Մենք՝ որպես հայ ժողովրդի ժառանգներ, արդեն մի քանի սերունդ ապրում ենք մեզ հյուրընկալած և բարեկամ երկրում՝ Ֆրանսիայում։ Ուստի ոչ միայն գիտակցում ենք, այլև երախտագիտությամբ ենք վերաբերվում այն ամենին, ինչ Ֆրանսիան անում է մեզ համար՝ Ֆրանսիայի Հանրապետության լիարժեք քաղաքացիներ լինելու հնարավորություն տալով՝ միաժամանակ պահպանելով մեր առանձնահատկությունները, մեր հայկական ինքնագիտակցությունն ու կապվածությունը Հարավային Կովկասում գտնվող այս փոքրիկ երկրին՝ Հայաստանին։

Այդ բարեկամությունը, սակայն, զերծ չի եղել նաեւ սխալներից, որոնք հայերին տարել են աքսորի ճանապարհներով։ Ինչպե՞ս կարելի է մոռանալ, որ Առաջին համաշխարհային պատերազմում հաղթած և թուրքական հողերի նկատմամբ մանդատներ ստացած Դաշնակիցները չզինաթափեցին թուրքական բանակը՝ դրանով իսկ նպաստելով Մուստաֆա Քեմալի հակահարձակմանը, ֆրանսիական ուժերի նահանջին և Ցեղասպանությունից թուլացած հայերին հերթական անգամ լքելուն, որոնց անզեն թողեցին իրենց դահիճների դեմ հանդիման։

Ֆրանսիան, ինչպես ցանկացած ինքնիշխան և անկախ պետություն, պաշտպանում է իր շահերը ոչ միայն իր տարածքում, այլև ամբողջ աշխարհում։ Նույն սկզբունքը պետք է կիրառի նաև Հայաստանը։ Նրա աշխարհագրական դիրքը նրան պարտադրում է ունենալ առանձնահատուկ աշխարհաքաղաքականություն՝ ոչ միայն իր շահերը պաշտպանելու, այլև որպես անկախ պետություն իր գոյությունն ապահովելու համար։

Այսօր մենք արձանագրում ենք, որ այս երկու պետությունների հիմնարար շահերը միշտ չէ, որ համընկնում են՝ չնայած նրանց բարեկամությանը և ռազմական համագործակցությանը։ Սփյուռքի դերը պետք է լինի աշխատել՝ կանխելու Եվրոպայի և Ֆրանսիայի դիրքորոշման մեջ նոր սխալները, որոնք կարող են պարտված Հայաստանին հասցնել «կամավոր» ստրկության մի ձևի, որը կդառնա դեռևս շարունակվող ցեղասպանության ևս մեկ փուլ և գոյաբանական մեծ սպառնալիք։

Իրականում, Ցեղասպանության հեղինակների կողմից դրա չճանաչումը, ժողովրդավարական երկրների կողմից պատժամիջոցների բացակայությունը, և, ընդհակառակը, տնտեսական շահերի զոհասեղանին կնքված համաձայնագրերի միջոցով Թուրքիային և Ադրբեջանին խրախուսում է` իրենց ռասիստական ու ագրեսիվ հռետորաբանությունն առաջ տանել, հակառակ խաղաղության համար գործադրվող ջանքերին։

Խաղաղությունը չեն նախապատրաստում թուրք և ադրբեջանցի ապատեղեկացված ու մանիպուլացված բնակչության շրջանում հակահայկական ատելություն սերմանելով և մեղադրանքի սլաքներն հակառակ կողմի վրա շրջելով։ Այս երկու երկրների խորամանկ և վտանգավոր դիվանագիտությունը, ինչպես նաև նրանց պատմությունը, պետք է մեզ մղեն առավելագույն զգուշավորության։ Մեր դերը պետք է լինի այս մասին անընդհատ հիշեցնելը։
Ավելին, վերջին ընտրություններից հետո մենք, ինչպես և վերջին մի քանի տարիների ընթացքում, նկատում ենք, որ հայկական իրականությունը ֆրանսիական հանրային և լրատվական տարածքում չի ներկայացվում բավարար չափով, ո՛չ էլ օբյեկտիվ կերպով։
Աչք փակելով գործող իշխանության բազմաթիվ խախտումների վրա՝ նրան ներկայացնելով որպես «արևմտամետ», իսկ նրա հակառակորդներին բնութագրելով որպես «ռուսամետ օլիգարխներ», չպետք է Հայաստանին մղեն ռուսական կախվածությունից ազատվել եւ այնուհետև Հայաստանը մատուցեն թուրքական և ադրբեջանական ենթակայության՝ Եվրամիության հետ մերձեցման քողի ներքո։

Ընդհակառակը, Հայաստանին պետք է խրախուսել` պահպանելու իր տնտեսական անկախությունը, պաշտպանվելով իր հարևանների ոչ բարեկամական վերաբերմունքից եւ տնտեսության մեջ հնարավոր ներխուժումից։

Այսօր ֆրանսիական լրատվական դաշտում, լինի հայկական ծագմամբ, թե` ոչ, որևէ լրագրող կամ փորձագետ չի ահազանգում այն վտանգների մասին, որոնք ուղղակիորեն սպառնում են հենց Հայաստանի գոյությանը։
Պետք է նաև ընդունենք, որ այս անշարժ իրավիճակի համար բոլորս ունենք մեր պատասխանատվության բաժինը, քանի որ մենք չենք կարողանում բավարար չափով բացատրել և մշտապես բարձրաձայնել Հայաստանի համար առկա գոյաբանական վտանգների մասին` այն ներկայացնելով Ֆրանսիայի կառավարությանը, եւ լրատվամիջոցների միջոցով ձեւավորելով հասարակական կարծիք։

Նուբար Սերոբյան
Ֆրանսիա