Ով ում հետ է առեւտուր անում Հարավային Կովկասում

Ով ում հետ է առեւտուր անում Հարավային Կովկասում

Thu, 06 Aug 2026 13:15:32 +0400


2015-25 թթ․ հարավկովկասյան եռյակի՝ Հայաստանի, Ադրբեջանի եւ Վրաստանի միջեւ արտաքին առեւտուրը զգալիորեն աճել է։ Սակայն ուշագրավը ոչ թե ներկրում-արտահանում ծավալներն են, այլ այն, թե որ երկրների կամ ռեգիոնների հետ են նրանք նախընտրել առեւտուր անել։ «Վեստնիկ Կավկազա» պարբերականը ներկայացրել է հարավկովկասյան եռյակի արտաքին առեւտրային ընդհանուր պատկերը։ 2015-25 թթ․ Հայաստանի արտահանումն ավելացել է հինգ անգամ՝ 1,5 միլիարդ դոլարից հասնելով 8,4 միլիարդ դոլարի։ Ներկրումն ավելացել է 4 անգամ՝ 3,2 միլիարդ դոլարից հասնելով 13 միլիարդի։

Ամենից նկատելի առեւտրային գործընկերը շարունակել է մնալ Ռուսաստանը։ Եթե 2015 թվականին ռուսական շուկա հայկական ապրանքների արտահանումը կազմել է 245 միլիոն դոլար, ապա 2025 թվականին այդ ցուցանիշը կազմել է 3 միլիարդ դոլար։ Միաժամանակ ընդլայնվել են մատակարարումները դեպի Էմիրություններ, Չինաստան, Շվեյցարիա, Իրաք, ԵՄ անդամ երկրներ։ Սակայն հաշվետու տասնամյակի ընթացքում Ռուսաստանը շարունակել է մնալ խոշորագույն շուկան հայկական ապրանքների իրացման համար։

Իրավիճակը հետեւյալն է եղել նաեւ ներկրումների հետ կապված։ Վերջին տասը տարում ներկրումները Ռուսաստանից 942 միլիոն դոլարից հասել են 4,9 միլիարդի։ Ռուսաստանը շարունակել է լինել Հայաստանի հիմնական մատակարարը։ Վրաստանում արտահանումն աճել է ավելի քան երեք անգամ հաշվետու տասնամյակում՝ 2,3 միլիարդ դոլարից հասնելով 7,3 միլիարդի։ Ներմուծումն էլ 7,3 միլիարդ դոլարից հասել է 18,5 միլիարդի։ Վրաստանն առաջնորդվել է առեւտրային դիվերսիֆիկացիայի կանոնով։ Եթե 2010-ականների կեսերին վրացական ապրանքների հիմնական գնորդները Հայաստանն ու Ադրբեջանն էին, ապա տասնամյակի վերջերին արդեն այդ տեղում Ղրղզստանն ու Ղազախստանն են դարձել։ Դրան հատկապես նպաստել է Վրաստանի տարածքով ավտոմեքենաների վերաարտահանումը։ Վրացական արտահանումը մեկ շուկայից կախված չէ։ Կենտրոնական Ասիայից բացի, ակտիվ առետուր է կատարվել Ռուսաստանի, Թուրքիայի, ԵՄ անդամ երկրների, Չինաստանի հետ։ Նույնն է վիճակը նաեւ ներմուծման համար։ Վրաստանի համար խոշոր մատակարարներ են Թուրքիան, Միացյալ Նահանգները, Չինաստանը, իսկ հարեւանների հետ առեւտուրը թեեւ կարեւոր է, բայց արդեն վճռորոշ նշանակություն չունի։

Հարավային Կովկասում Վրաստանն ունի ամենից դիվերսիֆիկացված արտաքին առեւտրային աշխարհագրությունը։ Ադրբեջանի պարագայում, վերջին տասը տարում արտահանումը գրեթե կրկնապատկվել է՝ 12,7 միլիարդ դոլարից հասնելով 25 միլիարդի։ Հիմնական արտահանման ուղղությունը Եվրոպան է։ Եթե 2015 թվականին ԵՄ-ին բաժին էր ընկնում արտահանման 47,5 տոկոսը, ապա 25 թվականին այդ ցուցանիշը կազմել է 67,7 տոկոս։ Հասկանալի է, այստեղ կարեւոր տեղում էներգակիրներն են։ Ադրբեջանական արտադրանքի հիմնական գնորդն Իտալիան է։ Տասնամյակի սկզբին Իտալիան հանդիսացել է ադրբեջանական արտահանվող արտադրանքի 24 տոկոսի գնորդը։ 2025 թվականին այդ ցուցանիշը կազմել է 45 տոկոս։ Ինչ-ինչ տեսակարար տոկոսային փոփոխություններով՝ կարեւոր առեւտրային գործընկերներ են եղել եւ մնում են նաեւ Գերմանիան, Ֆրանսիան, Չեխիան, Խորվաթիան, Հունաստանն ու Իսրայելը։ Ներմուծման ուղղությամբ իրավիճակը տարբեր է։ Այստեղ առաջնային են Ռուսաստանը, Թուրքիան եւ Չինաստանը։ Ընդ որում՝ Չինաստանի դերակատարումը շարունակաբար աճում է։

© 2026 Secure News Portal

Source: Hraparak

Hraparak.am

Recent Posts

Ես մինչև հիմա չգիտեմ թե 29.800 քկմ տարածքը ո՞նց եղավ 29. 743 քկմ. Վարդևանյան

Ես մինչև հիմա չգիտեմ թե 29.800 քկմ տարածքը ո՞նց եղավ 29. 743 քկմ. Վարդևանյան Thu,…

13 րոպե ago

Ինչ է եղել Թրամփին

Ինչ է եղել Թրամփին Thu, 06 Aug 2026 14:00:31 +0400 ԱՄՆ դաշնային կառավարությունը սկսել է…

21 րոպե ago

Ամոթ եմ ապրում, որ վաղը կաթողիկոսի ու երեք սրբազանների դատն է. Գեղամ Մանուկյան

Ամոթ եմ ապրում, որ վաղը կաթողիկոսի ու երեք սրբազանների դատն է. Գեղամ Մանուկյան Thu, 06…

23 րոպե ago

Արթուր Հովհանիսյանը, Ռուստամ Բաքոյանը ինձանից ներողություն չեն խնդրել

Արթուր Հովհանիսյանը, Ռուստամ Բաքոյանը ինձանից ներողություն չեն խնդրել Thu, 06 Aug 2026 13:57:13 +0400 Latest…

24 րոպե ago

Քաղպայմանագիրն այս պահին դռնփակ նիստ է անում

Քաղպայմանագիրն այս պահին դռնփակ նիստ է անում Thu, 06 Aug 2026 13:48:01 +0400 Այս պահին…

33 րոպե ago

Մարդն, ով վախկոտ է, եթե նույնիսկ ճակատին «ԴՈւԽՈՎ» դաջես, մանկական տակդիրով տնից թող դուրս գա

Մարդն, ով վախկոտ է, եթե նույնիսկ ճակատին «ԴՈւԽՈՎ» դաջես, մանկական տակդիրով տնից թող դուրս գա…

37 րոպե ago