Որպես նախիններին ընդդիմադիր՝ ժամանակին հետևել եմ այն մտայնությանը, թե հոկտեմբերի 27-ի սպանդը ձեռնտու էր նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող, սակայն երկրում երկրորդական դերակատարում ունեցող Ռոբերտ Քոչարյանին: Քանի որ, ի վերջո, դրանից շահեց հենց ինքը: Եվ կազմակերպիչների բացահատումը տեղի չունեցավ ո՛չ իր և ո՛չ էլ իր հաջորդի՝ Սերժ Սարգսյանի օրոք: Բայց դա նման է այսբերգի երևացող մասի չափով ամբողջի վերաբերյալ պատկերացում կազմելուն: Այն ծովի մակերևույթի որևէ կետից կարող է փոքր բլուր թվալ: Սակայն այդ կետից չի երևում, որ երևացող մասն ամբողջի ընդամենը փոքր հատվածն է: Նույն տրամաբանությունն է գործում նաև այս հարցի առումով հանրության պատկերացման հետ: Մարդիկ տեսան, որ սպանդից հետո ամրացավ ՀՀ երկրորդ նախագահի իշխանությունը: Բայց մոռացան, որ նախքան ամրացումը նրան էր ներկայացվել նոր կառավարության ցուցակ: Ու եթե ինքը նահանջեր ու հաստատեր ցուցակը, կլիներ դրանց գերին: Կամ էլ անընդհատ պետք է կռիվ տար դրանց դեմ՝ հաշվի առնելով իր խառնվածքը:

Այն, որ Ռոբերտ Քոչարյանը չի եղել սպանդի պատվիրատուն, հաստատվում է մեկ այլ հանգամանքով: Մարտի 1-ը (դա առանձին թեմա է) և հոկտեմբերի 27-ը բացահայտելու՝ նաև այլ խոստումներով, հայաստանցիներին հիմարացրած Փաշինյանը, կարգվելով վարչապետ, էական ոչինչ չգումարեց այն ամենին, ինչ վաղուց արդեն հայտնի էր նախկինում: Հարց է առաջանում՝ եթե նախկիններին ձեռք չէր տալիս բացահայտումը, ապա ի՞նչն է խանգարում Նիկոլին: Վերջինս ոչինչ չի անում կամ չի կարողանում անել՝ չնայած ժամանակ առ ժամանակ թարմացնում է մարդկանց հիշողությունը՝ քրեական գործի մասին խոսելով: Ենթադրում եմ, որ պատճառը Նիկոլի մեջ չէ, այն դրսում է: Եվ, ըստ այդմ, հոկտեմբերի 27-ի սպանդի բացահայտումը դժվար թե տեղի ունենա առաջիկա երեսուն-քառասուն տարում: Հաշվի առնենք, որ իրականացնողը մինչ հանցագործություն կատարելը մի քանի ամիս անցկացրել է Թուրքիայում՝ հեռուստատեսային ֆիլմ նկարահանելու պատրվակով: Սակայն ֆիլմն այնպես էլ չի ցուցադրվել, իսկ Թուրքիան, չմոռանանք, ՆԱՏՕ-ի անդամ է:
Շատ ավելի հեշտ է պատասխանելը, թե ինչու որոշվեց սպանդի կազմակերպումը: Վազգեն Սարգսյանի կողմից Կարեն Դեմիրճյանի հետ դաշնակցելը նախկինների ու գործողների համախմբում էր: Դա Հայաստանը դարձնում էր տարածաշրջանի առումով հարց լուծող հզոր ուժ: Ինչը, բնական է, ձեռք չէր տալիս Թուրքիային և թե շատ ավելի հզոր այլ դերակատարների: Եվ նման զարգացումն ուղղակի խեղդվեց այդ ուժերի կողմից: Սա այն դեպքն է, երբ կարելի է ընդունելի համարել հզոր ուժերի պարտադրանքի վերաբերյալ Սերժի խոսքը: Ինչն ասվեց 2018-ին իշխանությունն անարյուն Նիկոլին հանձնելու համատեքստում: Ուղղակի այն տարիներին շատ ավելի գործածական տարբերակ էր հենց արյուն թափելը:

Այսօր ԱԺ նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող Ռուբինյան Ռուբենը լրագրողներից հարցնում է, թե նախկինները, եթե անձամբ մասնակցություն չունեին այդ սպանդում, ինչու չբացահայտեցին կազմակերպիչներին: Նույն հարցը կարող եմ տալ իրեն՝ բացահայտման խոստում տված Նիկոլն ինչո՞ւ չի կատարում իր խոստումը: Ինչ մնում է Ռուբինյանի վկայակոչած՝ թարմ հետքերով հանցագործուևթյունը բացահայտելուն, ապա դա ճիշտ է, բայց ոչ այս բնույթի գործերում: Ընդհակառակը, այս տիպի հանցագործությունները բացահայտվում են շատ ավելի ուշ: Այն ժամանակ, երբ հանցագործության դերակատարներն այլևս պաշտոնի չեն լինում, կամ նույնիսկ մահացած են լինում: Որպես օրինակ վերցնենք 1961-ին ԱՄՆ 35-դ նախագահ Ջոն Քենեդու սպանությունը: Բազմաթիվ վարկածների առկայության պայմաններում աստիճանաբար պարզվում են մանրամասնություններ, որ թաքցված էին նախկինում: