Ապրիլյան քառօրյա պատերազմի 10-րդ տարելիցի օրը Եռաբլուր պանթեոնում հնչած ամենացավոտ պատմություններից մեկը ներկայացրեց Արցախից բռնի տեղահանված Միքայել Հաջյանը, ով երկու պատերազմներում կորցրել է իր երկու որդիներին։

Նրա ավագ որդին՝ Նորայր Հաջյանը, զոհվել է 2016 թվականի ապրիլի 4-ին՝ Թալիշի դիրքերում, իսկ կրտսերը՝ Երվանդ Հաջյանը, կյանքից զրկվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 6-ին՝ 44-օրյա պատերազմի ընթացքում։ «Երկու որդի եմ ունեցել, երկուսից էլ զրկվեցի»,- ցավով նշել է նա։

Հաջյանը խոստովանել է, որ կորուստի ցավը չափազանց ծանր է և հաճախ անտանելի, սակայն փորձում է ուժ գտնել ապրելու համար՝ հանուն իր թոռների։ Նրա խոսքով՝ ինքը չի ցուցադրում իր վիշտը մարդկանց ներկայությամբ․ հակառակը՝ փորձում է ժպտալ և ուժեղ երևալ։ «Մարդիկ կարծում են՝ ես ժայռ եմ, բայց ես էլ նրանց նման մարդ եմ, իմ ցավը պահում եմ ներսում»,- նշել է նա՝ հավելելով, որ իր ժպիտով փորձում է նաև ուրիշներին փոքր-ինչ ուրախություն փոխանցել։

Նրա երկու որդիներն էլ եղել են կամավորականներ և աշխարհազորայիններ։ Ավագ որդին դեռ 16 տարեկանից միացել է ազատամարտին և մինչև պատերազմի ավարտը մասնակցել մարտերին տարբեր ջոկատների կազմում։ Հայրը պատմել է, որ որդիներից ոչ մեկը նախապես չի ասել, որ պատրաստվում է մեկնել կռիվ, սակայն վստահ է՝ նույնիսկ եթե իմանար, չէր կարող նրանց հետ պահել այդ որոշումից։

Որդիների կորստից հետո Հաջյանը հաճախ է ասել, որ իրեն համարում է Արցախի «ամենաբազմազավակ հայրերից մեկը», քանի որ բոլոր այն երիտասարդները, ովքեր պայքարել են հայրենիքի համար, իր զավակներն են։

Անդրադառնալով պատերազմներին՝ նա նշել է, որ 2016 թվականի ապրիլյան մարտերը մի տեսակ նախերգանք էին 2020 թվականի լայնածավալ պատերազմի համար։ Նրա խոսքով՝ թշնամու դեմ կռվելը որքան էլ դժվար, միևնույն ժամանակ պարզ է, քանի որ հակառակորդը տեսանելի է։ Սակայն, երբ խնդիրներ են առաջանում ներսից, զինվորի համար պայքարը դառնում է ավելի բարդ։

Միևնույն ժամանակ, Միքայել Հաջյանը վստահություն է հայտնել, որ մի օր իրականություն կդառնա իր ամենամեծ երազանքը՝ վերադարձը Արցախ։