Հոկտեմբերի 23-ի լրահոսում ամենից շատ անդրադարձ է եղել Ուկրաինայի շուրջ նոյեմբերյան բանակցություններին ու Մոսկվայի վրա դրոնային գրոհին։ Ներքին օրակարգում են Քոչարյանների կալանքի երկարաձգումը, Փաշինյանի հայտարարած արտահերթ ընտրությունների հնարավորության արձագանքները, Ստեփանավանի ընտրակաշառքի գործով նոր ձերբակալությունները և կարգալույծ քահանաների հայցերով դատարանի որոշումները։ Ուսումնասիրվել է հրապարակված 2746 նյութ, որոնց վերլուծությունն արվել է մեդիա մոնիտորինգի գործիքակազմով։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Ուկրաինա. Աբու Դաբիի բանակցություններ և գրոհ Մոսկվայի վրա — 179 հիշատակում

Փաստեր։ Պեսկովը հայտարարել է, որ նոյեմբերի առաջին կեսին Աբու Դաբիում նախատեսված բանակցությունները կանցկացվեն Ռուսաստան–ԱՄՆ–Ուկրաինա եռակողմ ձևաչափով։ Նրա խոսքով՝ հետագայում չի բացառվում եվրոպացիների մասնակցությունը՝ անվտանգության հարցերի քննարկմանը։ Պուտինը նշել է, որ բանակցությունների պատրաստակամությունը չի նշանակում Ռուսաստանի հայտարարած նպատակներից հրաժարում։

Այսօր նաև օդային տագնապի պատճառով փակվել են Մոսկվայի չորս օդանավակայանները, իսկ «Շերեմետևո»-ից անօդաչուների հարձակման սպառնալիքի պատճառով տարհանվել են ուղևորները։

Մարդասիրական օրակարգին՝ Սպիտակ տունը հայտնել է, որ Մելանյա Թրամփի միջնորդությամբ Ռուսաստանն ու Ուկրաինան պայմանավորվել են հոկտեմբերի 29-ից Օլեշկի քաղաքում ժամանակավոր հրադադար հաստատել՝ մարդասիրական օգնություն հասցնելու համար։

Իսկ Reuters-ի տվյալներով՝ 40 հազար տոննա ռուսական դիզելային վառելիքով առաջին լցանավն ուղևորվել է դեպի Նյու Յորք։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Թրամփը հայտարարել է, որ Մասկը վերացրել է Ուկրաինայում Starlink-ի աշխատանքի սահմանափակումները։ The Washington Post-ի այն հրապարակմանը, թե ինքն է այդ հարցը քննարկել Մասկի հետ, Թրամփը չի մեկնաբանել՝ ասելով, որ «կարևորն այն է, որ նա ամեն ինչ վերականգնեց»։ Սև ծովում Ռումինիայի Կոնստանցա նավահանգստից մոտ 13 ծովային մղոն հեռավորության վրա խորտակվել է Khoryv առևտրային նավը, որում եղել են Ուկրաինայի 10 և Ադրբեջանի 3 քաղաքացի։ Մեկ մարդ զոհվել է, երեքին դեռ որոնում են։

Հակասող նարատիվներ։ Զելենսկին ԱՄՆ-ում ռուսական դիզելային վառելիքի նկատմամբ պատժամիջոցների կասեցումն անվանել է «Պուտինին մատուցված անարդար նվեր»։ Վաշինգտոնը, ընդհակառակը, այն ներկայացնում է որպես բանակցությունների ընթացքը չխաթարելու քայլ։

2. Քոչարյանների կալանքը երկարաձգվել է — 121 հիշատակում

Փաստեր։ Հակակոռուպցիոն դատարանը ևս երկու ամսով երկարաձգել է Ռոբերտ Քոչարյանի և նրա ավագ որդու՝ Սեդրակ Քոչարյանի կալանքը։ Դատարանն ընդունել է քննիչների հիմնավորումը, որ ազատության մեջ Քոչարյանները կարող են խոչընդոտել գործի քննությանը։ Նրանք մեղադրվում են պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելով խոշոր չափերի կաշառք ստանալու և փողերի լվացման համար։ Երկուսն էլ արդեն երկու ամիս կալանքի տակ են։ Դատարանը մերժել է այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու պաշտպանության միջնորդությունը։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Սեդրակ Քոչարյանի պաշտպան Հակոբ Կյուրեղյանն ասել է, որ «այս փուլում այլ բան սպասելը բարդ էր», և որոշումը կբողոքարկվի։ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպան Արամ Օրբելյանը գործի նյութերը որակել է՝ «գեղարվեստական պատմվածքների հավաքածու»։

Հակասող նարատիվներ։ Քոչարյանները մեղքը չեն ընդունում և գործը համարում են քաղաքական հետապնդում։ Պաշտպանության պնդմամբ՝ նիստերն ընթանում են «հակառակ տրամաբանությամբ», քանի որ ոչ թե մեղադրող կողմն է հիմնավորում կալանքի անհրաժեշտությունը, այլ պաշտպանությունն է ապացուցում, որ այն պետք չէ։ Մեղադրող կողմը պնդում է, որ կալանքն անհրաժեշտ է քննության համար։

3. Արտահերթ ընտրությունների հնարավորության արձագանքները — 114 հիշատակում

Փաստեր։ Հոկտեմբերի 22-ին Փաշինյանը չի բացառել արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները, եթե իշխանությանը չհաջողվի համոզել ընդդիմությանը աջակցել նոր Սահմանադրության նախագիծը հանրաքվեի դնելուն։ Դրա համար պետք է առնվազն 70 պատգամավորի աջակցություն, մինչդեռ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցությունն ունի 64 մանդատ։ Խորհրդարանական ընդդիմության երկու խմբակցություններն էլ դեմ են նոր Սահմանադրության ընդունմանը։ «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանը արձագանքել է. «Մենք պատրաստ ենք։ Միա՛յն օրն ասեք»։ «Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Արթուր Խաչատրյանը նշել է, որ այդ դեպքում Փաշինյանը նախ պետք է հրաժարական ներկայացնի։ Խմբակցությունը չի հստակեցրել՝ կմասնակցի՞ արդյոք հնարավոր ընտրություններին։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Մեկնաբանություններում հայտարարությունը հիմնականում կապվում է Ադրբեջանի այն դիրքորոշման հետ, որ խաղաղության պայմանագիրը չի ստորագրվի մինչև Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխությունը։ Մի շարք հրապարակումներում մեջբերվում է Փաշինյանի խոսքը, թե եթե ժողովուրդը չսատարի այս առաքելությանը, նա իր քաղաքական միսիան կհամարի սպառված։

Հակասող նարատիվներ։ Ադրբեջանագետ Տաթևիկ Հայրապետյանը պնդում է, որ ՔՊ-ն արտահերթ ընտրությունների չի գնա, և հայտարարությունը «հոգեբանական ու տեղեկատվական պատերազմի ձև է»։ Քաղաքագետ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանի կարծիքով՝ վարչապետը պատրաստ է արտահերթ ընտրությունների գնալ՝ Բաքվի «նախապայմանը» բավարարելու համար։ Իշխանությունը Սահմանադրության փոփոխությունը ներկայացնում է՝ որպես սեփական ծրագրի մաս։

4. Ստեփանավանի ընտրակաշառքի գործը. նոր ձերբակալություններ — 108 հիշատակում

Փաստեր։ Հոկտեմբերի 25-ի ՏԻՄ ընտրություններից երկու օր առաջ Հակակոռուպցիոն կոմիտեն Ստեփանավանում ձերբակալել է ևս 10 անձի։ Կոմիտեի տվյալներով՝ քրեական վարույթի շրջանակում ընդհանուր առմամբ 24 անձի մեղադրանք է ներկայացվել, նախաքննությունը շարունակվում է։ «Ուժեղ Հայաստանի» պատգամավոր Անդրանիկ Գևորգյանի խոսքով՝ խուզարկվել են կուսակցության ևս 10 անդամի տներ, ձերբակալվածներին տարել են Երևան։ Այս պահին ավագանու 4 անդամ ձերբակալված է, 2-ը՝ տնային կալանքի տակ։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ «Ականատես» դիտորդական առաքելությունը արձանագրել է բարեգործության արգելքի առերևույթ խախտման դեպքեր. երկու համայնքների գործող ղեկավարները Ուսուցչի օրվա առթիվ նվերներ են տվել մանկավարժներին։ Խոսքը Ստեփանավանի ղեկավար Արմեն Գրիգորյանի («Գործարար») և Լոռի Բերդի ղեկավար Արայիկ Ներսիսյանի («Քաղաքացիական պայմանագիր») մասին է։ Առաքելությունը գլխավոր դատախազությանը կոչ է արել գնահատել այդ դեպքերը։

Հակասող նարատիվներ։ «Ուժեղ Հայաստանը» ձերբակալությունները որակում է քաղաքական հետապնդում և պարտությունից վախի արդյունք։ ՔՊ-ականները պնդում են, որ ընդդիմության հույսը ընտրակաշառքն է։

5. Կարգալույծ քահանաների հայցերը և Եկեղեցու հետ կապված գործերը — 101 հիշատակում

Փաստեր։ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի դատարանը (դատավորներ՝ Սիմա Աբովյան և Հովհաննես Մելքոնյան) կարճել է նախկին քահանաներ Ստեփան Ասատրյանի (Տ. Արամ) և Արամայիս Թախմազյանի (Տ. Թադե) հայցերով գործերի վարույթները։ Նրանք պահանջում էին անվավեր ճանաչել իրենց կարգալույծ հռչակելու մասին Կաթողիկոսի տնօրինությունները։ Դատարանը որոշել է, որ վեճը վերաբերում է Հայ Առաքելական եկեղեցու ներքին կյանքին և քաղաքացիական դատավարության կարգով քննության ենթակա չէ։ Դատարանը վերացրել է նաև Հովհաննավանքում և Թալինի եկեղեցում նրանց պաշտոնավարումն ապահովող հայցի ապահովման միջոցները։ Որոշումները պետք է հրապարակվեին օգոստոսին, բայց հրապարակվել են մոտ երկու ամիս ուշ։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ «Փաստինֆո»-ի փոխանցմամբ՝ վանքի քահանա Տեր Սարգիսն ասել է, որ դատարանի որոշումից հետո Ասատրյանը չի լքել Հովհաննավանքը, իսկ ոստիկանությունը շարունակում է հսկողությունը վանքի տարածքում։ Եկեղեցու ներկայացուցիչները կհանդիպեն փաստաբանների հետ՝ որոշելու հետագա քայլերը։

Հակասող նարատիվներ։ Փաստաբան Արա Զոհրաբյանի խոսքով՝ դատարանները վերահաստատել են, որ հոգևոր ծառայությունը չի կարող նույնացվել աշխատանքային հարաբերությունների հետ, և որ Եկեղեցու ներքին կյանքը պաշտպանված է պետական միջամտությունից։ Մյուս կողմից չի բացառվում, որ Ասատրյանը որոշումը կբողոքարկի Վճռաբեկ դատարան։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ

1. Նիկոլ Փաշինյան. Արտահերթ ընտրությունների հնարավորության մասին հայտարարությունը և դրան հաջորդած ընդդիմության ու փորձագետների արձագանքները։
2. Դոնալդ Թրամփ. Starlink-ի վերականգնման մասին հայտարարությունը, ռուսական դիզելի գործարքը և Օլեշկիի հրադադարը։
3. Ռոբերտ Քոչարյան. Իր և որդու կալանքի երկարաձգումը երկու ամսով։
4. Իլհամ Ալիև. Արտահերթ ընտրությունների մասին մեկնաբանություններում հիշատակվում է Սահմանադրության փոփոխության՝ Բաքվի նախապայմանի համատեքստում։
5. Նարեկ Կարապետյան. «Մենք պատրաստ ենք։ Միա՛յն օրն ասեք» արձագանքը։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ

• Ավտոբուսի վթար Երևանում. Աճառյան փողոցում «Hyundai» ավտոբուսը կողաշրջվել է, 11 մարդ վիրավորվել է։ Վիրավորները Հնդկաստանի քաղաքացիներ են, որոնց տեղափոխում էին շինաշխատանքների։ Տուժածներից մեկի վիճակը ծանր է, երկուսինը՝ միջին ծանրության։
• Իրան. Ուշադրության կենտրոնում են Հորմուզի շուրջ լարվածությունն ու Իրանի դեմ ճնշումների տարածաշրջանային հետևանքները։
• COP17. Շրջակա միջավայրի նախարար Համբարձում Մաթևոսյանը ներկայացրել է 2026–2030 թվականների կենսաբազմազանության ազգային ռազմավարության քայլերը, այդ թվում՝ «Մեկ առողջություն» մոտեցումը։
• ՀԱՊԿ. Գլխավոր քարտուղար Թաալաթբեկ Մասադիկովը ՏԱՍՍ-ին ասել է, որ ՀԱՊԿ անդամ երկրների ղեկավարները նոյեմբերի 11-ին կարող են որոշել Հայաստանի անդամակցության հարցը։ Նրա խոսքով՝ Հայաստանը «փաստացի արդեն դուրս է եկել» կազմակերպությունից։
• TRIPP. Համաձայնագրի վավերացման նախագիծը կներկայացվի ԱԺ լիագումար նիստին հոկտեմբերի 27-ին։
• ԱՄՆ աջակցությունը սահմանապահներին. ԱՄՆ-ը ՀՀ ԱԱԾ-ին 1,4 մլն դոլարի տրանսպորտային միջոցներ և սարքավորումներ է նվիրաբերել։ Ըստ հաղորդագրության՝ ԱՄՆ-ն հանձնառու է նման ծրագրերով աջակցել TRIPP-ին։ ՏԿԵ փոխնախարար Նարեկ Ապիտոնյանը ԱՄՆ պատվիրակության հետ քննարկել է նոր ատոմային էներգաբլոկի կառուցումը։
• Հայ գերիները և Նիցցան. Բաքվում պահվող հայ գերիները կարող են ստանալ Նիցցայի պատվավոր քաղաքացու կոչում։ Քաղաքապետարանի ճակատին արդեն մի քանի ամիս է՝ փակցված են Արցախի նախկին ռազմաքաղաքական ղեկավարների լուսանկարները։

ԱՅԼ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• Արման Ծառուկյանը մամուլի ասուլիսի ժամանակ հարձակվել է ամերիկացի մրցակցի՝ Դենիսի վրա, ինչը վերածվել է զանգվածային ծեծկռտուքի։
• Չինաստանի Տիբեթի ինքնավար շրջանում երկրաշարժ է տեղի ունեցել, կան զոհեր։