Հոկտեմբերի 30-ին հայկական մեդիադաշտում գերակայել են արտաքին քաղաքական երկու մեծ թեմաներ՝ Իրան–ԱՄՆ հակամարտության կարգավորման շուրջ ազդակները և Ուկրաինայի պատերազմը։ Ներքին օրակարգում ուշադրության կենտրոնում են եղել Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի անդամի ընտրությունը խորհրդարանում, նոր Սահմանադրության շուրջ բանավեճը և Կաթողիկոսի ու եպիսկոպոսների գործի հետ կապված դատական զարգացումները։ Օրվա ընթացքում հրապարակվել է ավելի, քան 2925 նյութ, որոնք ուղումնադիրվել են մեդիա մոնիտորինգի վերլուծական գործիքակազմով։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Իրան–ԱՄՆ. պայմաններ, միջնորդներ և «անվերջ պատերազմի» բացառում — 101 հիշատակում

Փաստեր։ Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը պատասխանել է ամերիկյան նամակին՝ հայտարարելով, որ առաջընթաց հնարավոր է միայն Իրանի յոթ պայմանների համաձայնեցումից հետո, իսկ «գազարի և մտրակի» մոտեցումն արդյունավետ չէ։ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը Fox News-ին ասել է, որ Թրամփը թույլ չի տա, որ 8 ամիս տևող հակամարտությունը վերածվի «անվերջ պատերազմի»։ ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Թոմ Բարաքը CNN-ին հայտնել է, որ Վաշինգտոնը մոտ է ժամանակավոր դեէսկալացիայի պայմանավորվածությանը, միջնորդում են Կատարն ու Պակիստանը, սակայն մոտ ժամանակում լիարժեք կարգավորումը քիչ հավանական է։ Միաժամանակ մեդիան հաղորդում է, որ Հորմուզի նեղուցում՝ Օմանի ափերի մոտ, նավ է այրվել։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Թեհրանի և Վաշինգտոնի հակադիր ազդակները՝ մի կողմից պայմանների ցանկ, մյուս կողմից՝ դեէսկալացիայի մոտալուտ պայմանավորվածության մասին հայտարարություններ։ Հայկական համատեքստում նշվել է նաև Դավիթ Թադևոսյանի և Իրանի դեսպան Խալիլ Շիրղոլամիի հանդիպումը՝ տեխնոլոգիական համագործակցության շուրջ։

Հակասող նարատիվներ։ Ամերիկյան կողմը խոսում է կարգավորման մոտենալու մասին, իրանական կողմը՝ նախապայմանների, որոնց չընդունման դեպքում առաջընթաց չի լինի։

2. Ուկրաինա. հարվածներ ՆՎԳ-ներին, Զելենսկու այցը Թուրքիա — 95 հիշատակում

Փաստեր։ The Wall Street Journal-ի տվյալներով՝ Ուկրաինան Թրամփի ճնշման ներքո դադարեցրել է ռուսական նավթավերամշակման գործարանների հրետակոծումը. չհայտարարված դադարը սկսվել է նախորդ շաբաթվա սկզբին և, ըստ հրապարակման, կտևի մինչև ԱՄՆ միջանկյալ ընտրություններից հետո։ Միաժամանակ այլ տեղեկություններ են տարածվել, որ երկշաբաթյա դադարից հետո Ուկրաինան վերսկսել է հարվածները՝ թիրախավորելով «Ռոսնեֆտի» Նովոկույբիշևսկի ՆՎԳ-ն (տարեկան 8,3 մլն տոննա), որտեղ հրդեհ է բռնկվել։ Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը հայտարարել է, որ Պուտին–Թրամփ հեռախոսազրույց չի նախատեսվում, և Կրեմլը տեղեկություն չունի եռակողմ բանակցությունների մասին։ Զելենսկին հոկտեմբերի 31-ին կայցելի Թուրքիա և կհանդիպի Էրդողանին։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Ուկրաինա–ԱՄՆ հարաբերություններում ճնշման թեման և բանակցային ձևաչափերի անորոշությունը։

Հակասող նարատիվներ։ Միևնույն օրը շրջանառվել են հակադիր տեղեկություններ՝ հարվածների դադարի և դրանց վերսկսման մասին։

3. Արծվիկ Մինասյանի ընտրությունը Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի անդամ — 83 հիշատակում

Փաստեր։ ՀՅԴ անդամ Արծվիկ Մինասյանը գաղտնի քվեարկությամբ ընտրվել է Մրցակցության և սպառողների պաշտպանության հանձնաժողովի անդամ՝ 58 կողմ, 42 դեմ ձայնով։ Նա «Հայաստան» և «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցությունների համատեղ թեկնածուն էր և դադարեցնելու է կուսակցական անդամակցությունը։ Ընտրվել է նաև «Քաղաքացիական պայմանագրի» թեկնածու Շուշան Սարգսյանը։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Քննարկման ընթացքում Մինասյանին հարցեր են տրվել եղբոր՝ Էդիկ Մինասյանի (ԵՊՀ-ում կաշառքի գործ) վերաբերյալ. Մինասյանը նշել է, որ ձերբակալվել է ոչ թե 4, այլ 2 պաշտոնյա, և ակնկալում է արդարացում։ Էդգար Ղազարյանը հարցրել է 8,5 տարի անց մենաշնորհների պահպանման և բենզինի շուկայում SOCAR-ի ներկայության մասին։

Հակասող նարատիվներ։ Ընդդիմության թեկնածուի ընտրությունը մի մասը ներկայացնում է՝ որպես փոխզիջման օրինակ, իսկ քննադատները շեշտում են ընտանեկան քրեական գործի հանգամանքը։

4. Նոր Սահմանադրություն. նախագիծը՝ նոյեմբերի կեսին — 73 հիշատակում

Փաստեր։ Արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը հայտարարել է, որ նոր Սահմանադրության նախագիծը կներկայացվի նոյեմբերի կեսին՝ որպես լայն քննարկման նախագիծ, և «այստեղ ոչ ոք որևէ բան Ալիևի պահանջով չի անում»։ ԱԺ փոխխոսնակ Ռուբեն Ռուբինյանը նշել է, որ Հայաստանում ոչ ոք «ալիևյան Սահմանադրություն» ընդունելու մտադրություն չունի, տեքստը չտեսած մերժելը լեգիտիմ չէ, իսկ Արարատ Միրզոյանի՝ մերժման դեպքում հրաժարականի մասին առաջարկը իշխող ուժում «համաձայնեցված սցենար չէ». «թող ժողովուրդը որոշի»։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Ընդդիմության երկու խմբակցություններն էլ հայտարարել են, որ չեն աջակցի նախագծին. Աննա Գրիգորյանը նշել է՝ «դեմ ենք քվեարկելու ալիևյան սահմանադրությանը», նույն դիրքորոշումն է հայտնել Նարեկ Կարապետյանը։

Հակասող նարատիվներ։ Իշխանությունը պնդում է, որ փոփոխությունները ներքին որոշում են, ընդդիմությունը՝ որ դրանք Բաքվի պահանջի կատարում են։

5. Կաթողիկոսի և եպիսկոպոսների գործ. նիստի հետաձգում և վարույթ դատավորի դեմ — մոտ 70 հիշատակում

Փաստեր։ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի և 6 եպիսկոպոսների վերաբերյալ քրեական գործով հոկտեմբերի 30-ին նշանակված դատական նիստը հետաձգվել է և նշանակվել նոյեմբերի 6-ին՝ Էջմիածնի նստավայրում (փաստաբան Արա Զոհրաբյան)։ Այս գործով ավելի վաղ ինքնաբացարկ հայտնած դատավոր Հակոբ Մանուկյանի նկատմամբ արդարադատության նախարարությունը կարգապահական վարույթ է հարուցել. միջնորդության քննությունը նախատեսված է նոյեմբերի 16-ին։ Մայր Աթոռի դիվանապետ Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանը զրպարտության հայցեր է ներկայացրել Ստեփան Ասատրյանի և Արման Սարոյանի դեմ՝ պահանջելով հերքում, իսկ Ասատրյանից՝ նաև 999 դրամ ոչ նյութական վնասի փոխհատուցում։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Դատավորի ինքնաբացարկի համար կարգապահական վարույթը, որը մի շարք լրատվամիջոցներ ներկայացնում են որպես դատական համակարգի վրա ճնշում։

Հակասող նարատիվներ։ Վարույթի պատճառի մասին տեղեկությունը հիմնված է «շրջանառվող լուրերի» վրա. պաշտոնական հիմնավորումը աղբյուրներում ներկայացված չէ։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ

1. Նիկոլ Փաշինյան — հիշատակվել է Սահմանադրության բանավեճի համատեքստում. Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալեն Սիմոնյանին գործուղել է Մոսկվա։
2. Դոնալդ Թրամփ — Իրանի և Ուկրաինայի թեմաների կենտրոնական դեմք. երկու օրում երկու հեռախոսազրույց է ունեցել Էրդողանի հետ։
3. Նարեկ Կարապետյան — «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավարը դեմ է արտահայտվել Սահմանադրության նախագծին և հանդիպել Կանադայի դեսպանին՝ քննարկելով նաև TRIPP-ին առնչվող հարցեր։
4. Արծվիկ Մինասյան — ընտրվել է Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի անդամ։
5. Ռուբեն Ռուբինյան — պնդել է, որ «ալիևյան Սահմանադրություն» ընդունելու մտադրություն չկա, և Միրզոյանի առաջարկը համաձայնեցված սցենար չէ։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ

• COP17-ի եզրափակիչ փուլ. Երևանում ընթանում են COP17-ի վերջին պաշտոնական լիագումար նիստերը. նախագահ, շրջակա միջավայրի նախարար Համբարձում Մաթևոսյանը աշխատում է բանակցային առանցքային հարցերի շուրջ համաձայնության հասնելու ուղղությամբ։
• Էրդողան, Բաքու և Երևան. Թյուրքական պետությունների կազմակերպության գագաթնաժողովում Էրդողանը ողջունել է Ադրբեջանի շփումները Հայաստանի հետ և հայտնել աջակցության պատրաստակամություն։ Միաժամանակ ադրբեջանական Minval-ը գրել է Անկարա–Բաքու տարաձայնությունների մասին. Թուրքիայի Հանրապետության օրվա ընդունելությանը Բաքուն ներկայացրել է ոչ թե խորհրդարանի խոսնակը, այլ նախարար Ռաշադ Նաբիևը։
• ԱԺ նիստ՝ սկանդալից հետո. Նախորդ օրվա ծեծկռտուքից հետո խորհրդարանը նոր նիստ է գումարել։
• Բելառուսն արգելել է «Արամե» կոնյակը. Բելառուսի «Գոսստանդարտը» արգելել է հայկական յոթամյա «ԱՐԱՄԵ»-ի և վրացական «Պոգրեբ Շիո»-ի վաճառքը՝ որակի ստանդարտներին չհամապատասխանելու պատճառով։
• Binance-ի կոտրում. Մասնագետները խոսում են կապիտալի արտահոսքի մասին. բիթքոինը մեկ օրում 78,5 հազարից իջել է 76,5 հազար դոլարի։
• Կաթնամթերքի փորձաքննություն. «Իրազեկ և պաշտպանված սպառող» ՀԿ-ն 11 արտադրողի կաթնամթերքում հայտնաբերել է աղիքային ցուպիկի խմբի մանրէներ, խմորասնկեր և բորբոսասնկեր. տվյալները կփոխանցվեն ՍԱՏՄ-ին։
• ԿԲ խորհրդի նոր անդամ. ԱԺ-ն Կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ է ընտրել «Քաղաքացիական պայմանագրի» թեկնածու Սևակ Միքայելյանին՝ 63 կողմ, 28 դեմ։
• Վիզաների ազատականացում ԵՄ-ի հետ. Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը Եվրոհանձնաժողովի պատվիրակության հետ արձանագրել է գործընթացում առաջընթացը։
• Կոռուպցիոն ձերբակալություններ. Կաշառքի գործով ձերբակալվել է 10 անձ, այդ թվում՝ ԴԱՀԿ Շիրակի ստորաբաժանման պետը և 2 պաշտոնյա, որոնց նկատմամբ կիրառվել է կալանք։

ԱՅԼ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• Իսրայելի ընտրություններում Նեթանյահուի բլոկը ստացել է 53 տեղ, ընդդիմությունը՝ 48. ոչ մի բլոկ մեծամասնություն չունի։
• Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն ողջունել է Հայաստան–Ադրբեջան խաղաղության գործընթացը։
• Լավրովը ժամանել է ԱՄՆ՝ G20-ի արտգործնախարարների հանդիպմանը։
• Ջերմուկից 15 կմ հյուսիս-արևելք գրանցվել է 2,6 մագնիտուդով երկրաշարժ։
• Մահացել է բրիտանացի դերասան Պատրիկ Ստյուարտը՝ 86 տարեկանում։