Հանրությունը պարզ ասաց՝ Էդգար Ղազարյանը քիչ է ասել
Sat, 15 Aug 2026 16:45:43 +0400
Էդգար Ղազարյանն ասել է, որ ՔՊ-ականները «սրիկայաբար փորձում են շահարկել» զոհված զինվորի հիշատակը։ Ի՞նչ է սա նշանակում։ Պատգամավորը գնահատական տվեց արարքին («ինչպես են շահարկում»)։ Նա ուղիղ կերպով սրիկա չանվանեց ՔՊ-ականներին, այլ գնահատական տվեց արարքին։ Ինչու՞ ՔՊ-ականների կողմից նման աղմուկ բարձրացավ, որն անսպասելի էր անգամ տեսարանների սովոր հանրության համար։ Սրիկա և սրիկայաբար բառերի մեջ իրավաբանական ու հռետորական նշանակալի տարբերություն կա։ Առաջինը կարելի է համարել մաքուր անձնական վիրավորանք, երկրորդը՝ կոշտ քննադատություն։ Բայց ինչու՞ հենց այս արտահայտությունը դարձավ «թատրոն»։
Թեման զգայուն, չափազանց զգայուն էր ՔՊ-ի համար։ Եթե հիշենք 44-օրյա պատերազմն իր տասնյակ հազարավոր զոհերով ու հաշմանդամներով, անհայտ կորածներով ու գերիներով, եթե հիշենք պարկերում լցված ու անփութորեն գետնին թափված զոհերի հարազատների տառապանքը, ոչ մարտական շրջանում անսպասելի հանգամանքներում զոհվածներին, դա ռումբ էր ՔՊ-ի ոտքերի տակ։ Սա իշխանության համար շատ ավելի ծանր մեղադրանք էր, քան սովորական քաղաքական վիրավորանքը։
Եվ հենց այստեղ է թաքնված իրական տրամաբանությունը։ Ղազարյանի ասածը վիրավորանք չէր, դա կոնկրետ մեղադրանք էր՝ ուղղված իշխանության քաղաքականությանը։ Իսկ մեղադրանքին կա երկու ձև պատասխանելու. կամ հերքել բովանդակությունը (ապացուցել, որ իրենք չեն շահարկում զոհերի հիշատակը), կամ վիճարկել ձևակերպումը («ինչպե՞ս համարձակվեցիք այդպիսի բառ օգտագործել»)։ Երկրորդ ճանապարհն ավելի հեշտ է, որովհետև այն թույլ է տալիս խուսափել բուն հարցից՝ միևնույն ժամանակ մնալով «վիրավորված կողմի» դիրքում։ Սա հայտնի քաղաքական հնարք է. երբ չես կարող հերքել ասվածը, հարձակվում ես ասողի վրա։
Ուստի իշխանության կողմից ընտրվեց երկորդ ճանապարհը՝ արձագանքել, բայց ոչ թե բովանդակությանը, այլ ձևին։ Իշխանությունն անմիջապես զգաց վտանգը և շրջանցեց՝ կենտրոնացնելով հանրության ու ընդդիմադիր պատգամավորների ուշադրությունը վիրավորանքի վրա. տեսեք, տեսեք՝ մեզ վիրավորել է։ Հենց որ քննարկման կենտրոնում հայտնվեց «ո՞վ ինչ բառ օգտագործեց», բնականաբար հետին պլան մղվեց «ի՞նչ է իրականում արվում պատերազմի զոհերի հիշատակի հետ» հարցը։ Իշխանությունն անբարկիրթ անվանեց Էդգար Ղազարյանին՝ շրջանցելով բուն թեման, որը կարող էր խորանալ այնքան, որ վեր հաներ հանրության մեջ կուտակված ողջ լռության աղմուկը։ Մոռացվեց զոհերի հիշատակը շահարկելու գործողությունը։
Բայց այս ռազմավարությունն աշխատում է միայն այն դեպքում, երբ հանրությունը ընդունում է առաջարկված շրջանակը։ Երբ թեման այնքան անձնական և ցավոտ է, դժվար է հասարակությանը համոզել անտեսել բովանդակությունը՝ ձևի հաշվին։ Եվ հենց այստեղ ռազմավարությունը տվեց հակառակ էֆեկտը. նույնիսկ այս դեպքում հանրության գնահատականը առավել քան բնորոշիչ էր։ Հանրությունը կանգնեց Էդգար Ղազարյանի կողքին և, սոցիալական գրառումների գերակշիռ մասը ճիշտ համարեց, որ նա ներողություն չխնդրեց։ Հանրությունը պարզ ասաց՝ Էդգար Ղազարյանը քիչ է ասել… Սոցիալական հարթակում զայրույթ կար «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանի նկատմամբ, ով ուշ կողմնորոշվեց, բայց և այնպես ճիշտ վճիռ կայացրեց՝ Էդգար Ղազարյանը ներողություն չի խնդրի։ Եվ իրոք, ինչի՞ համար։ Ընդամենը քննադատել է պետական քաղաքականությունը, կանգնել ժողովրդի կողքին։