Նոյեմբերի 11-ի մեդիա-օրակարգում գերիշխել է «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության՝ Ստեփանավանի համայնքապետի թեկնածու Արսեն Գևորգյանի մահը և դրան հաջորդած արձագանքները։ Միաժամանակ ուշադրության կենտրոնում են եղել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այցը Թուրքիա՝ COP31-ի առաջնորդների գագաթնաժողովին, և Էրդողանի հետ նրա հանդիպումը, ինչպես նաև Մոսկվայում ՀԱՊԿ գագաթնաժողովի որոշումը՝ Հայաստանին զրկել կազմակերպությունում ձայնի իրավունքից։ Օրվա ընթացքում հրապարակվել և ուսումնասիրվել է 3,031 նյութ՝ մեդիա մոնիտորինգ հարթակի վերլուծական գործիքակազմով։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Արսեն Գևորգյանի մահը կալանավայրում — 336 հիշատակում

Փաստեր. Նոյեմբերի 10-ի առավոտյան «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում մահացել է հոկտեմբերի 25-ի ՏԻՄ ընտրություններում Ստեփանավանի «Ուժեղ Հայաստանի» համայնքապետի թեկնածու Արսեն Գևորգյանը։ Լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ մահվան պատճառը ինֆարկտն է։ Նա կալանավորվել էր ընտրություններից առաջ՝ Հակակոռուպցիոն կոմիտեում քննվող վարույթի շրջանակում։ Քրեակատարողական ծառայությունը հրապարակել է տեսախցիկներով արձանագրված ժամանակագրությունը. ըստ դրա՝ 07:42-ին բուժքույրը մոտեցել է խցին, 08:13-ին շտապօգնության աշխատակիցները մտել են խուց, իսկ 08:23-ին անձին պատգարակով դուրս են բերել։ Գևորգյանի փաստաբանական թիմը հայտարարել է, որ նրան զննել է ոչ թե բժիշկ, այլ բուժակ, շտապօգնության կանչը չի տրվել սեղմ ժամկետում, և բժիշկներին թույլ է տրվել մուտք գործել հիմնարկ «փաստացի՝ մահվանից հետո»։ «Ուժեղ Հայաստանը» «Արդարությո՛ւն Արսեն Գևորգյանի համար» պահանջով բողոքի ակցիա է անցկացրել ԵՄ երևանյան գրասենյակի դիմաց։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լայն տարածում են ստացել ՔԿԾ-ի րոպե առ րոպե ժամանակագրությունը, փաստաբանների հակադարձ պնդումները և ԵՄ գրասենյակի դիմաց ակցիայի ուղիղ եթերները։

Հակասող նարատիվներ.

• Իշխանական. Ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը դեպքն անվանել է «շատ ցավալի»՝ նշելով, որ քրեական գործ է հարուցվել, որպեսզի պարզվի, թե ով է պատասխանատու. «Եթե անգործություն է տեղի ունեցել, պարզ է, որ պատասխանատվություն կրում է»։
• Ընդդիմադիր. «Ուժեղ Հայաստանի» ներկայացուցիչները դեպքը կապել են քաղաքական հետապնդումների հետ։ Գոհար Մելոյանի խոսքով՝ «այսօր մեր երկրում կալանքը մահաբեր է դարձել», իսկ պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանը պատասխանատու է անվանել Նիկոլ Փաշինյանին և Սրբուհի Գալյանին։

2. Փաշինյանը Թուրքիայում. COP31 և հանդիպում Էրդողանի հետ — 247 հիշատակում

Փաստեր. Փարիզից Փաշինյանն աշխատանքային այցով մեկնել է Թուրքիա՝ Անթալիայում մասնակցելու COP31-ի առաջնորդների գագաթնաժողովին։ Օդանավակայանում նրան դիմավորել է Թուրքիայի մշակույթի նախարարի տեղակալ Սերդար Չամը։ Կառավարության հաղորդմամբ՝ Փաշինյանն ու Էրդողանը քննարկել են հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը, ձեռք բերված պայմանավորվածությունների իրականացումը, առևտրատնտեսական կապերը և տարածաշրջանային հաղորդուղիների ապաշրջափակումը, այդ թվում՝ TRIPP նախագծի իրականացմանն ուղղված քայլերը։ Կողմերն ընդգծել են կարգավորման գործընթացը «տրամաբանական ավարտին հասցնելու» կարևորությունը։ Գագաթնաժողովի լուսանցքում Փաշինյանը հանդիպել է նաև Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի և Չեռնոգորիայի նախագահ Յակով Միլատովիչի հետ։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լրահոսում ուշադրության են արժանացել առաջնորդների համատեղ լուսանկարման արարողությունը, որտեղ Էրդողանն ու Ալիևը կանգնած են եղել կողք կողքի, և Փաշինյանին դիմավորելու պաշտոնականության մակարդակը։

Հակասող նարատիվներ.

• Պաշտոնական. Այցը ներկայացվել է՝ որպես հայ-թուրքական կարգավորման և TRIPP-ի առաջմղման հերթական քայլ։
• Քննադատական. «Եվրոպական կուսակցության» ղեկավար Տիգրան Խզմալյանը գրել է. «Երբ ՀՀ վարչապետին դիմավորում է Թուրքիայի մշակույթի նախարարի տեղակալը, դա շատ բան է ասում»։

3. ՀԱՊԿ-ը Հայաստանին զրկել է ձայնի իրավունքից — 170 հիշատակում

Փաստեր. Մոսկվայում Պուտինի նախագահությամբ կայացած ՀԱՊԿ Հավաքական անվտանգության խորհրդի նիստում որոշում է ընդունվել Հայաստանին զրկել կազմակերպությունում ձայնի իրավունքից և պատասխանատու պաշտոններում իր ներկայացուցիչներին նշանակելու հնարավորությունից։ Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովի խոսքով՝ որոշումը կայացվել է կանոնադրության հիման վրա, քանի որ Հայաստանը մի քանի տարի շարունակ չի կատարել իր պարտավորությունները։ Լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ կիրառվել է կանոնադրության 25-րդ հոդվածը, որը նախատեսում է նման սահմանափակում երկու տարի պարտքը չմարելու դեպքում՝ մինչև պարտքի ամբողջական մարումը։ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Թաալաթբեկ Մասադիկովը հայտնել է, որ Հայաստանի՝ կազմակերպությունից հեռացման հարց չի քննարկվել։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Վերնագրերում գերակշռել են «զրկվել է ձայնի իրավունքից» ձևակերպումը և Պեսկովի նախօրեի խոսքերը. «Մենք չգիտենք, թե ինչի է սպասում Փաշինյանը, բայց այն, որ Հայաստանը չի մասնակցում ՀԱՊԿ աշխատանքներին, ակնհայտ է»։

4. Ստեփանավանում և Եղեգնաձորում ընտրվել են համայնքապետեր — 64 հիշատակում

Փաստեր. Նորընտիր ավագանիների առաջին նիստերում ընտրվել են համայնքների ղեկավարները։ Ստեփանավանում ներկա 14 անդամների միաձայն քվեարկությամբ համայնքապետ է ընտրվել «Գործարար» կուսակցության թեկնածու Արմեն Գրիգորյանը։ Եղեգնաձորում «Հանրապետություն» կուսակցության թեկնածու, գործող համայնքապետ Դավիթ Հարությունյանը ստացել է 14 ձայն, իսկ ՔՊ թեկնածու Հուսիկ Սահակյանը՝ 13։ Երկու խմբակցություններն էլ ունեին 13-ական անդամ, և ելքը որոշել է «Նոր դարաշրջան» կուսակցության ավագանու անդամ Մարտին Հարությունյանը, որը քվեարկել է Դավիթ Հարությունյանի օգտին։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Ուշադրություն է գրավել Եղեգնաձորի մեկ ձայնի տարբերությամբ ելքը. լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ ՔՊ-ն քվեարկության կեսից բոյկոտել է նիստը։

5. 13-ամյա աղջկան իջեցրել են ավտոբուսից — 59 հիշատակում

Փաստեր. Երևանում տրանսպորտային վերահսկողության աշխատակիցը 13-ամյա աղջկան ուղեվարձը չվճարելու պատճառաբանությամբ իջեցրել է ավտոբուսից և թողել անծանոթ կանգառում։ «Երևանի ավտոբուս» ՓԲԸ-ն հայտարարել է, որ պատասխանատուները տեղյակ են միջադեպից, և դեպքի բոլոր հանգամանքներն ուսումնասիրելուց հետո ընկերությունը հանդես կգա պաշտոնական պարզաբանմամբ։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Դեպքը քննարկվել է երեխայի իրավունքների համատեքստում. վերնագրերում շրջանառվել է «անծանոթ կանգառում մենակ թողնելու» հանգամանքը։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ

1. Նիկոլ Փաշինյան․ մասնակցել է Փարիզի Խաղաղության համաժողովին, ապա Անթալիայում COP31-ի առաջնորդների գագաթնաժողովին, հանդիպել է Էրդողանի, Փեզեշքիանի և Միլատովիչի հետ։
2. Արսեն Գևորգյան․ նրա մահը կալանավայրում դարձել է օրվա ամենաքննարկված թեման։
3. Վլադիմիր Պուտին․ նախագահել է ՀԱՊԿ գագաթնաժողովը, որտեղ որոշում է ընդունվել Հայաստանին զրկել ձայնի իրավունքից։
4. Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան․ Անթալիայում հյուրընկալել է COP31-ի առաջնորդների գագաթնաժողովը և հանդիպել է Փաշինյանի հետ։
5. Դմիտրի Պեսկով․ հայտարարել է ՀԱՊԿ-ում Հայաստանին ձայնի իրավունքից զրկելու որոշման մասին։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ

• TRIPP-ի օրենքը. Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը նոյեմբերի 10-ին ստորագրել է TRIPP-ի շրջանակային համաձայնագիրը վավերացնելու մասին օրենքը։ Ազգային ժողովն այն ընդունել էր 63 կողմ, 32 դեմ ձայներով։
• Կենսաթոշակներ և 2027-ի բյուջե. Ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը հայտարարել է, որ 2027-ին կենսաթոշակների բարձրացման համար լրացուցիչ միջոցներ չկան։ Բյուջեով կավելանան Պաշտպանության (53 մլրդ դրամով), Առողջապահության (136 մլրդ) և Աշխատանքի ու բարեկեցության (91 մլրդ) նախարարությունների հատկացումները. ընդհանուր ծախսերը կկազմեն 4 տրլն 72 մլրդ դրամ։
• Եկամտային հարկ՝ ՀԿ-ներին և ԶԼՄ-ներին. ԱԺ հանձնաժողովում քննարկվել է կառավարության նախաձեռնությունը, որով քաղաքացիները կկարողանան եկամտային հարկի հաշվին գումար հատկացնել ՀԿ-ներին, լրատվամիջոցներին և կուսակցություններին։ Մեդիան գրել է, որ առանցքային հարցն այն է, թե ով և ինչ չափանիշներով է որոշելու, թե որ կազմակերպությունն է արժանի այդ գումարին։
• ՌԴ քաղաքացիների ձերբակալումներ. ՌԴ ԱԳՆ խոսնակ Մարիա Զախարովան հայտարարել է, որ տարեսկզբից Հայաստանում օտարերկրյա հարցումների հիման վրա ձերբակալվել է ՌԴ հինգ քաղաքացի, ինչը «լուրջ մտահոգություն» է առաջացնում Մոսկվայում։
• Փարիզի Խաղաղության համաժողով. Փաշինյանը հայտարարել է, որ Հայաստանն ակտիվ համագործակցություն է սկսել ԵՄ-ի հետ հիբրիդային սպառնալիքների դեմ պայքարում։ Նոյեմբերի 12-13-ին նա Դուբլինում կմասնակցի Եվրոպական քաղաքական համայնքի 9-րդ գագաթնաժողովին։
• Մանկապարտեզում հայտնաբերված կմախք. Շենգավիթի թիվ 133 մանկապարտեզի տարածքում վերակառուցման աշխատանքների ժամանակ բանվորները հայտնաբերել են մարդու կմախք ու ոսկորներ։
• Կրասնոյարսկ–Երևան չվերթ. Օդանավում հանկարծամահ է եղել Լոռու մարզի 84-ամյա բնակչուհի. նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։

ԱՅԼ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• Երևանի Կապույտ մզկիթի նիստերի դահլիճը անվանվել է Եղիշե Չարենցի անունով։
• Լևոն Արոնյանն ու Հայկ Մարտիրոսյանը ամփոփել են ելույթները Բուդապեշտում Total Chess World Championship Tour-ի փորձնական մրցաշարի կայծակնային փուլում։
• «Հանրապետական» մարզադաշտում աշխատող թուրք մասնագետների մասին տեսանյութից հետո ՀՖՖ-ն պարզաբանել է, որ նրանք ՈւԵՖԱ-ի հեռարձակման անձնակազմից են։