Քաղաքական աճպարարը և «զենքայնացում» հնարքը
Thu, 02 Jul 2026 17:15:06 +0400
Օրեցօր ավելի եմ համոզվում, որ Նիկոլ Փաշինյանը պատահական քաղաքական գործիչ չէ։ Էս մարդուն ինչ-որ տեղ շատ լուրջ են «պատրաստել»։ Թրծել են, փայլեցրել, փորձարկել, մինչև հասել է գրեթե կատարելության։ Չեք հավատո՞ւմ։ Մի փոքր օրինակ բերեմ։
Իսրայելը ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը։ Բնականաբար բոլորը սպասում էին Հայաստանի արձագանքին։
Հիմա պատկերացնենք Փաշինյանի տարբերակները։
Ասի՝ «շնորհակալություն»։ Թուրքիան կվիրավորվի։
Ասի՝ «մեզ պետք չէ ձեր ճանաչումը»։ Հայաստանում իրեն հում-հում կուտեն։
Ասի՝ «սա մեր շահերին չի համապատասխանում»։ Հաջորդ հարցը լինելու է՝ «բա Հայաստանի շահը ո՞րն է»։
Ասի՝ «ես արդեն Թուրքիայի հետ այս հարցը ոտքի վրա լուծել եմ, դուք մի խառնվեք»։ Դե, սա արդեն քաղաքական ինքնասպանություն է։
Ի՞նչ անել։
Ու այստեղ երևում է բարձր դասի քաղաքական պատրաստվածությունը։
Հայտնվում է պաշտոնական դիրքորոշումը.
«Իսրայելի կողմից Ցեղասպանության ճանաչումը համարում ենք հարցի զենքայնացում»։
Ու վերջ։
Երկիրը միանգամից մոռացավ՝ ինչ էր ասվել, ու սկսեց քննարկել՝ «զենքայնացում» բառ գոյություն ունի՞, թե՞ ոչ։ Լեզվաբանները բացեցին բառարանները։ Ֆեյսբուքում սկսվեց բառակազմական սեմինար։ Մեկը գրում է՝ հայերեն չէ, մյուսը՝ լրիվ հայերեն է, երրորդը՝ նորակազմ բառ է, չորրորդը՝ պետական ղեկավարին վայել չէ։
Իսկ բուն հարցը՝ Հայաստանի արձագանքն Իսրայելի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը, հանգիստ դուրս եկավ օրակարգից։ Իսկ իրական հարցը այդ ընթացքում հանգիստ նստած էր անկյունում, ձեռքը բարձրացրած, սպասում էր, որ իրեն վերջապես կանչեն խոսելու։ Բայց իրեն ոչ ոք չէր կանչում ու չէր լսում․ նա այնքան անտեսված էր դարձել, որ նույնիսկ վիրավորվելու էներգիա չուներ։
Ի դեպ, եթե լեզվական տեսանկյունից նայենք, «զենքայնացում» բառն ինքնին անհնար կազմություն չէ։ Նորակազմ է, բառարաններում դեռ նորմավորված չէ, ականջին էլ մի քիչ կոպիտ է հնչում։ Կարելի էր ասել՝ «որպես զենք օգտագործում», «զենքի վերածում» կամ որևէ այլ ավելի բնական տարբերակ։
Բայց, եկեք խոստովանենք, դա արդեն երկրորդական հարց էր։ Գլխավորն այն էր, որ ամբողջ հասարակությունը մի քանի օր վիճեց բառի շուրջ, ոչ թե այն մասին, թե ինչու Հայաստանի իշխանությունը Իսրայելի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը ներկայացրեց որպես «հարցի զենքայնացում»։
Ասում են՝ լավ աճպարարը ձեռքի շարժումով չէ, ուշադրությունը շեղելով է հնարք անում։
Մեր քաղաքական աճպարարն էլ, կարծես, նույն դպրոցն է ավարտել։