Նահատակներին փառք չեն տալիս՝ նրանց արածը ջուրը գցելով
Mon, 20 Jul 2026 18:15:56 +0400
Բանասիրական թերի կրթությամբ անձը չի գիտակցում, որ 51 տարեկանում Պուշկինի «Եվգենի Օնեգին» չափածո վեպը չեն կարդում: Դա կարդում են համալսարանում ուսանելու տարիներին՝ եթե դպրոցական տարիքում չեն կարդացել: Որպեսզի մի հատ էլ դա ընթերցասեր լինելու առումով քարոզչական նյութ դարձնեն: Բայց դա, դժբախտաբար, գիտակցում եմ ես, որ ունեմ բանասիրական կրթություն: Կամ գրագետ այլ անձինք, որ չունեն կոնկրետ բանասիրական կրթություն: Իսկ նրանք, ովքեր հունիսի 7-ին ձայն են տվել իրեն, հերթական անգամ կհամոզվեն, որ ճիշտ են արել: Որովհետև թեկուզ իրենցից մեկը, բայց լավագույնը, Պուշկինի «Եվգենի Օնեգին» չափածո վեպ է կարդում: Իսկ դրանից երկու-երեք օր առաջ ծանոթացել էր երկար ու երջանիկ ապրելու ճապոնական բանաձևին: Դրանից էլ մեկ-երկու օր առաջ ավարտել էր Հայոց պատմության հատորներից մեկի ընթերցանությունը:
Բայց, որքան հասկանում եմ, այդ անձի և նրա քաղաքացիական կնոջ (բաժանված, սակայն չձերբակալված ու կրկին միավորված) համար ընթերցանությունն իսկապես դարձել է նորաձև զբաղմունք: Ճիշտ այնպես, ինչպես հագուստի կամ զարդարանքի (կնոջ առումով) այս կամ այն տարրը թարմացնելը: Որովհետև Հայոց պատմության հաստափոր հատորի ընթերցանությունից հետո վստահորեն գոնե մեկ շաբաթ պետք է անցներ, մինչև որ ձեռքն առներ հաջորդ գիրքը: Նախ, այն պատճառով, որ կարդացածը պետք էր մարսել՝ հատկապես իր կարգավիճակում գտնվող անձի պարագայում: Երկրորդ, ընթերցանությունը հաստատ այն գործողություն չէ, որ ենթադրեր մեկ գրքից անմիջապես մյուսին անցնելը: Հատկապես եթե դա կատարում է մեկը, ով զբաղեցնում է երկրի ղեկավարի պաշտոնը: Թեկուզև դա արվի արձակուրդի ժամանակ, քանի որ դժվար է պատկերացնել անդարդ արձակուրդ ունենալու հնարավորությունը Հայաստանի պես պետությունում:
Ինչևէ, դաժան ճակատագրի ծաղրի բերումով Հայաստանի ղեկավարությունը ստանձնած այդ երկուսի (կասկած չկա, չէ՞, որ հենց երկուսով են ղեկավարում մեր երկիրը) պարագայում ընթերցանությունն իսկապես վերածվել է նորօրյա նորաձևության: Ինչի դեպքում գերակա է դառնում ձևը, իսկ ձևի գերակայության պայմաններում կորչում է բովանդակությունը: Որովհետև եթե վերջինս չկորչեր, ապա կարդացած յուրաքանչյուր գիրքը նրա մեջ կսերմաներ սեր և ցավ մեր պատմության նկատմամբ: Ինչի դեպքում ոչ թե Արարատը կփոխարինվեր Արագածով, այլ յուրաքանչյուրը կունենար իր տեղն ու դերը՝ սրբագործված հենց այդ պատմությամբ: Եվ, ինչն ավելի կարևոր է, ոչ թե կհնարվեր գոյություն չունեցող «իրական» Հայաստան, այլ կարվեր ամեն ինչ, որպեսզի ևս մեկ լրացուցիչ քայլ մոտեցվեր մեզ պատմական Հայաստանը: Ինչպես վերջին 80 տարում արվում է Իսրայելի դեպքում: Կամ էլ հայոց պատմությունը մեզ ուժ կտար դիմակայելու նորօրյա մարտահրավերներին, ինչպես դա արվում է մեր հարևան Իրանի կողմից:
Սակայն քանի որ մեզանում իշխանության «գաղափարախոսությունը» պաշտոնապես կտրվել է պատմական արմատներից, արվում է վերը նշված երևույթներին 180 աստիճանով հակառակը: Բացասական երևույթները ներկայացվում են որպես դրական: Թշնամու ագրեսիվ պահանջներն էլ ներկայացվում են որպես հայատանյան շահերի սպասարկման ներքին անհրաժեշտություն: Ավելին՝ մարդկանց պարտադրում են, որպեսզի պարտությունն ընկալեն որպես հաղթանակ: Օրինակ՝ «Արցախը հանձնելու գնով ձեռք բերեցինք անկախ ու ինքնիշխան Հայաստան» անհեթեթ դատողությանը հանգույն:
ՀԳ. Եվ մի բան էլ. Յուրաքանչյուր ելույթից հետո «Փա՛ռք նահատակներին և կեցցե՛ Հայաստանի Հանրապետությունը» ասելու կամ գրելու իրավունք ունի այն անձը կամ այն քաղաքական ուժի ներկայացուցիչը, ով թշնամուն չի հանձնել Արցախն ու հայաստանյան տարածքները: Որովհետև հայրենասեր հայորդիները նահատակվել են հենց Արցախն ու Հայաստանի Հանրապետությունը հայկական պահելու համար: Որովհետև նրանց արածը ջուրը գցելով՝ նահատակներին փառք չեն տալիս: