Մոնա Լիզայի խորհրդավոր ժպիտը դարեր շարունակ հուզել է մարդկանց երևակայությունը, սակայն այժմ հետազոտողների ուշադրությունը գրավել է Լեոնարդո դա Վինչիի հայտնի դիմանկարի մեկ այլ առանձնահատկություն։ Իտալացի մաշկաբան Լուիջի Լայնոն ենթադրել է, որ կտավում պատկերված կինը կարող էր տառապել ալոպեցիա կոչվող աուտոիմուն հիվանդությամբ, որն առաջացնում է մազաթափություն։ Այս մասին հայտնում է New York Post-ը՝ հղում անելով Clinics in Dermatology ամսագրում հրապարակված գիտական հոդվածին։

Վարկածի հիմքում պատկերի չորս առանձնահատկություն է՝ հոնքերի և թարթիչների բացակայությունը, ճակատի ու մազերի աճի գծի միջև հստակ սահմանը, ինչպես նաև տեսանելի սպիներից զուրկ հարթ մաշկը։ Լայնոյի կարծիքով՝ այս նշանների համադրությունը կարող է համապատասխանել ալոպեցիայի համընդհանուր ձևին, որի դեպքում մարդը կորցնում է մարմնի գրեթե բոլոր հատվածների մազածածկույթը։

Միևնույն ժամանակ, հետազոտողը ուշադրություն է հրավիրում մեկ մանրամասնության վրա․ նկարի բազմասպեկտրային վերլուծությունը հոնքի շրջանում հայտնաբերել է մեկ մազ։ Նրա կարծիքով՝ դա չի հերքում վարկածը, քանի որ ալոպեցիայի դեպքում մազաթափությունը կարող է անհավասարաչափ լինել։

Այնուամենայնիվ, խոսքը դիմանկարի գիտական մեկնաբանության մասին է, այլ ոչ թե ախտորոշման, որը հնարավոր կլիներ հավաստիորեն հաստատել հինգ դար անց։ Հետազոտողն ուսումնասիրել է նկարը, այլ ոչ թե կնոջ բժշկական փաստաթղթերը, ուստի նրա եզրակացությունները մնում են ենթադրության մակարդակում։

Ի՞նչ է հայտնի դիմանկարում պատկերված կնոջ մասին

Ենթադրվում է, որ հայտնի կտավի բնորդուհին Լիզա Գերարդինին էր՝ Ֆլորենցիայի բնակչուհի, կտորեղենի ունևոր վաճառականի կինը։ Հետազոտության մեջ ներկայացված տվյալների համաձայն՝ նա վաղ տարիքում է ամուսնացել, ունեցել է վեց երեխա, որոնցից չորսը մահացել են։ Նրա կյանքն անցել է քաղաքական ցնցումների, կրոնական հակամարտությունների և համաճարակների ժամանակաշրջանում։

Լայնոն չի բացառում, որ ուժեղ սթրեսը կարող էր առաջացնել կամ խորացնել մազաթափությունը։ Սակայն այս վարկածը ևս հնարավոր չէ հաստատել Գերարդինիի առողջական վիճակի վերաբերյալ պատմական վկայություններով։

Ալոպեցիան աուտոիմուն հիվանդություն է, որի դեպքում իմունային համակարգը հարձակվում է մազապարկերի վրա։ Այն կարող է արտահայտվել ինչպես մազաթափության առանձին հատվածներով, այնպես էլ մազերի ավելի լայնածավալ կորստով։ Այս խնդրին բախվում են նաև ժամանակակից հայտնի մարդիկ, այդ թվում՝ Ջադա Փինքեթ Սմիթը և Վիոլա Դևիսը, որոնք հրապարակայնորեն պատմել են իրենց փորձի մասին։

Մոնա Լիզան շարունակում է մնալ աշխարհի ամենաշատ ուսումնասիրվող արվեստի գործերից մեկը։ Սակայն նույնիսկ ժամանակակից վերլուծության մեթոդները թույլ չեն տալիս վստահությամբ վերականգնել այն կնոջ բժշկական պատմությունը, որի կերպարը Լեոնարդո դա Վինչին ստեղծել է XVI դարի սկզբին։

Նոր վարկածը դիմանկարի առեղծվածներին ևս մեկ հնարավոր բացատրություն է ավելացնում, սակայն դրա հերոսուհու արտաքին տեսքի վերաբերյալ հարցը դեռևս վերջնական պատասխան չունի։