«Հրապարակի» զրուցակիցը քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանն է:

– Թեպետ դեռեւս պաշտոնապես նախընտրական քարոզարշավի մեկնարկը չի տրվել, սակայն վաղուց գրեթե բոլոր հիմնական խաղացողները քարոզարշավի մեկնարկը տվել են: Քաղաքական ուժերն այցելում են տարբեր մարզեր, գյուղեր ու համայնքներ, մի մասն այլ ձեւաչափերով է հանդիպումներ ունենում, ներկայացնում են քաղաքական ծրագրերը, շտաբներ են բացել, պաստառներ են փակցրել բոլոր քաղաքներում, քաղաքական գովազդ են տեղադրել եւ այլն: Հետեւո՞ւմ եք այս պրոցեսներին, ո՞ր ուժերի քարոզարշավն այս փուլում կառանձնացնեք, Գյումրիում ո՞վ է ավելի ակտիվ:

– Որոշ քաղաքական թիմեր ակտիվություն են ցուցաբերում վաղուց. նույն ՔՊ-ն, «Ուժեղ Հայաստան»-ը: Համեմատության մեջ ավելի պասիվ է Գագիկ Ծառուկյանը, իսկ Քոչարյանը միջին դիրքերում է, այս առումով: Ամեն դեպքում, վերջնական պատկերն ակնառու կդառնա մայիսի 8-ից հետո, երբ բոլորը կակտիվանան եւ ավելի հստակ կներկայացնեն իրենց ծրագրերը, միեւնույն ժամանակ, ցավոք, մեր հանրությունն այդքան գրագետ չէ, որ ծրագրերի մեջ կատարի իր ընտրությունը: Գրագետ հասարակություններում երբեք ձայն չի ստանա այն քաղաքական ուժը, որը նախորդ ընտրություններից առաջ ծրագիր է ներկայացրել եւ արել ծրագրի լրիվ հակառակը, ինչպես ՔՊ-ի դեպքում եղավ: Օրինակ` ես չեմ պատկերացնում, որ Իտալիայում, Հունաստանում կամ Իսրայելում հասարակությունը ձայն տա մի ուժի, որը չի կատարել իր նախընտրական ծրագրի անգամ մեկ կետը: Ցավով պետք է արձանագրենք, որ մեզանում պառլամենտական մտածողությունը չկայացավ, հայ հասարակությունը ոչ թե գնում է քաղաքական ուժերի միջեւ ընտրություն կատարելու, ոչ թե ընտրությունը կատարում է նրանց ներկայացրած ծրագրերի ու գաղափարների միջեւ, այլ ուղղակի գնում է լիդերի ետեւից:

– Օրինակ` Ռոբերտ Քոչարյանին հաճախ քննադատում են, քանի որ նա կենդանի քարոզարշավներ չի կազմակերպում, հիմնականում դահլիճային հանդիպումներ է ունենում եւ փոդքասթներով է հանդես գալիս:

– Ամեն մարդ քարոզարշավի իր ձեւն ունի, այնպես չէ, որ Նիկոլի քարոզարշավները կենդանի են, իսկ իրեն փողոցում փաթաթվողներն ու քծնողներն էլ պատահական մարդիկ են։ Ոչ: Նրանք, առանց բացառության, ուղղորդված քաղաքացիներ են, այս կամ այն տեղերից բերված: Օրինակ` Գագիկ Ծառուկյանն իր քարոզարշավները հիմնականում իրականացնում է գյուղերում: Զգացվում է, որ նա գյուղը ներսից շատ լավ է ճանաչում: Քոչարյանի համար նախընտրելի են դահլիճային հանդիպումները, ՔՊ-ն փորձում է ջանքեր թափել, որպեսզի ժողովրդի ծոցից դուրս եկածի տպավորություն թողնի, բայց իզուր, նրանց գնացքն այս առումով վաղուց գնացել է: Տասնյակ թիկնապահներով քարոզարշավ անելն ու ժողովրդի ծոցից դուրս գալն անհամատեղելի բաներ են: Անկեղծ ասած, ես ոչ մեկին քարոզարշավի առումով չեմ քննադատում, ամեն մեկն ինքն է որոշում, թե քարոզարշավի որ տեսակն է իրեն հարմար, այնպես որ, թող իրենք որոշեն իրենց անելիքները, իսկ հետագան ցույց կտա, թե ով որքանով էր ճիշտ: Արման Թաթոյանը եւս բավականին հետաքրքիր հանդիպումներ է ունենում, այցելում է տարբեր բակեր, նստում է «բեսեդկաներում», պապիկների հետ է զրուցում։ Ես այդ մակարդակի քարոզարշավները ողջունում եմ: Ընտրողն այդ եղանակով ծանոթանում է թեկնածուներին:

– Իսկ արեւմտամետ ուժերը` Գուրգեն Սիմոնյան, Արամ Սարգսյան եւ այլք, նրանք ի՞նչ են անում եւ ի՞նչ շանսեր ունեն, Ձեր կարծիքով:

– Ես այդ երկուսին չէի անդրադառնա առանձին, քանի որ 19 հայտ ներկայացրած քաղաքական ուժից, լավագույն դեպքում, խորհրդարան է անցնելու 4-5-ը: Մյուսները դուրս են մնալու, ես ուրախ կլինեի, որ անգամ 6 ուժ անցներ պառլամենտ, դա կլիներ ֆանտաստիկ: Մյուսները զբաղվում են ընտրողների ձայների փոշիացմամբ, իսկ թե այդ պատվերների ետեւում ով է կանգնած, ես, անկեղծ ասած, չգիտեմ: Արամ Սարգսյանին որքան էլ որ ես բացասաբար եմ վերաբերվում, բայց նա ունի հնարավորություն՝ իր նման մտածող ուժերին իր կողմը քաշելու: Եթե նա գրագետ քարոզարշավ իրականացնի, կարող է չորս տոկոսին հասնել, սակայն մյուսների պարագայում դա գրեթե անհնար է: Որքան շատ ընդդիմադիր ուժեր մտնեն խորհրդարան, այնքան ավելի հեշտ է լինելու Նիկոլ անհողի ձեռքից իշխանություն վերցնելը: Մեր ընտրողները պետք է շատ ակտիվ մասնակցեն ընտրություններին, հատկապես` երիտասարդները: Նիկոլ անհողի թիվ մեկ թշնամին ակտիվ մասնակցությունն է: Նա Գյումրու ընտրություններում պարտվեց ակտիվ մասնակցության շնորհիվ: Վաղարշապատում եւս կպարտվեր, եթե Վաղարշապատին չկպցնեին 19 համայնքները: Ընտրողի մեջ փորձում են հոռետեսություն մտցնել, որ Նիկոլն ընտրված պրծած է, բայց չկա նման բան: