Ինչպես աշխարհն ընդունեց իրանական էսկալացիայի ներկայիս դադարը

Ինչպես աշխարհն ընդունեց իրանական էսկալացիայի ներկայիս դադարը

Sat, 11 Apr 2026 09:30:41 +0400


Միացյալ Նահանգների եւ Իրանի միջեւ կնքված երկշաբաթյա հրադադարն աշխարհը, ըստ էության, ընդունեց շատ մեծ զգուշավորությամբ։ Թեեւ հասկանալի է, որ ճգնաժամը հնարավոր եղավ վտանգավոր սահմանագծից հետո տանել, սակայն ամեն բան դեռ շատ փխրուն է, ու անելիք շատ կա։ Թեհրան-Վաշինգտոն երկխոսության կազմակերպման հարցում այս անգամ առանցքային դերակատարում ունեցավ Պակիստանը։ Այդ երկրի վարչապետ Շահբազ Շարիֆին է պատկանում ժամանակավոր հրադադար հաստատելու նախաձեռնության հեղինակային իրավունքը։ Պակիստանի այս նախաձեռնությանն ակտիվորեն աջակցեցին Օմանը, Թուրքիան, Չինաստանը։ Որոշ մասնակցություն, ըստ էության, ունեցել են նաեւ Սաուդյան Արաբիան, Եգիպտոսն ու Քաթարը։ ՄԱԿ գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշն առաջիններից էր, որ ողջունեց կնքված հրադադարը եւ հորդորեց խստորեն պահպանել այն։

Թուրքիան ժամանակավոր հրադադարի հաստատմանն արձագանքեց զգուշավոր լավատեսությամբ, սակայն Անկարայից այս առնչությամբ տարածվող հայտարարություններում շեշտվում է, որ անհրաժեշտ է ցուցաբերել կարգապահություն եւ պահպանել հրադադարը խստիվ կերպով, որպեսզի սադրիչների համար սադրանքներ անելու հնարավորություն չլինի։ Անկարան այս դեպքում առանց երկիմաստության նկատի ունի Իսրայելին։ Պակիստանը, որպես նախաձեռնության հեղինակ, պատրաստվում է իր նախաձեռնության հիմքի վրա ավելի լուրջ բանակցային գործընթացի եւ հնարավոր կայուն ու ամուր, տեւական խաղաղության գործընթացի հյուրընկալմանը։ Հասկանում են, որ կա հնարավորություն՝ հակամարտությունն անցյալում թողնելու, եթե լինի անհրաժեշտ կամք։ Սաուդյան Արաբիան ողջունեց կայացած հրադադարը եւ հույս հայտնեց, որ այն դուռ կբացի համապարփակ կարգավորման եւ ռեգիոնալ անվտանգության ամրապնդման համար։

Էմիրություններում էլ կենտրոնացան այն բանի վրա, որ հաղթեցին այս հակամարտությունում, քանի որ կարողացան խուսափել պատերազմից եւ հետայսու հենվելու են սեփական ազգային պաշտպանական կարողությունների վրա։ Թե՛ Էր-Ռիյադում եւ թե՛ Աբու-Դաբիում այս էսկալացիայից հետո ավելացել է հակակրանքը Թեհրանի հանդեպ։ Հատկապես որ Թեհրանը ձգտում է միանձնյա վերահսկողություն սահմանել Հորմուզի նեղուցի հանդեպ։

Չինաստանն առաջիններից մեկն է, որ ողջունել է մարտական գործողությունների ժամանակավոր դադարը։ Պեկինից նաեւ հայտարարել էին, որ հետեւողականորեն հանդես են գալիս պատերազմի դադարեցման օգտին եւ շարունակելու են կառուցողական դերակատարում ունենալ Մերձավոր Արեւելքում խաղաղության եւ կայունության ապահովման գործում։ Պեկինից նաեւ հարկ համարեցին հայտարարել, որ կարեւորում են Հորմուզի նեղուցի անվտանգությունն ու ազատ նավագնացության իրականացումը։ Պեկինի համար դա ոչ միայն դիվանագիտություն է, այլ նաեւ՝ տնտեսական շահ։ Չինական կողմի համար սկզբունքային հարց է, որ նավթի մատակարարումները լինեն անխափան, իսկ նավագնացությունն էլ՝ անվտանգ ու ապահով։ Ճապոնիան հրադադարը համարեց դրական քայլ՝ վերջնական խաղաղության համաձայնագրի կնքման գործում։ Ինդոնեզիան կոչ արեց հարգել ինքնիշխանությունն ու տարածքային ամբողջականությունը, Մալայզիան հայտարարեց, որ կարեւոր հանգրվանի են հասել կողմերը՝ խաղաղության եւ կայունության վերականգնման գործընթացում։ Ավստրալիան ու Նոր Զելանդիան եւս ողջունեցին հրադադարի հաստատումը՝ կապելով այն էներգետիկ ճգնաժամից խուսափելու հետ։ Էսկալացիայի ներկայիս դադարը իրենց հայտարարություններով ու դիվանագիտական-քաղաքական ժեստերով ողջունեցին եւ կարգավորման հույս հայտնեցին նաեւ Հայաստանը, Ադրբեջանը, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Գերմանիան, եվրոպական մյուս երկրները։ Նույնիսկ Իսրայելը, թեեւ սրտի կսկիծով, սակայն ամերիկյան ճնշման ներքո, թերեւս, ստիպված եղավ աջակցել հրադադարի հաստատման ամերիկյան որոշմանը։ Սակայն կարեւոր է այն, որ բոլորի մոտ էլ նկատվում է զգուշավորություն, անկախ լավատեսականության չափաբաժնից։

© 2026 Secure News Portal

Source: Hraparak

Hraparak.am

Recent Posts

Բանակում առնվազն մեկ ամիս է՝ միմյանց հաջորդող ողբերգական միջադեպեր են գրանցվում

Բանակում առնվազն մեկ ամիս է՝ միմյանց հաջորդող ողբերգական միջադեպեր են գրանցվում Sun, 23 Aug 2026…

11 րոպե ago

«Անկախության հռչակագիրը մեր պետականության անկյունաքարն է՝ քաղաքական օրակարգերից վեր»․ Ուժեղ Հայաստան

«Անկախության հռչակագիրը մեր պետականության անկյունաքարն է՝ քաղաքական օրակարգերից վեր»․ Ուժեղ Հայաստան Sun, 23 Aug 2026…

20 րոպե ago

Ընտրություններ՝ Ղազախստանում․ ինչ է հայտնի այս պահին

Ընտրություններ՝ Ղազախստանում․ ինչ է հայտնի այս պահին Sun, 23 Aug 2026 17:00:58 +0400 Ղազախստանի Կուրուլթայի…

25 րոպե ago

«ՀայաՔվեն» հորդորում է իշխանություններին «ձեռքերը հեռու պահել» Անկախության հռչակագրից

«ՀայաՔվեն» հորդորում է իշխանություններին «ձեռքերը հեռու պահել» Անկախության հռչակագրից Sun, 23 Aug 2026 16:45:33 +0400…

41 րոպե ago

Միգրանտներ տեղափոխող նավակ է խորտակվել․ կան զոհեր

Միգրանտներ տեղափոխող նավակ է խորտակվել․ կան զոհեր Sun, 23 Aug 2026 16:30:30 +0400 Թունիսի ափերի…

56 րոպե ago

Պապիկյանի զորամասային այցերը հակառակ էֆեկտն են տալիս

Պապիկյանի զորամասային այցերը հակառակ էֆեկտն են տալիս Sun, 23 Aug 2026 16:15:39 +0400 Վերջին օրերին…

1 ժամ ago