասցնել Իրանին, եթե վերջինս չգնա հրադադարի։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լրահոսը գերծանրաբեռնված է Մերձավոր Արևելքում լայնամասշտաբ պատերազմի վերսկսման և ԱՄՆ-ի հնարավոր կոշտ հարվածների վերաբերյալ կանխատեսումներով: Վերլուծաբանները նշում են, որ նեղուցների փակումը նոր աշխարհաքաղաքական զենք է դառնում, ինչն ուղղակիորեն կհարվածի համաշխարհային տնտեսությանն ու նավթի գներին: Արևմտյան լրատվամիջոցները նշում են, որ ԱՄՆ-ն և Իսրայելը քննարկում են Իրանի դեմ նաև ցամաքային շրջափակում կիրառելու սցենարը։

1. Լիպարիտ Դրմեյանի զրպարտության հայցն ընդդեմ Նիկոլ Փաշինյանի – 142 հիշատակում

Փաստեր. Միջազգային իրավական հարցերով ներկայացուցչի գրասենյակի նախկին ղեկավար, այժմ «Միասնության թևեր» կուսակցության անդամ Լիպարիտ Դրմեյանը զրպարտության հայց է ներկայացրել դատարան ընդդեմ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի: Նա պահանջում է հերքել նախորդ օրն իր հասցեին վարչապետի հնչեցրած մեղադրանքները (թե ինքը ՀԷՑ-ի շահերն է սպասարկել և «տրոյական ձի» է եղել կառավարությունում)՝ դրանք որակելով իր պատիվն ու արժանապատվությունն արատավորող և իրականությանը չհամապատասխանող։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Թեման ակտիվորեն լուսաբանվում է՝ որպես նախկին պաշտոնյայի կողմից երկրի ղեկավարին դատի տալու բացառիկ դեպք։ Դավիթ Անանյանը և այլ փորձագետներ առաջ են քաշում այն նարատիվը, որ Փաշինյանի հայտարարությունները կանխամտածված սցենար են՝ սեփականության (ՀԷՑ-ի) իրավական վեճը հանրության աչքում «պետություն–ներքին թշնամի» դրամատիկ հակադրության վերածելու համար։

1. Երևանում «Իդրամի» ինկասացիոն մեքենայի խոշոր կողոպուտը – 110 հիշատակում

Փաստեր. Հուլիսի 28-ի գիշերը Երևանի Հարավարևմտյան թաղամասում (Անդրանիկի փողոցում) կողոպտել են «Իդրամ» ՍՊԸ-ի ինկասացիոն ավտոմեքենան։ Սաղավարտով անհայտ անձը բացել է «Skoda» մակնիշի մեքենայի դուռը և հափշտակել 34 դրամական կապոցներով պայուսակը։ Ինկասատոր-վարորդը փորձել է հետապնդել հանցագործին, որի ընթացքում թափվել է 12 կապոց, սակայն կողոպտիչին հաջողվել է դիմել փախուստի՝ տանելով առանձնապես խոշոր չափի գումար:

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լրատվականները կենտրոնացել են հանցագործության հանդգնության ու մանրամասների վրա։ Դեպքը հանրության և մեդիայի շրջանում առաջացրել է ակտիվ քննարկումներ մայրաքաղաքում կրիմինալ իրավիճակի և ֆինանսական կազմակերպությունների անվտանգության ապահովման խոցելիության վերաբերյալ։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ (ՄԵԴԻԱ-ԴԵՄՔԵՐԸ)

1. Նարեկ Կարապետյան – Լրահոսի կենտրոնում էր՝ առանձնատանը իրականացված խուզարկության, դրան հետևած ճեպազրույցի և իշխանությունների ու վարչապետի հասցեին հնչեցրած կոշտ քննադատությունների պատճառով:
2. Գագիկ Ծառուկյան – Բանտից հղած ծավալուն ուղերձով՝ երկրին սպառնացող ցնցումների մասին, մինչդեռ նրա մի շարք բիզնեսներ (Արարատ կոնյակի կոմբինատ, Մուլտի Ռեստ Հաուս, Մուլտի տրանսպորտ) իրավական գործընթացների և պետականացման կիզակետում հայտնվելով։
3. Նիկոլ Փաշինյան – Շրջանառվեց նրա դեմ զրպարտության հայց ներկայացվելու, վարչապետի աշխատակազմում կատարված կադրային կտրուկ փոփոխությունների (Արայիկ Հարությունյանի և Տարոն Չախոյանի ազատում), ինչպես նաև ՌԴ-ի հետ հարաբերությունները սրելու համար նրան ուղղված մեղադրանքների ֆոնին։
4. Լիպարիտ Դրմեյան – Դարձավ գլխավոր մեդիա դեմքերից մեկը՝ դատական հայց ներկայացնելով երկրի ղեկավարի դեմ՝ ի պաշտպանություն իր արժանապատվության և հերքելով Փաշինյանի հնչեցրած մեղադրանքները։
5. Դոնալդ Թրամփ – Համաշխարհային և տեղական մամուլում ամենաքննարկվող միջազգային դեմքն էր՝ Իրանին հարվածելու կոշտ հայտարարությունների, ՀԱՄԱՍ-ի զինաթափման համաձայնագրի մասին լուրերի և Ուկրաինային «Patriot» հրթիռների տրամադրման վերաբերյալ կասկածների պատճառով։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ՝ ԹՈՓԻՑ ԴՈՒՐՍ

• Լրագրողական ութ կազմակերպություններ հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ՝ պահանջելով կասեցնել նորընտիր ԱԺ-ում լրագրողների տեղաշարժն ու աշխատանքը սահմանափակող նոր կանոնները։
• Ալիկ Ալեքսանյանի կալանքի ժամկետը դատարանի որոշմամբ երկարաձգվել է ևս 2 ամսով, ինչը փաստաբանները որակում են որպես ապօրինություն և քաղաքական պատվեր:
• ՌԴ Տնտեսական զարգացման նախարար Մաքսիմ Ռեշետնիկովն արձագանքել է հայկական կողմին՝ անհիմն համարելով ՀԿԵ-ի կոնցեսիոն պայմանագրի վերանայման դեպքում ՌԴ-ից լրացուցիչ գումարներ պահանջելը:
• Վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար Արայիկ Հարությունյանը և նրա տեղակալ Տարոն Չախոյանն ազատվել են պաշտոններից։
• Մեկ օրում Մարոկկոյից մոտ 50-60 հազար ներգաղթյալ է հատել Իսպանիայի սահմանը, ինչի պատճառով Իտալիան կասեցրել է Շենգենյան համաձայնագիրը Իսպանիայի հետ:
• Նոր Հաճնի կամրջի տակ հայտնաբերվել է 14-ամյա ՌԴ քաղաքացի տղայի դի. ՔԿ-ն նախաձեռնել է քրեական վարույթ՝ ինքնասպանության հասցնելու հատկանիշներով։

ԵՐԵԿՈՅԱՆ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՇԱՐՔ

• Հայ ըմբիշների կամային ելույթները Բաքվում. Մ-17 Աշխարհի առաջնությունում հայ ըմբիշ Գևորգ Հարությունյանն ադրբեջանցի մրցակցի հետ գոտեմարտելիս կոտրել է արմունկի ոսկորը, սակայն շարունակել է պայքարել մինչև վերջ ու նվաճել բրոնզե մեդալ։
• Տարվա լավագույն ընտանիքը ՌԴ-ում. Ռոստովում բնակվող Քիլաֆյան հայերի ընտանիքը ճանաչվել է «Տարվա ընտանիք» համառուսաստանյան մրցույթի հաղթող՝ «Ավանդույթների պահապան ընտանիք» անվանակարգում:
• Պայթյուն մայրաքաղաքի կենտրոնում. Երևանի Պապ թագավոր փողոցում եղանակային աննախադեպ շոգի և սպառման մեծ ծանրաբեռնվածության պատճառով պայթել ու բռնկվել է ՀԷՑ-ի ստորգետնյա մալուխը:
• Փրկություն Սևանա լճում. ՆԳՆ հատուկ ջրափրկարարներին հաջողվել է լողանշաններն անցնելուց հետո ջրի տակ հայտնված 22-ամյա երիտասարդին ողջ դուրս բերել ջրից և փրկել նրա կյանքը։
• Պինգվինի արկածները շոգին. Նիդեռլանդներում պինգվինը փախել է կենդանաբանական այգուց և գնացել լողանալու շրջակա ջրամբարներում՝ փորձելով փրկվել աննախադեպ տապից: