Նոյեմբերի 10-ին հայկական մեդիադաշտում գերակայել է «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ներկայացուցիչ Արսեն Գևորգյանի մահը «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում։ Միջազգային օրակարգում ուշադրության կենտրոնում են եղել Աբու Դաբիում մեկնարկած Ռուսաստան–ԱՄՆ–Ուկրաինա եռակողմ բանակցությունները, իսկ արտաքին քաղաքական օրակարգում՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այցը Ֆրանսիա, ԱՄՆ–Իրան հնարավոր գործարքի շուրջ տեղեկությունները և Մոսկվայում ՀԱՊԿ նախարարական նիստը։ Օրվա ընթացքում ուսումնասիրվել է ընդհանուր 2974 նյութ, որոնց վերլուծությունն արվել է մեդիա մոնիտորինգի գործիքակազմով։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Արսեն Գևորգյանի մահը կալանավայրում — 473 հիշատակում

Փաստեր։ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության՝ Ստեփանավան խոշորացված համայնքի ղեկավարի թեկնածու Արսեն Գևորգյանը նոյեմբերի 10-ի առավոտյան մահացել է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում։ Քրեակատարողական ծառայությունը պաշտոնապես հայտնել է, որ հիմնարկում գտնվելու ընթացքում նա առողջական վիճակի հետ կապված գանգատներ չի ներկայացրել, իսկ առավոտյան ինքնազգացողությունը վատացել է։ Արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը նշել է, որ տեղի է ունեցել սրտի կանգ, և «նման դեպքեր տեղի են ունենում ինչպես ամբողջ աշխարհում, այնպես էլ քրեակատարողական հիմնարկներում»։ Մահվան դեպքի առթիվ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ, նշանակվել է դատաբժշկական փորձաքննություն։ Մարդու իրավունքների պաշտպանի նախաձեռնությամբ սկսվել է ուսումնասիրություն, պարզաբանումներ կպահանջվեն իրավասու պետական մարմիններից։ Գևորգյանը կալանավորված էր հոկտեմբերի 21-ից՝ Ստեփանավանում «Ուժեղ Հայաստանի» գրասենյակում անցկացված խուզարկություններից հետո։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Ընդդիմության արձագանքը. Ազգային օրակարգի շուրջ համախմբված կուսակցությունները միասնական հայտարարությամբ պահանջել են բացահայտել մահվան հանգամանքները և պատասխանատվությունը դրել իշխող ուժի վրա։ Նաիրա Զոհրաբյանը պահանջել է արդարադատության նախարարի և քրեակատարողական հիմնարկի ղեկավարի հրաժարականը, Սուրեն Սուրենյանցը և Դանիել Իոաննիսյանը՝ անկախ ու թափանցիկ քննություն։ Քաղաքական մեկնաբան Հակոբ Բադալյանը նշել է, որ ՏԻՄ ընտրական գործընթացում սա մահվան երկրորդ դեպքն է։ «Քաղաքացիական պայմանագրի» պատգամավոր Սիսակ Գաբրիելյանը, ցավակցելով, ասել է, որ Հայաստանում օրական 3–4 մարդ է ինֆարկտից մահանում։

Հակասող նարատիվներ։ Իշխանության ներկայացուցիչները դեպքը ներկայացնում են՝ որպես առողջական պատճառով մահ, որը կանխատեսելի չէր, ընդդիմությունը՝ քաղաքական հետապնդումը և կալանքը՝ որպես ճնշման գործիքի կիրառման հետևանք։

2. Աբու Դաբիի եռակողմ բանակցություններ — 169 հիշատակում

Փաստեր։ Աբու Դաբիում մեկնարկել են Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի պատվիրակությունների եռակողմ բանակցությունները. Առաջին բանակցային օրը տևել է մոտ 4,5 ժամ, հանդիպումը կշարունակվի նոյեմբերի 11-ին։ «Ազատություն» ռադիոկայանի ուկրաինական ծառայության տեղեկություններով՝ կողմերը պայմանավորվել են գերիների լայնածավալ փոխանակման շուրջ։ CBS News-ի թղթակցի փոխանցմամբ՝ Վաշինգտոնը չի ակնկալում խաղաղության համաձայնագրի հասնել, այլ նպատակ ունի պարզաբանել կողմերի դիրքորոշումները։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ ՄԱԿ-ում Ուկրաինայի մշտական ներկայացուցիչ Անդրեյ Մելնիկի հայտարարությունը, թե Զելենսկին պատրաստ է Պուտինի հետ հանդիպել աշխարհի ցանկացած կետում, «անգամ՝ Անտարկտիդայում», բայց ոչ Մոսկվայում։ Քննարկվել են նաև Ուկրաինային անվտանգության երաշխիքների հարցը և Ռուսաստանի նավթավերամշակման ոլորտի վրա ուկրաինական հարվածների ազդեցությունը։

Հակասող նարատիվներ։ Բանակցությունների մեկնարկը մի մասը ներկայացնում է՝ որպես առաջընթաց, մյուսները շեշտում են, որ առանց բարձր մակարդակի գագաթնաժողովի քաղաքական բեկումը քիչ հավանական է։

3. Փաշինյանի այցը Ֆրանսիա — 112 հիշատակում

Փաստեր։ Նիկոլ Փաշինյանը աշխատանքային այցով ժամանել է Ֆրանսիա՝ մասնակցելու Փարիզի Խաղաղության 9-րդ համաժողովին։ Ելիսեյան պալատում տեղի է ունեցել Փաշինյանի և Էմանուել Մակրոնի հանդիպումը. քննարկվել են ռազմավարական գործընկերության օրակարգը, ենթակառուցվածքային համատեղ ծրագրերը, Հայաստան–ԵՄ համագործակցությունը, այդ թվում՝ վիզաների ազատականացման գործընթացը։ Փաշինյանը մասնակցել է «Չնահանջելով. ինքնիշխանությունը հիբրիդային սպառնալիքների դարաշրջանում» պանելային քննարկմանը՝ Լիտվայի և Հյուսիսային Մակեդոնիայի նախագահների հետ։ Փարիզում նա հանդիպել է նաև Կոսովոյի վարչապետ Ալբին Կուրտիի հետ։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում եղել է ապատեղեկատվության դեմ պայքարի մասին վարչապետի խոսքը և Կոսովոյի հետ քննարկումը, որտեղ անդրադարձ է եղել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության արդյունքում ստեղծվող հնարավորություններին։

Հակասող նարատիվներ։ Իշխանամետ աղբյուրները այցը ներկայացնում են՝ որպես ռազմավարական գործընկերության ամրապնդում, քննադատները, այդ թվում՝ լրագրողները, հեգնանքով են անդրադարձել «պատերազմ և աղետներ բերած» վարչապետի մասնակցությանը խաղաղության համաժողովին։

4. ԱՄՆ–Իրան. հնարավոր գործարքի շուրջ ազդակներ — 86 հիշատակում

Փաստեր։ Al Arabiya-ի տեղեկություններով՝ ԱՄՆ-ն և Իրանը մոտենում են նախնական համաձայնության, որը նախատեսում է իրանական ակտիվների ապասառեցում, ուրանի հարստացման մակարդակի սահմանափակում և ՄԱԳԱՏԷ տեսուչների վերադարձ. բանակցությունները վերսկսվել են Կատարի և Պակիստանի նախաձեռնությամբ։ Թրամփը C-SPAN-ին ասել է, որ Իրանը «կցանկանար գործարք կնքել»։ Իրանի ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի քարտուղար Մոհսեն Ռեզային, սակայն, ԱՄՆ-ին կոչ է արել դադարեցնել «գոյություն չունեցող բանակցությունների մասին կեղծ լուրերի» տարածումը և կատարել Իրանի յոթ պայմանները։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Financial Times-ի հրապարակումը, թե Նեթանյահուն ամեն օր զանգահարում է Թրամփին՝ խնդրելով վերսկսել Իրանի դեմ ռազմական գործողությունները։ Ուշադրության է արժանացել նաև հանրապետական Թոմաս Մասիի ներկայացրած բանաձևը՝ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթին իմպիչմենտի ենթարկելու մասին։

Հակասող նարատիվներ։ Ամերիկյան և արաբական աղբյուրները խոսում են գործարքին մոտենալու մասին, իրանական պաշտոնական դիրքորոշումը բանակցությունների փաստը հերքում է։

5. ՀԱՊԿ. Հայաստանին ձայնի իրավունքից զրկելու նախագիծ — 81 հիշատակում

Փաստեր։ Մոսկվայում մեկնարկել է ՀԱՊԿ արտաքին գործերի և պաշտպանության նախարարների, անվտանգության խորհուրդների քարտուղարների համատեղ նիստը, որին Հայաստանը չի մասնակցում։ ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը հայտարարել է, որ պետությունների ղեկավարների քննարկմանը կներկայացվի Հայաստանի ձայնի իրավունքը կասեցնելու որոշումը՝ կանոնադրության 25-րդ հոդվածի համաձայն, որը կիրառվում է, երբ բյուջեի նկատմամբ պարտքը գերազանցում է երկու տարին։ Ըստ Լավրովի՝ «դուռը չենք փակում», և Հայաստանը ՀԱՊԿ-ից ու ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու հայտ չի ներկայացրել։ ՀԱՊԿ գագաթնաժողովը Մոսկվայում կանցկացվի նոյեմբերի 11-ին։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ ՏԱՍՍ-ի հաղորդումը, թե ընդհանուր լուսանկարում Հայաստանի դրոշը «մնացել է առանց ներկայացուցիչների»։ Առանձին ուշադրության է արժանացել ԱՊՀ գործադիր քարտուղար Սերգեյ Լեբեդևի հայտարարությունը, թե Հայաստանը ԱՊՀ-ից դուրս գալու հարց չի բարձրացրել։

Հակասող նարատիվներ։ Մոսկվան որոշումը ներկայացնում է՝ որպես զուտ ֆինանսական-կանոնադրական ընթացակարգ, Երևանում այն դիտարկվում է՝ որպես քաղաքական ճնշում։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ

1. Արսեն Գևորգյան․ Ստեփանավանի համայնքապետի թեկնածուի մահը կալանավայրում դարձել է օրվա գլխավոր թեման։
2. Նիկոլ Փաշինյան․ Փարիզում հանդիպել է Էմանուել Մակրոնի և Ալբին Կուրտիի հետ, մասնակցել Խաղաղության համաժողովին։
3. Սրբուհի Գալյան․ Գևորգյանի մահվան վերաբերյալ հայտարարությամբ դարձել է ընդդիմության քննադատության հիմնական թիրախը։
4. Դոնալդ Թրամփ․ ասել է, որ Իրանը ցանկանում է գործարք կնքել, և հիշատակվել է Աբու Դաբիի բանակցությունների համատեքստում։
5. Սերգեյ Լավրով․ հայտարարել է Հայաստանին ՀԱՊԿ-ում ձայնի իրավունքից զրկելու նախագծի մասին՝ նշելով, որ «դուռը փակ չէ»։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ

• Հայաստան–Իրան միջկառավարական հանձնաժողով. Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի և Իրանի փոխնախագահ Սեյեդ Համիդ Փուրմոհամադիի համանախագահությամբ նիստում ստորագրվել է փոխըմբռնման հուշագիր։ Իրանի փոխնախագահը նշել է, որ քննարկվել են գազի, էլեկտրաէներգիայի և վառելիքի ոլորտներում համագործակցության բոլոր ուղիները։
• Տիգրան Ավինյան և երթևեկություն. Աննա Հակոբյանը քննադատել է Երևանի խցանումները, իսկ մեդիան հարցեր է բարձրացրել Երևանի երթևեկության կառավարման կենտրոնի տնօրեն Էդուարդ Այվազյանի և Ավինյանի ենթադրյալ բարեկամական կապի մասին։
• Դանակահարություն Էջմիածնում. Նոյեմբերի 9-ին Վաղարշապատում քոլեջի 15-ամյա ուսանողուհին դանակով վիրավորել է ավագ դպրոցի աշակերտուհու. վիրավորը տեղափոխվել է բժշկական կենտրոն։
• Պայթյուն Փարաքարում. Փարաքարի Երևանյան 1-ին փողոցում պայթյուն է տեղի ունեցել՝ հրդեհի բռնկմամբ. հրդեհը մարվել է։
• Հայաստան–Թուրքիա սահման. Թուրքիայի տրանսպորտի և ենթակառուցվածքների նախարար Աբդուլքադիր Ուրալօղլուն հայտարարել է, որ Թուրքիան ավարտել է Հայաստանի հետ անցակետերի բացման նախապատրաստական աշխատանքները։
• Զինծառայողի մահվան գործ. Զինծառայող Տ. Ս.-ի մահվան դեպքով 2 զինծառայողի մեղադրանք է ներկայացվել անզգուշությամբ ինքնասպանության հասցնելու համար։
• ՀՖՖ նախագահի ընտրություն. Գևորգ Ղազարյանը հայտարարել է, որ առաջադրվում է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահի պաշտոնում։

ԱՅԼ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• Լևոն Տեր-Պետրոսյանը բարեհաջող վիրահատությունից հետո դուրս է գրվել հիվանդանոցից։
• Արարատ Միրզոյանը Տալլինում հայտարարել է, որ Հայաստանն առաջիկա ամիսներին ռեզիդենտ դեսպանություն կբացի Էստոնիայում։
• ՍԱՏՄ-ն կասեցրել է «Նոր Զովք» ընկերության ևս մեկ հացաբուլկեղենի արտադրամասի գործունեությունը։
• «Օռլանդո Սիթիի» 21-ամյա ֆուտբոլիստ Հարվի Սարաջյանը կխաղա Հայաստանի հավաքականում։
• Երևանում ապամոնտաժվում են Կոմիտասի շուկայի դիմացի 14 կրպակները։