Օգոստոսի 13-ի մեդիա-օրակարգի թոփ թեմաներն էին ներքաղաքական վերադասավորումները, Զինված ուժերում արձանագրված նոր ոչ մարտական զոհը և դրան հաջորդած բարձրաստիճան պաշտոնյայի հրաժարականը, Ազգային ժողովում տեղի ունեցած սուր բանավեճերը և այլն։ Այս ու այլ թեմաների մասին այսօր մեդիան գրել է ընդհանուր առմամբ 3,456 հոդված, որոնք էլ ուսումնասիրել և վերլուծել ենք մեդիա մոնիտորինգ համակարգի վերլուծական գործիքակազմի կիրառմամբ: Դրա հիման վրա՝ կազմել ենք օրվա թոփ նորությունները, մեդիա դեմքերի ցուցակը։ Նաև առանացրել ենք ուշադրության արժանի այլ նյութեր։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ 5 ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի անսպասելի փոփոխությունը. Արմեն Գրիգորյանի պաշտոնանկությունն ու Ալեն Սիմոնյանի նշանակումը – 435 հիշատակում

• Փաստեր. Կառավարության նիստի ժամանակ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի պաշտոնում փոփոխություն կատարելու մասին։ 2018 թվականից պաշտոնավարող Արմեն Գրիգորյանն ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից, իսկ վարչապետի որոշմամբ Անվտանգության խորհրդի նոր քարտուղար է նշանակվել Ազգային ժողովի նախկին նախագահ Ալեն Սիմոնյանը: Վարչապետը նշել է, որ Գրիգորյանին առաջարկել է պաշտոն վարչապետի աշխատակազմում, սակայն նա նախընտրել է այս փուլում դադար վերցնել։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Մամուլն ու վերլուծաբաններն այս կտրուկ փոփոխությունը որակում են՝ որպես «սենսացիոն և անսպասելի» զարգացում։ Քննարկվում է, որ Սիմոնյանի նշանակումը կատարվել է հայ-ռուսական լարվածության գագաթնակետին։ Ըստ շրջանառվող տեղեկությունների՝ Սիմոնյանի համար գտնվել է նրա նախկին կարգավիճակին համապատասխանող պաշտոն (թիկնազորով ու լայն լիազորություններով), իսկ մերձիշխանական շրջանակները կատակում են, թե սա Փաշինյանի «հարսանեկան նվերն» է Սիմոնյանին: Զուգահեռաբար տարածվում են լուրեր, որ Արմեն Գրիգորյանը կնշանակվի Միացյալ Թագավորությունում ՀՀ դեսպան։
• Հակասող նարատիվներ․ Իշխող ուժի ներկայացուցիչները (Արմեն Խաչատրյան) պնդում են, որ Գրիգորյանի փոփոխության հարցը ՔՊ վարչությունում չի քննարկվել, բայց այն անակնկալ չէր, քանի որ ցանկացած քաղաքական գործընթաց բերում է վերադասավորումների։ Ինքը՝ Փաշինյանը, հայտարարել է, որ դժգոհ չի եղել Գրիգորյանի աշխատանքից։ Ընդդիմադիր մեդիա-հարթակները հարցադրում են անում, թե արդյո՞ք Փաշինյանը հանուն Ալեն Սիմոնյանի «զոհաբերեց» Արմեն Գրիգորյանին, և կատարվածը դիտարկում են ներթիմային ինտրիգների և արտաքին քաղաքական ճնշումների համատեքստում։

Նոր ոչ մարտական զոհը, Ռազմական ոստիկանության պետի հրաժարականն ու սպասվող կադրային փոփոխությունները – 380 հիշատակում

• Փաստեր. Օգոստոսի 13-ին ՊՆ N զորամասի տարածքում հայտնաբերվել է զինծառայող Գրիգոր Էդգարի Զաքարյանի դին՝ հրազենային վնասվածքով։ Սա խաղաղ պայմաններում ընթացիկ տարվա 9-րդ (որոշ աղբյուրներով՝ 12-րդ) ոչ մարտական մահն է: Դեպքի առթիվ Քննչական կոմիտեում նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։ Ողբերգությունից անմիջապես հետո Ռազմական ոստիկանության պետ, գնդապետ Աշոտ Զաքարյանը (ով պաշտոնավարում էր 2020 թվականից) ազատման դիմում է ներկայացրել։ Վարչապետ Փաշինյանը հայտարարել է, որ կադրային փոփոխություններ կլինեն Ռազմական ոստիկանությունում և ՊՆ բարոյահոգեբանական ապահովման վարչությունում:
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Մամուլն ու ռազմական փորձագետները (Վահագն Սարոյան) ահազանգում են, որ բանակում ողբերգական միջադեպերն արդեն դարձել են վիճակագրություն։ Փորձագետները մտահոգիչ են համարում, որ չնայած դեպքերի բազմազանությանը` իրավական ձևակերպումը գրեթե միշտ նույնն է։ Ուշադրություն է դարձվում այն փաստին, որ նախօրեին՝ օգոստոսի 12-ին, զորամասերից մեկում արձանագրվել էր ինքնասպանության փորձ, որը հաջողվել էր կանխել: Շրջանառվում է տեղեկություն, որ ՌՈ պետի ամենահավանական թեկնածուն ոստիկանության պետ, գեներալ-մայոր Արամ Հովհաննիսյանն է։
• Հակասող նարատիվներ․ Վարչապետ Փաշինյանը հայտարարել է, որ պատասխանատուների նկատմամբ կլինի անհատական պատասխանատվություն, սակայն ԶՈւ վերնախավին (պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանին և ԳՇ պետ Էդվարդ Ասրյանին) մեղավոր չի համարում: Ընդդիմադիր լրագրողներն ու իրավապաշտպանները (Ոսկան Սարգսյան, Ժաննա Ալեքսանյան) կտրուկ հակադարձում են՝ պնդելով, որ Պապիկյանի գլխավորությամբ բարձրագույն հրամանատարությունը պետք է անձամբ բացատրություն տա բանակում տիրող «բարդակի» և իրար հաջորդող մահերի համար, իսկ պաշտոնը նախևառաջ պատասխանատվություն է:

Գյումրեցի նախկին պատգամավոր Մարտուն Գրիգորյանի աղմկահարույց ձերբակալությունն ու Գյումրիի իշխանության շուրջ ինտրիգը – 315 հիշատակում

• Փաստեր. Դատարան ներկայացնելու նպատակով Հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննիչի որոշմամբ ձերբակալվել է Ազգային ժողովի նախորդ գումարման պատգամավոր Մարտուն Գրիգորյանը։ Ձերբակալումն իրականացվել է ընտրական հանցագործության դեպքով նախաձեռնված քրեական վարույթի շրջանակներում, որտեղ նա ներգրավված է որպես մեղադրյալ: Գրիգորյանը, որը վերջին ընտրություններում առաջադրվել էր «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության ցուցակով, մեղքը չի ընդունում։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Մամուլը քննարկում է ձերբակալության շարժառիթները և դրա ազդեցությունը Գյումրու տեղական կառավարման վրա: Լրատվամիջոցներն արձանագրում են, որ սա վերջին ամիսներին Գրիգորյանների ընտանիքի հետ կապված երկրորդ իրավական միջադեպն է (հունիսին ձերբակալվել էր նրա որդին՝ խուլիգանության մեղադրանքով)։ Տարածվում են տեսանյութեր, թե ինչպես են Գրիգորյանին Հակակոռուպցիոն կոմիտեից տեղափոխում դատարան։
• Հակասող նարատիվներ․ Իրավապահ մարմինները գործընթացը ներկայացնում են՝ որպես օրինական ընթացակարգ՝ ընտրական հանցագործության վարույթի շրջանակներում։ Ընդդիմադիր վերլուծաբաններն ու պաշտպանները (Արսեն Բաբայան) սա որակում են՝ որպես ակնհայտ քաղաքական հետապնդում։ Ըստ ընդդիմադիր նարատիվի՝ իշխանությունը փորձում է «մեկ հարվածով երկու նապաստակ որսալ»՝ ճնշում գործադրել Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ և թիրախավորել Գյումրիի տեղական իշխանությունը, որտեղ Մարտուն Գրիգորյանի գլխավորած «Մեր քաղաքը» դաշինքն ակտիվ ներկայացվածություն ունի։

Ազգային ժողովի սկանդալային նիստն ու կրքերի թեժացումը. Էդգար Ղազարյանի ելույթն ու միջանցքային «ռազբորկաները» – 280 հիշատակում

• Փաստեր. Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճում իրավիճակը ծայրահեղ լարվել է «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Էդգար Ղազարյանի ելույթից հետո, որը իշխանություններին մեղադրել է 44-օրյա պատերազմում զինվորների մահը «սրիկայաբար շահարկելու» մեջ։ Նիստը նախագահող Հայկ Կոնջորյանը Ղազարյանին հայտարարել է նախազգուշացում և սպառնացել, որ հաջորդ անգամ նման պահվածքի դեպքում նրան «դուրս են շպրտելու» դահլիճից ու շենքից։ Ղազարյանը լքել է դահլիճը, ինչից հետո պատգամավորները տեղափոխվել են միջանցք, որտեղ ՔՊ-ականները «հաշիվ» են պահանջել ընդդիմադիրներից։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լրատվամիջոցներն ակտիվորեն լուսաբանում են խորհրդարանական այս նոր սկանդալը։ Ուշադրություն է դարձվում նրան, որ միջադեպից հետո Էդգար Ղազարյանը հրաժարվել է պատասխանել լրագրողների հարցերին։ Վերլուծաբանները (Արգիշտի Կիվիրյան) գրում են, որ եթե Ղազարյանն ինքնասիրություն ունենա, վայր կդնի մանդատը։ «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանը հայտարարել է, որ Ղազարյանի որակումը բարեկրթության նորմի շրջանակում խնդրահարույց էր և թեման կքննարկվի խմբակցության նիստում։
• Հակասող նարատիվներ․ ԱԺ նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը հայտարարել է, որ Ղազարյանն իր պահվածքով մեծագույն պրոբլեմ է և պետք է ներողություն խնդրի, հակառակ դեպքում ընդդիմության հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները կփլուզվեն: Ընդդիմադիր պատգամավոր Լևոն Քոչարյանը կոշտ նկատողություն է արել Ռուբինյանին՝ կոչ անելով վերջ տալ «դուրս շպրտելու» և «նստեցնելու» սպառնալիքներին։ Նա հարցադրում է արել՝ արդյո՞ք խնդիրը «սրիկայաբար» բառն էր, թե՞ պատերազմի զոհերի մեջ ՔՊ-ին մեղադրելը, ինչը գաղտնիք չէ։

Փաշինյանի աղմկահարույց հայտարարություններն ադրբեջանցի մասնագետների այցի, Մեծամորի ԱԷԿ-ի և տնտեսության դիվերսիֆիկացման ձախողման մասին – 245 հիշատակում

• Փաստեր. Կառավարության նիստից հետո տեղի ունեցած ճեպազրույցում վարչապետ Փաշինյանը հաստատել է, որ ադրբեջանցի մասնագետները վերլուծություն են կատարել Հայաստանի տարածքում։ Նա նշել է, որ էլեկտրահաղորդման գծերի, խողովակաշարերի, մալուխների և երկաթգծի թեմաներով երկկողմ աշխատանք է տարվում։ Անդրադառնալով տնտեսությանը՝ վարչապետը խոստովանել է, որ «8 տարի է՝ խոսում ենք դիվերսիֆիկացման մասին, սակայն որևէ ծրագիր չի աշխատում»։ Նա նաև ուրախությամբ արձանագրել է, որ Երևանում բնակարան գնելը դարձել է թրենդային, ինչը վկայում է ՀՀ «գրավիտացիոն ուժի» աճի մասին։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Ադրբեջանցի մասնագետների գաղտնի այցերի բացահայտումն ու էներգետիկ համագործակցության հեռանկարները մեծ իրարանցում են առաջացրել լրատվամիջոցներում։ Փորձագետները (Արա Մարջանյան, Էդմոն Մարուքյան) նշում են, որ Ադրբեջանն արդեն որոշում է ՀՀ ատոմակայանի ապագան, և Մեծամորի ԱԷԿ-ի փակումից հետո Հայաստանը կընկնի Բաքվից էներգետիկ լիակատար կախվածության մեջ։ Անշարժ գույքի շուկայի թանկացման թեման ևս այլ կերպ է մեկնաբանվում. փորձագետները պնդում են, որ գների աճի իրական պատառը ոչ թե «գրավիտացիոն ուժն է», այլ ՌԴ-ում սպասվող նոր զորահավաքի մասին լուրերն ու ռուսաստանցիների նոր ներհոսքը։
• Հակասող նարատիվներ․ Փաշինյանը պնդում է, որ Ադրբեջանի հետ էլեկտրաէներգիայի արտահանման և ներկրման ոլորտում գործընկերությունը նորմալ է և չի խանգարում 100-տոկոսանոց էներգետիկ անկախության ռազմավարությանը։ Ընդդիմադիր պատգամավորներն ու ադրբեջանագետները (Տաթևիկ Հայրապետյան, Տիգրան Աբրահամյան) ահազանգում են, որ կառավարությունը գաղտնի կերպով ադրբեջանցի մասնագետներ է բերել, որոնք ՀՀ-ում որոշում են, թե որտեղ ինչ պետք է լինի, ինչը երկիրը տանում է դեպի թուրք-ադրբեջանական վերահսկողություն։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ (ՄԵԴԻԱ-ԴԵՄՔԵՐԸ)

1. Ալեն Սիմոնյան. Օրվա ամենաքննարկվող դեմքն էր՝ Ազգային ժողովի նախագահի կարգավիճակը թողնելուց հետո անսպասելիորեն Անվտանգության խորհրդի քարտուղար նշանակվելու, վարչապետի հետ «բարիշելու» և իր նոր պաշտոնական արտոնությունների պատճառով:
2. Արմեն Գրիգորյան. Հայտնվեց ուշադրության կենտրոնում 8 տարվա պաշտոնավարումից հետո Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի պաշտոնից ազատվելու, վարչապետի առաջարկած նոր աշխատանքից հրաժարվելու և Միացյալ Թագավորությունում դեսպան նշանակվելու մասին լուրերի ֆոնին:
3. Էդգար Ղազարյան. Դարձավ խորհրդարանական թեժ բախման գլխավոր հերոսը՝ ԱԺ ամբիոնից իշխող թիմին «սրիկայաբար շահարկումների» մեջ մեղադրելու, իրեն դահլիճից դուրս շպրտելու սպառնալիքներին բախվելու և իր վարքագծի շուրջ ծավալված մեծ սկանդալի պատճառով:
4. Մարտուն Գրիգորյան. «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության նախկին պատգամավոր, ում աղմկահարույց ձերբակալությունն ու դատարանում սպասվող կալանքի միջնորդությունը դարձան ներքաղաքական և Գյումրիի տեղական իշխանության շուրջ ծավալված թեժ քննարկումների թեմա:
5. Նիկոլ Փաշինյան. Աչքի ընկավ կառավարության նիստում կատարած համակողմանի վերանշանակումներով, ճեպազրույցում ադրբեջանցիների այցերը հաստատելու, տնտեսության դիվերսիֆիկացման ձախողումը խոստովանելու և բանակում կադրային փոփոխություններ հայտարարելու պատճառով:

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ

• Պետական առողջապահական գործակալության լուծարումը. Կառավարությունը հաստատել է ՊԱԳ-ի լուծարման նախագիծը, որի գործառույթները կփոխանցվեն Առողջության ապահովման պետական հիմնադրամին՝ համընդհանուր ապահովագրական համակարգի ներդրման շրջանակում:
• Արտոնություններ Սամվել Ալեքսանյանին. Կառավարությունն ընդլայնել է գործարարի ընտանիքին պատկանող «Ալեքս Տեքստիլ» ընկերության մաքսատուրքից ազատման արտոնությունը՝ այն հասցնելով 113.8 միլիոն դրամի:
• ՌԴ-ից ցորենի տեղափոխումը Ադրբեջանով. Ադրբեջանական կողմի տվյալներով՝ Ռուսաստանից Ադրբեջանի տարանցմամբ Հայաստան է ուղարկվել ցորենով բեռնված հերթական 20 վագոնը (1400 տոննա):
• Սուրբ Հարություն եկեղեցու պղծումը. Օկուպացված Հադրութում պղծվել է 1621 թվականին կառուցված Սուրբ Հարություն հայկական եկեղեցին. տաճարի պատերը պատված են գրառումներով, իսկ գմբեթի խաչը՝ ոչնչացված:

ԵՐԵԿՈՅԱՆ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• Էմին Օհանյանի առաջատարությունը. Գրոսմայստեր Էմին Օհանյանը 6 խաղափուլից հետո 5.5 միավորով միանձնյա առաջատար է Մոնտենեգրոյում ընթացող շախմատի Եվրոպայի մինչև 20 տարեկանների առաջնությունում:
• Արեգակի լրիվ խավարումը. Օգոստոսի 12-ի լույս 13-ի գիշերը եվրոպական մի շարք երկրների (Իսպանիա, Դանիա, Չեխիա) բնակիչներ ականատես են եղել Արևի ամբողջական խավարման։ Լևոն Ազիզյանը նշել է, որ Իսլանդիայի Լատրաբյարգ շրջանն առայժմ միակ վայրն է, որտեղ ամպամածությունը չի խանգարել դիտարկմանը:
• Մեծ ջեքփոթ ԱՄՆ-ում. ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի բնակիչը Powerball վիճակախաղով ավելի քան 1 միլիարդ դոլարի մեգա-ջեքփոթ է շահել. շահելու հավանականությունը եղել է 1-ը 292 միլիոնի դիմաց:
• Ձախլիկների համաշխարհային օրը. Օգոստոսի 13-ը Ձախլիկների միջազգային օրն է: Մեդիան անդրադարձել է այն փաստին, թե ինչն է միավորում հայ ֆուտբոլիստ Հենրիխ Մխիթարյանին, ԱՄՆ 44-րդ նախագահ Բարաք Օբամային և Լեոնարդո դա Վինչիին. նրանք բոլորը ձախլիկ են: