«Սպիտակ քարավան»․ պոետիկ կինո-առակ՝ ժամանակի հորձանուտում հայտնված մարդու մասին

«Սպիտակ քարավան»․ պոետիկ կինո-առակ՝ ժամանակի հորձանուտում հայտնված մարդու մասին

Thu, 06 Aug 2026 21:00:07 +0400


Սովետական «Սպիտակ քարավան» կինոնկարը շատ մասնագետներ համարում են պոետիկ կինո-առակ։ Այն նկարահանվել է 1963 թվականին, էկրան բարձրացել 64 թվականի փետրվարին։ Ռեժիսորներն են՝ Էլդար Շենգելան եւ Թահմազ Մելիավան։ Պրեմիերայից մի քանի ամիս անց արդեն այս ժապավենը ներկայացվում է Կաննի կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակին, ինչը վկայում է թերեւս այն մասին, թե որքան բարձր է գնահատվել վրացական գեղարվեստական կինոարվեստը ԽՍՀՄ տարածքից դուրս։ Սյուժեն շատ պարզ է։

Ամեն տարի հովիվների քարավանը ոչխարներին քշում է Վրաստանի լեռնային շրջաններից մերձկասպյան տափաստաններ։ Երիտասարդ հովիվ Գելան հերթական անցման ժամանակ հանդիպում է ձկնորսուհի Մարիային։ Նրանց միջեւ ծնվում է զգացմունք։ Սակայն ապագայի նրանց պատկերացումները տարբեր էին։ Գելան ցանկանում է քաղաք գնալ ապրելու, իսկ Մարիան երազում է գյուղական հանգիստ կյանքի մասին։ Այս ներքին կոնֆլիկտն էլ դառնում է կինոնկարի գլխավոր դրամատիկ առանցքը։ «Սպիտակ քարավանը», սակայն, միայն սիրո պատմություն չէ։ Այն բազմաշերտ ստեղծագործություն է, որում ավանդական սյուժեն դառնում է փիլիսոփայական մտորումների առիթ, մտորումներ, որոնք վերաբերում են ժամանակին, հիշողությանն ու փոփոխությունների անխուսափելիությանը։ Սպիտակ քարավանն այս դեպքում կյանքի՝ դարերով հաստատված ռիթմն է, որը փոխանցվում է սերնդեսերունդ։ Թվում է, թե նրա շարժումն անվերջ է։ Ֆիլմում առանձնահատուկ տեղ ունի ավանդույթների եւ մոդեռնիզացիայի հակադրումը։ Ավագ սերնդի համար հովվությունը ոչ թե աշխատանք է, այլ՝ կենսաձեւ, որը հիմնված է բնության, աշխատանքի եւ ընտանեկան ավանդույթների հանդեպ խորը հարգանքի վրա։ Գելայի համար, սակայն, այդ աշխարհն այլեւս միակ հնարավոր տարբերակը չէ, որտեղ կարող է կառուցել իր կյանքը։ Նա երազում է քաղաքի մասին։ Ու դա կարելի է համարել 60-ականների սկզբի երիտասարդության հիմնական երազանքը, երբ կա ձգտում նոր հնարավորությունների, կրթության, սոցիալական այլ իրականության հանդեպ։ Ֆիլմն արտաքին դինամիկա չունի։ Նրա դանդաղահոս ռիթմը գրեթե հայեցողականության է տրամադրում մարդուն, եւ ֆիլմը դառնում է կինո-պոետիկա։ Թերեւս, այդ նոստալգիկ պոետիկան է նաեւ, որը ֆիլմը, վաթսուն տարի անց էկրան բարձրանալուց, դեռ դիտարժան է դարձնում մեր օրերում։ Հատկապես որ հարցերը, որոնք առաջադրված են կինոնկարում, արդիական են նաեւ այսօր։

© 2026 Secure News Portal

Source: Hraparak

Hraparak.am

Recent Posts

«Հրապարակ». Հայկ Կոնջորյանի կնոջից շատ աշխատավարձ ստացող պաշտոնյաների կանայք էլ կան

«Հրապարակ». Հայկ Կոնջորյանի կնոջից շատ աշխատավարձ ստացող պաշտոնյաների կանայք էլ կան Sat, 08 Aug 2026…

8 րոպե ago

«Հրապարակ». Որքան գումար են վաստակում կին նախարարներն ու նրանց ամուսինները

«Հրապարակ». Որքան գումար են վաստակում կին նախարարներն ու նրանց ամուսինները Sat, 08 Aug 2026 08:25:19…

29 րոպե ago

«Հրապարակ». Հաջորդը զինվորականներն են

«Հրապարակ». Հաջորդը զինվորականներն են Sat, 08 Aug 2026 08:20:48 +0400 Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ…

34 րոպե ago

«Հրապարակ». Փաշինյանը որս է սկսել Ծառուկյանի համախոհների նկատմամբ

«Հրապարակ». Փաշինյանը որս է սկսել Ծառուկյանի համախոհների նկատմամբ Sat, 08 Aug 2026 08:15:44 +0400 ԲՀԿ…

39 րոպե ago

«Հրապարակ». Հայկական ծիրանի մասին ռուս-ադրբեջանական սահմանին մատնել են «հայկական թերթերը»

«Հրապարակ». Հայկական ծիրանի մասին ռուս-ադրբեջանական սահմանին մատնել են «հայկական թերթերը» Sat, 08 Aug 2026 08:10:24…

44 րոպե ago

«Հրապարակ». Խիստ զգուշացրել են՝ ոչ մեկին չասել պարգեւավճարի չափը, սպառնացել ազատել

«Հրապարակ». Խիստ զգուշացրել են՝ ոչ մեկին չասել պարգեւավճարի չափը, սպառնացել ազատել Sat, 08 Aug 2026…

49 րոպե ago