Սա կարևոր հարց է առաջացնում Հայաստանի համար
Thu, 16 Jul 2026 13:40:19 +0400
Աշխարհի առաջնության կիսաեզրափակչում Անգլիայի նկատմամբ Արգենտինայի հաղթանակից հետո Ֆոլքլենդյան կղզիների՝ Մալվինասի շուրջ վեճի հիշողությունը կրկին հայտնվեց ուշադրության կենտրոնում։ Քաղաքական գործիչները, պատերազմի վետերանները և մեկնաբանները բացահայտորեն կապեցին հանդիպումը չլուծված ինքնիշխանության հարցի հետ։ Սակայն հաճախ անտեսվում է այն փաստը, որ Արգենտինայի պահանջը միայն քաղաքական չէ․ այն ամրագրված է երկրի Սահմանադրությամբ։ 1994 թվականից Արգենտինայի Սահմանադրությունը Մալվինասի վերադարձը սահմանում է որպես մշտական ազգային նպատակ՝ միաժամանակ հստակ պարտավորեցնելով երկիրը այդ նպատակին հասնել բացառապես խաղաղ միջոցներով, դիվանագիտությամբ և միջազգային իրավունքի շրջանակում։
Սա կարևոր հարց է առաջացնում Հայաստանի համար։ Ադրբեջանը պնդում է, որ Հայաստանը պետք է իր Սահմանադրությունից հեռացնի Լեռնային Ղարաբաղին վերաբերող բոլոր հղումները՝ դա ներկայացնելով որպես խաղաղության նախապայման։ Բայց եթե Արգենտինան իրավունք ունի պահպանելու Մալվինասի վերաբերյալ իր սահմանադրական դիրքորոշումը՝ միաժամանակ հավատարիմ մնալով խաղաղ և դիվանագիտական ճանապարհին, ապա ինչո՞ւ Հայաստանը պետք է զրկված լինի նույն իրավունքից։ Սահմանադրական ձգտումը, երբ այն հետապնդվում է երկխոսության և միջազգային իրավունքի միջոցով, այլ ոչ թե ուժի կիրառմամբ, խաղաղության խոչընդոտ չէ․ այն ազգային քաղաքականության օրինական արտահայտություն է։
Իրական չափանիշը ոչ թե այն է, թե պետությունը պահպանո՞ւմ է սահմանադրական պահանջ, այլ այն, թե ինչ միջոցներով է այն հետապնդում։ Խաղաղությունն ամրապնդվում է այն ժամանակ, երբ պետությունները հանձնառու են դիվանագիտությանը, միջազգային իրավունքի հարգմանը և մարդու իրավունքների պաշտպանությանը, ոչ թե երբ նրանց ստիպում են ջնջել սեփական պատմությունը կամ հրաժարվել իրենց սահմանադրական սկզբունքներից։
Վարդան Օսկանյան