Գեւորգ Մուրադ․ հանդիսատեսի աչքի առաջ ստեղծվող արվեստը
Fri, 09 Oct 2026 21:00:25 +0400
Գեւորգ Մուրադը սիրիահայ նկարիչ է, ապրում է Նյու Յորքում, աշխատում է լուսանկարի, կերպարվեստի, անիմացիայի եւ ինստալյացիայի հետ, սակայն լայն ճանաչում ստացել է իր պերֆորմանսների շնորհիվ՝ նա նկարում է երաժշտական կատարումների ժամանակ, հենց հանդիսատեսի աչքի առաջ։ Ծնվել է 1970 թվականին, հայկական ընտանիքում՝ Հալեպում, որտեղ ներկայացված են տարբեր էթնիկ, կրոնական եւ մշակութային համայնքներ։ Հին քաղաքի բազմագույն հիշողությունները Մուրադի գործերի համար հետագայում ներշնչանքի աղբյուր են դարձել։ Պատկերագրական արվեստի բակալավրի կոչում է ստացել Երեւանում։ 97 թվականին մասնակցել է Երեւանի առաջին բիենալեին՝ միավորելով նկարն ու երաժշտությունը։ Համագործակցել է Յո Յո Մայի, Քիմ Քաշքաշյանի, Քինան Ազմեխի, Brooklyn Rider-ի եւ այլ երաժիշտների ու խմբերի հետ։ Իր պերֆորմանսներում Մուրադը միավորում է նկարը, մոնոտիպիան, անիմացիան եւ պրոյեկցիան։ Պատկերը նրա մոտ անընդհատ փոխվում է՝ երաժշտության եւ նկարչի շարժումների ներքո։
Մուրադը համեմատում է իր նկարելու պրոցեսը երաժշտության հետ։ Ու ինչպես երաժշտական նոտայի հնչելուց հետո այն հնարավոր չէ հետ վերադարձնել, տարրալուծվում է օդում, այնպես էլ նկարը նկարելուց հետո այլեւս նախնական վիճակի բերել հնարավոր չէ։ Ամենահայտնի գործերից մեկը 2012 թվականին ստեղծված Home Within կոմպոզիցիան է։ Այն ստեղծվել է սիրիական պատերազմի մեկնարկից հետո՝ Քինան Ազմեխի հետ համատեղ։ Երաժշտությունը, անիմացիան եւ պատկերը պատմում են քաղաքների ավերման, մարդկանց տեղահանման եւ փախստականների ճակատագրերի մասին։ Կոմպոզիցիան ներկայացվել է Միացյալ Նահանգներում, Եվրոպայում, Կանադայում եւ Մերձավոր Արեւելքում։ Մշակութային բազմազանության թեման արտացոլվել է Seeing Through Babel կոմպոզիցիայում՝ ստեղծված 2019 թվականին։ Հալեպի թեմային Գեւորգ Մուրադը վերադարձել է Aleppo Burning, Ghost City II, The Space Between եւ Memory City կոմպոզիցիաներում։ Հայկական ծագումը Մուրադի ստեղծագործություններում կարեւոր տեղ էր զբաղեցնում։ Նրա աշխատանքներում առկա են հայկական ավանդական մոտիվներ, թեմաներ ու գործվածքներ։ Մուրադը համոզված է, որ կոմպոզիցիայի իմաստը ծնվում է ոչ թե ստեղծման պրոցեսում, այլ հանդիսատեսի հետ հանդիպման ժամանակ նաեւ, երբ գիծը, պատկերն ու երաժշտությունը մաս են կազմում հանդիսատեսի ընկալման եւ հիշողության։