Օգոստոսի 5-ի մեդիա-օրակարգը բնութագրվում է նորընտիր Ազգային ժողովում ներքաղաքական բևեռացման ծայրահեղ սրմամբ, խոշոր բիզնեսի ներկայացուցիչների նոր ձերբակալություններով, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի ու ռուս-ուկրաինական ճակատի ռազմաքաղաքական վճռորոշ զարգացումներով: Այսօր ուսումնասիրվել է ընդհանուր առմամբ 3,215 մեդիա հրապարակում, որոնք մեդիա մոնիտորինգ համակարգի վերլուծական գործիքակազմով ուսումնասիրելուց հետո կազմել ենք՝

ՕՐՎԱ ԹՈՓ 5 ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. ԱԺ 9-րդ գումարման նիստը․ փոխնախագահների ընտրությունն ու սկանդալային «հորթ» և «գյոռմամիշ» լեզվակռիվները – 430 հիշատակում

• Փաստեր. ԱԺ նիստում «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Վահագն Ալեքսանյանն ընտրվել է ԱԺ փոխնախագահ (62 կողմ, 27 դեմ ձայներով): Նիստն ուղեկցվել է ծայրահեղ լարված մթնոլորտով և անձնական վիրավորանքներով. «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանը ՔՊ-ական Տարոն Չախոյանին անվանել է «հորթ», իսկ վերջինս նրան որակել է «գյոռմամիշ»: Վեճը տեղափոխվել է խորհրդարանի միջանցք, որտեղ հարաբերություններ են պարզել նաև Ռուբեն Ռուբինյանն ու Նարեկ Կարապետյանը: Բացի այդ, ՔՊ-ական Արթուր Հովհաննիսյանը փորձել է Կարապետյանին նվիրել «Իրական Հայաստանի» քարտեզը, ինչը պատգամավորը կտրուկ մերժել է:
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լրատվամիջոցները խիստ բացասական և հեգնական երանգներով են լուսաբանում խորհրդարանում տիրող բարքերը: Մարգարիտ Եսայանը, Ոսկան Սարգսյանը և այլք նշում են, որ Ազգային ժողովն այսօր հիշեցնում է «մանկապարտեզի միջին խմբակ» կամ «շոուների ու թամաշայի վայր», որտեղ երկրի իրական խնդիրներից բացի ամեն ինչ քննարկվում է: Վերլուծաբանները նաև շեշտում են, որ Ռուբեն Ռուբինյանի նշանակմամբ՝ Փաշինյանը կառուցում է իշխանության նոր «ճարտարապետություն», որտեղ խորհրդարանը պետք է դառնա խիստ վերահսկելի քաղաքական հենակետ, այլ ոչ թե անկախ բևեռ:
• Հակասող նարատիվներ․ Իշխող ուժի ներկայացուցիչները (Ռուբեն Ռուբինյան, Տարոն Չախոյան) պնդում են, որ իրենք ջանք են ներդնում բարեկիրթ բանավեճի սահմանները պահելու համար, սակայն ընդդիմադիրներն անընդհատ սադրում են և «ապրում են սպառնալիքներով»։ Ընդդիմադիր պատգամավորները (Լևոն Քոչարյան, Դավիթ Ղազինյան) հակադարձում են, որ իշխանությունն ինքն է նիստերի ժամանակ թույլ տալիս 10 րոպեանոց անպատիժ վիրավորանքներ, իսկ քաղաքական կյանքին փաստացի փոխարինելու է եկել հանրային պայքարը, որի միակ լուծումը քաղբանտարկյալների (այդ թվում՝ Ավետիք Չալաբյանի) ազատ արձակումն ու իրավական ստատուս-քվոյի փոփոխությունն է:

2. ԱՄՆ-Իրան բանակցությունների «վճռորոշ 48 ժամն» ու պատժամիջոցների չեղարկումը – 385 հիշատակում

• Փաստեր. ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Թեհրանի հետ բանակցություններում «զգալի առաջընթաց» կա, և արդյունքները պարզ կդառնան առաջիկա 48 ժամվա ընթացքում: Նա նախազգուշացրել է, որ եթե Իրանը նահանջի, ապա «շատ ծանր հարված կստանա»: Զուգահեռաբար, ԱՄՆ ֆինանսների նախարարությունը պատժամիջոցների ցանկից հանել է Իրանի ԻՀՊԿ-ին առնչվող երկու օդանավ և երեք ավիաընկերություն: Այս ֆոնին, Իրանն ու Օմանը համաձայնեցրել են Հորմուզի նեղուցով անցնող նոր առևտրային երթուղու կոորդինատները:
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Միջազգային և հայկական մեդիան վերլուծում է Իրանի շուրջ լարվածության հնարավոր ապաէսկալացման նշանները: Շրջանառվում է նարատիվը, որ եթե համաձայնությունը կայանա, ԱՄՆ-ն կթուլացնի իրանական նավթի արտահանման պատժամիջոցները, թեև նման գործարքը կարող է քննադատության արժանանալ ԱՄՆ-ում, քանի որ այն հեռու է Թրամփի նախնական ռազմական նպատակներից: Իրանական պաշտոնական աղբյուրները (IRIB) շեշտում են, որ Օմանի հետ հնարավոր համաձայնագիրը դեռ չի նշանակում նեղուցի անհապաղ բացում, և ամեն ինչ կախված է ԱՄՆ-ի գործնական քայլերից:
• Հակասող նարատիվներ․ CNN-ի տարածած տեղեկությունը, թե ԱՄՆ բանակը Մերձավոր Արևելքում Իրանի հետ բախումների պատճառով սպառել է իր հակահրթիռային պաշարների 80%-ը, Պենտագոնի ղեկավար Փիթ Հեգսեթի կողմից որակվել է որպես «կեղծ լուր» (fake news)։

3. ՌԴ զանգվածային ԱԹՍ հարձակումները և Կիևում լոգիստիկ հսկաների կործանումը – 320 հիշատակում

• Փաստեր. ՌԴ ՊՆ-ն հայտնել է գիշերվա ընթացքում 475 ուկրաինական ԱԹՍ-ների ոչնչացման մասին: Տուլայի մարզում Wildberries-ի տեսակավորման կենտրոնի վրա ԱԹՍ-ի անկման հետևանքով հզոր հրդեհ է բռնկվել, կա 1 վիրավոր: Ի պատասխան՝ Ռուսաստանը բալիստիկ հրթիռներով և ԱԹՍ-ներով զանգվածային ավերիչ հարված է հասցրել Կիևին և մարզին, որի հետևանքով զոհվել է 14-17 մարդ: Հարձակման հետևանքով ամբողջությամբ ոչնչացվել են ուկրաինական Rozetka մարկետփլեյսի խոշորագույն պահեստային համալիրը Բրովարիում և «Նովա Պոշտա» տեսակավորման կենտրոնը։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Մամուլն ուշադրություն է դարձնում երկու կողմերի տնտեսական և լոգիստիկ ենթակառուցվածքների թիրախավորմանը: Վլադիմիր Զելենսկին հայտարարել է, որ եվրոպական գործընկերների կողմից ՀՕՊ հրթիռների մատակարարման եռակի կրճատումը կարող է լինել Ուկրաինայի վրա գործադրվող գիտակցված ճնշում՝ Կիևին բանակցությունների մղելու նպատակով: Զուգահեռաբար լայնորեն լուսաբանվում է ԵՄ-ի որոշումը՝ Ուկրաինային 1.4 միլիարդ եվրո հատկացնելու մասին՝ ռուսական սառեցված ակտիվների եկամուտների հաշվին:

4. Սեդրակ Առուստամյանի ձերբակալությունն ու Ծառուկյանի բիզնեսների շուրջ իրավական օղակի սեղմումը – 290 հիշատակում

• Փաստեր. Գագիկ Ծառուկյանի գործով ՀՀ Քննչական կոմիտեն ձերբակալել է «Մուլտի Գրուպ» կոնցեռնի նախկին գլխավոր տնօրեն Սեդրակ Առուստամյանին և ընկերության ներկա տնօրենին՝ պետությանը ավելի քան 8.1 միլիարդ դրամի վնաս պատճառելու մեղադրանքով: Միաժամանակ, «Մուլտի Ուելնես» կենտրոնը դատական հայց է ներկայացրել Երևանի քաղաքապետարանի դեմ՝ պահանջելով անվավեր ճանաչել Տիգրան Ավինյանի հունիսի 8-ի որոշումը, որով միակողմանիորեն դադարեցվել էր կառուցապատման պայմանագիրը:
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Մեդիա դաշտում Ծառուկյանի ակտիվների դեմ իրականացվող քայլերը ներկայացվում են՝ որպես տնտեսական ռեպրեսիաների նոր ալիք: Քաղաքական վերլուծաբանները նշում են, որ Ծառուկյանի բոլոր հիմնարկներում նախապես գաղտնի գրանցված են եղել հարկայինի աշխատակիցներ, որոնք առավոտից երեկո հետևել են շարժին, իսկ կատարվածը որակվում է՝ որպես քաղաքական հետապնդում և «բանդիտիզմ»:
• Հակասող նարատիվներ․ Քաղաքապետարանն ու իշխանամետ աղբյուրները պնդում են, որ «Մուլտի Ուելնեսի» գույքն օրինական կերպով ի պահ է հանձնվել համայնքին: Ծառուկյանի փաստաբան Էմին Խաչատրյանը և ընդդիմադիրները հերքում են սա՝ պնդելով, որ տեղի ունեցածը բացարձակ ապօրինություն է և մասնավոր բիզնեսի բացահայտ խլում, ինչը կործանարար է ներդրումային միջավայրի համար:

5. Փաշինյան-Պապիկյան կոշտ զրույցն ու բանակում խաղաղ պայմաններում մահերի սկանդալը – 210 հիշատակում

• Փաստեր. «Հրապարակը» տեղեկություն էր տարածել և մամուլում այն ակտիվորեն տարածվել էր այն մասին, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի հետ կոշտ զրույց է ունեցել՝ հանդիմանելով նրան բանակում խաղաղ պայմաններում մահերի աճող վիճակագրության և ներքին կանոնակարգային անտերության համար: Այս ֆոնին, ԶՈւ ԳՇ պետ Էդվարդ Ասրյանն անակնկալ այց է կատարել Սյունիքի մարտական դիրքերից մեկը, որտեղ առկա խնդիրների մասին նախօրեին գրել էր «Հետք» պարբերականը:
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լրատվամիջոցները քննադատում են ՊՆ «բարեփոխումների» ընթացքը։ Պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը նշում է, որ ՊՆ ողջ ղեկավարությունը արդեն 5 տարի հավաքվում ու զավեշտալիորեն համազգեստի դետալներն է քննարկում, մինչդեռ զինծառայողների ճնշող մեծամասնությունը դեռ նոր համազգեստ չունի, իսկ դիրքերում վատ իրավիճակ է: Շրջանառվում է նաև նարատիվը, որ ՊՆ-ն կեղծում և թաքցնում է իրական մահերի վիճակագրությունը։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՄԵԴԻԱ-ԴԵՄՔԵՐԸ (ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ)

1. Ռուբեն Ռուբինյան – ԱԺ լարված նիստերը վարելու, Էդգար Ղազարյանի խոսափողն անջատելու, ինչպես նաև Դաշնակցությանը «սպառնալիքը չեզոքացնելու փոխարեն այն կթելու» մեջ մեղադրելու պատճառով:
2. Դոնալդ Թրամփ – Իրանի հետ բանակցություններում «վճռորոշ 48 ժամ» հայտարարելու, նեղուցի բացման սպասումների և նավթային հսկաներին (ExxonMobil, Chevron) գերշահույթներ ստանալու մեջ մեղադրելու ֆոնին:
3. Նարեկ Կարապետյան – ԱԺ-ում Տարոն Չախոյանի հետ թեժ բախման (նրան «հորթ» անվանելու), Ռուբինյանի հետ միջանցքում հարցեր պարզելու և «Իրական Հայաստանի» քարտեզը վերցնելուց հրաժարվելու համար:
4. Լևոն Քոչարյան – ԱԺ-ում իրականացրած ճեպազրույցի, ընտրություններից հետո իրենց ընտանեկան բիզնեսներ (այդ թվում՝ կնոջ՝ Սիրուշոյի խանութներ) ՊԵԿ-ի զինված ներխուժումների մասին բացահայտումների և ոստիկանին «մուսռ» անվանելու պատճառաբանության համար:
5. Սեդրակ Առուստամյան – Գագիկ Ծառուկյանի գործով ավելի քան 8.1 մլրդ դրամի չարաշահման մեղադրանքով ձերբակալվելու և «Մուլտի Գրուպի» դեմ իրավական գործընթացների նոր ալիքի կենտրոնում հայտնվելու պատճառով:

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ՝ ԹՈՓԻՑ ԴՈՒՐՍ

• Կամո Արեյանի երկրորդ գործը. Երևանի քաղաքապետի խորհրդական Կամո Արեյանի վերաբերյալ 2-րդ քրեական գործն է ուղարկվել դատարան (105 մլն դրամ շուկայական արժեք ունեցող հողամասի սեփականության կորստի մեղադրանքով):
• Արեգնազ Մանուկյանի գործով ձգձգումը. Օգոստոսի 6-ին ԲԴԽ շենքի դիմաց բողոքի ակցիա կազմակերպելու որոշումը՝ Արեգնազ Մանուկյանի կալանավորման դեմ բողոքի նյութերը դատարան չփոխանցելու պատճառով (պետական գաղտնիք հրապարակելու գործով)։
• Լիլիթ Մակունցի որոշումները. Կառավարության ներսում սպասողական և անորոշ վիճակ է. Լիլիթ Մակունցի հանձնարարականով նախատեսվում է 90%-ով թարմացնել աշխատակազմը:
• Անիի կամրջի վերականգնումը. Երևանում կայացել է Անիի պատմական կամրջի վերականգնման հարցերով Հայաստան-Թուրքիա համատեղ աշխատանքային խմբի երկրորդ հանդիպումը:
• Ադրբեջանով տարանցիկ ցորենը. Ռուսաստանից Ադրբեջանի տարածքով (Բիլյաջարի կայարանից) դեպի Հայաստան կուղարկվի ցորենով բեռնված 14 վագոն:

ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՇԱՐՔԻՑ

• «Արարատ-Արմենիայի» հաղթանակը. Չեմպիոնների լիգայի որակավորման երրորդ փուլի առաջին խաղում «Արարատ-Արմենիան» 2-1 հաշվով հաղթել է Սլովենիայի չեմպիոն «Ցելյեին»:
• Նուբար Աֆեյանի շնորհակալությունը. Նուբար Աֆեյանը սոցցանցերում շնորհակալություն է հայտնել փիլիսոփա Նասիմ Թալեբին՝ ի նշան Ռուբեն Վարդանյանի աջակցության Բաքու մեկնելուց հրաժարվելու համար:
• Մաթեմատիկական հաջողություն. Մաթեմատիկական միջազգային ուսանողական օլիմպիադայում հայ ուսանողները նվաճել են 4 մեդալ (1 ոսկի, 2 արծաթ, 1 բրոնզ)։
• «AI slop»-ի դեմ պայքարը. Snapchat-ը միացել է YouTube-ի, LinkedIn-ի և Substack-ի նախաձեռնությանը՝ Spotlight բաժնում արգելափակելով ամբողջությամբ արհեստական բանականության (AI) միջոցով գեներացված ցածրորակ բովանդակությունը: