ՆԱՏՕ-ի ամենամյա զեկույցն ու Հարավային Կովկասը
Wed, 01 Apr 2026 20:45:54 +0400
ՆԱՏՕ-ի Գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն, ով այդ պաշտոնը զբաղեցնում է 2024 թվականի հոկտեմբերի 1-ից, հայտարարել է, որ հրապարակվել է դաշինքի ամենամյա զեկույցը։
Ֆորմալ առումով այն կոչվում է Գլխավոր քարտուղարի ամենամյա զեկույց, սակայն փաստաթղթի վրա աշխատում է վերլուծաբանների, մասնագետների, փորձագետների մեծ խումբ։ Զեկույցում, եթե համառոտ նշենք, արձանագրվում են միջազգային անվտանգության՝ ՆԱՏՕ-ի դիտանկյունից նայած՝ հիմնական սպառնալիքները, ինչպես նաեւ տարբեր ռեգիոններում եղած խնդիրների ու մարտահրավերների վերաբերյալ վերլուծություն է հրապարակվում։
Ինչպես գրում է ռուս վերլուծաբան Սերգեյ Մարկեդոնովն իր հոդվածում՝ զեկույցում անդրադարձ կա նաեւ Հարավային Կովկասում։ Այսպես․ գրված է, որ «Հարավային Կովկասը կարեւոր է ՆԱՏՕ-ի անվտանգության համար»։ Հարավ-Կովկասյան իրականությունից դաշինքի ակտիվում առաջնահերթ կարեւորություն շարունակում են ունենալ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ խաղաղության գործընթացը, որի մասով նշված է, որ զգալի առաջընթաց է արձանագրվել։ Հատկապես ընդգծվում է, ինչպես եւ նշվում է՝ ԱՄՆ դերակատարությունը այդ պրոցեսում, ինչպիսին Վաշինգտոնյան գագաթնաժողովն է, «Թրամփի ուղի» նախաձեռնությունը եւ Բաքվի եւ Երեւանի միջեւ համաձայնագրի նախաստորագրումը։ ՆԱՏՕ-ում հայտարարում են, որ հետաքրքրված են թե Երեւանի եւ թե Բաքվի հետ հարաբերությունների զարգացմամբ։ Մարկեդոնովը նկատում է, որ պարզ է մի բան, որ զեկույցում ամեն կերպ փորձ է արվում ընդգծել Արեւմտյան ճամբարի ձեռք բերած հաջողությունը։ Սակայն զարմանալիորեն չի նշվում, որ ամեն դեպքում կա խնդիր՝ ի դեմս Հայաստանի Սահմանադրության նկատմամբ Ադրբեջանի ներկայացրած հավակնությունների եւ Հայաստանում առաջիկայում կայանալիք սահմանադրական փոփոխությունների։ Նաեւ՝ չի խոսվում այն մասին, որ դեռեւս լուծված չէ հայ-ադրբեջանական սահմանի դելիմիտացիայի-դեմարկացիայի հարցը։
Մարկեդոնովը նշում է, որ զեկույցում այլ է տոնայնությունը Վրաստանի պարագայում։ 24 թվականին այդ երկրում տեղի ունեցած պառլամենտական ընտրությունների եւ դրան հաջորդած իրադարձությունների ֆոնին՝ զեկույցում նշված է, որ դաշինքը վերանայել է Վրաստանի հետ համագործակցության որոշ ասպեկտներ։ Սակայն այն խիստ քննադատությունը, որը Վրաստանի հասցեին կա ԵՄ փաստաթղթերում, այստեղ չկա։ Քննադատությունը զգալիորեն մեղմացված է։ Թեեւ՝ Ռյուտեն արդեն ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց, որ ՆԱՏՕ-ն մտահոգված է Վրաստանում տիրող ներքին վիճակով։