Սեպտեմբերի 1-ի հայաստանյան մեդիա-օրակարգը կլանված է Բիշքեկում կայացած Փաշինյան-Պուտին դրամատիկ բանակցություններով, ՊԵԿ նախկին նախագահ Գագիկ Խաչատրյանի աղմկահարույց ձերբակալությամբ ու նրան առաջադրված նոր քրեական մեղադրանքներով, նոր ուսումնական տարվա մեկնարկով ու դպրոցների փակման շուրջ բորբոքվող կրքերով, Շենգավիթի տնակների բնակիչների դիմադրությամբ և «ՕՌԱՆԺ ՕԻԼ»-ի լցակայանների կապարակնքման սկանդալով։ Այսօր ուսումնասիրվել է ընդհանուր առմամբ 3,475 մեդիա հրապարակում։ Տվյալների հավաքագրումն ու համակողմանի վերլուծությունն իրականացվել է MediaMonitoring.am -ի վերլուծական գործիքակազմի կիրառմամբ։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ 5 ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Փաշինյան-Պուտին թեժ բանակցությունները Բիշքեկում և Մոսկվայի ուլտիմատումը ԵՄ հանրաքվեի շուրջ – 445 հիշատակում

• Փաստեր.
  Ղրղզստանի մայրաքաղաք Բիշքեկում՝ ՇՀԿ+ գագաթնաժողովի շրջանակներում, տեղի է ունեցել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի առանձնազրույցը։ Սա նրանց առաջին դեմ առ դեմ հանդիպումն է ԱԺ ընտրություններից հետո։ Ռուսական կողմից բանակցություններին մասնակցել են նաև ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը, փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը, Պուտինի օգնական Յուրի Ուշակովը, «Ռոսսելխոզնադզորի» ղեկավար Սերգեյ Դանկվերտը և «Ռուսական երկաթուղիներ» ընկերության ղեկավար Օլեգ Բելոզյորովը։ Պուտինը հայտարարել է, որ Ռուսաստանը մնում է ՀՀ հիմնական տնտեսական գործընկերը, իսկ 2026թ. սկզբից երկկողմ ապրանքաշրջանառությունը կազմել է 2.5 մլրդ դոլար։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում.
  Լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում Պուտինի հնչեցրած այն զգուշացումն է, որ Հայաստանի՝ ԵՄ-ին անդամակցելու ձգտումը նրա օրինական իրավունքն է, սակայն այլ կազմակերպության միանալու ընթացակարգի մեկնարկը կնշանակի ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու հայտարարություն։ Նա կոչ է արել Երևանին հնարավորինս արագ կողմնորոշվել և որոշումը թողնել հայ ժողովրդին՝ հանրաքվե անցկացնելու միջոցով։
• Հակասող նարատիվներ․
  Ռուսաստանյան աղբյուրների փոխանցմամբ՝ Փաշինյանի առջև դրվել է ուլտիմատումային «փաթեթ». կա՛մ հրաժարվել ԵՄ անդամակցությունից, կա՛մ հայտարարել հանրաքվեի մասին։ Հակառակ դեպքում Ռուսաստանը կարող է դիմել կոշտ պատասխանների, այդ թվում՝ ՌԴ-ում ապրող մոտ 170 հազար ՀՀ քաղաքացիների արտաքսում, տրանսպորտային ու օդային հաղորդակցությունների և դրամական տրանսֆերտների արգելանք, ինչպես նաև գազի սակագնի թանկացում։ Փաշինյանը հակադարձել է, որ օրենքի ընդունմամբ իրենք հրաժարվել են հանրաքվեի գաղափարից, քանի որ այդ հարցը դեռ հասունացած չէ, իսկ այս գործընթացը դեմ չէ ՌԴ-ին ու ԵԱՏՄ-ին, քանի որ իրենք դուրս գալու որոշում չեն կայացրել։ Ընդդիմադիր գործիչ Էդուարդ Շարմազանովն էլ նշել է, որ ԵԱՏՄ անդամ լինելով՝ սիրտները ԵՄ է ուզում, ինչի արդյունքում տուժում են հայ գյուղացիներն ու արտադրողները։

Գագիկ Խաչատրյանի աղմկահարույց ձերբակալությունն ու պատգարակով դատարան տանելու իրավական խնդիրը – 395 հիշատակում

• Փաստեր.
  Քննչական կոմիտեն ձերբակալել է ՊԵԿ նախկին նախագահ, ֆինանսների նախկին նախարար Գագիկ Խաչատրյանին։ ԳԴ որոշմամբ՝ նրա նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում։ Մեղադրանքը վերաբերում է 4 դրվագների՝ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալուն (Սամվել Մայրապետյանից), «Դիլիջան» ուսումնական կենտրոնի շինարարության ընթացքում 174.5 մլն դրամի վատնմանը, Բրյուսովի անվան համալսարանին պատկանող 208.9 մլն դրամ արժողությամբ անշարժ գույքի ապօրինի օտարմանն ու 151.1 մլն դրամի փողերի լվացմանը։ Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման շրջանակներում դատախազությունը պահանջում է բռնագանձել 193 անշարժ գույք (ներառյալ 46 բնակարան Կենտրոնում, 89՝ Կոտայքում), 29 ընկերություններում մասնակցություն (այդ թվում՝ «ՄԵԳԱՍՊՈՐՏ», «ՄԵԳԱ ՖՈՒԴ»), 14 շարժական գույք, շուրջ 1.451 մլրդ ԱՄՆ դոլարի պարտատոմսեր, 147 հազար դոլար ավանդ, փոխառություններ և 17.76 մլրդ դրամ։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում.
  Մամուլի և հասարակության ուշադրության կենտրոնում ծայրահեղ ծանր առողջական վիճակում գտնվող Գագիկ Խաչատրյանին պատգարակով դատարան տեղափոխելու էքսկլյուզիվ տեսանյութերն ու լուսանկարներն են։ Քննարկվում է, որ նրա կալանքի միջնորդությունը քննում է Հակակոռուպցիոն դատարանի դատավոր Արամ Գրիգորյանը։
• Հակասող նարատիվներ․
  Դատախազությունը, հիմնվելով նոր դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննությունների վրա, պնդում է, որ Խաչատրյանը վիրահատական միջամտության կարիք չունի (ինչից նա հրաժարվել է), և նա չունի առողջական այնպիսի խնդիրներ, որոնք կարող են խոչընդոտ հանդիսանալ քրեական վարույթով որևէ վարութային գործողության մասնակցելու համար։ Փաստաբանական խումբը (Արամ Օրբելյան) և բժիշկները կտրականապես հերքում են սա՝ պնդելով, որ 71-ամյա Խաչատրյանը ենթարկվում է անմարդկային վերաբերմունքի և խոշտանգման, քանի որ նրա ողնաշարում տեղադրված գերմանական իմպլանտները տեղաշարժվել են, իսկ ցանկացած շարժում կարող է մահացու լինել։ Իրավապաշտպան Ժաննա Ալեքսանյանը ևս սա որակել է՝ որպես «սադիզմ առանց սահմանների»։

Գիտելիքի օրը (սեպտեմբերի 1) և ուսումնական տարվա մեկնարկի կառուցվածքային խնդիրները – 320 հիշատակում

• Փաստեր.
  Սեպտեմբերի 1-ին ՀՀ-ում գործող շուրջ 1390 դպրոցներում հնչել է առաջին զանգը։ ԿԳՄՍՆ նախնական տվյալներով՝ այս տարի դպրոց է հաճախում շուրջ 415 հազար դպրոցական, որոնցից մոտ 33 հազարը (օգոստոսի 31-ի դրությամբ) հայտագրվել է առաջին դասարան։ Կառավարությունը հաստատել է աշխարհի 50 լավագույն բուհերում սովորող ՀՀ քաղաքացիներին զինծառայությունից տարկետում տրամադրելու կարգը՝ ուսումն ավարտելուց հետո Հայաստանում աշխատելու պայմանով։ Նոր ուսումնական տարին պաշտոնապես հայտարարվել է «Ընթերցանության տարի» ։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում.
  Լրատվամիջոցները լայնորեն տարածում են պաշտոնյաների շնորհավորական ուղերձները (Կաթողիկոս Գարեգին Բ, Ժաննա Անդրեասյան, ՄԻՊ, Տիգրան Ավինյան, որը այցելել է թիվ 135 դպրոց) ։
• Հակասող նարատիվներ․
  Ընդդիմադիր պատգամավոր Էդգար Ղազարյանը սուր ծաղրի է ենթարկել գոյություն չունեցող «Ակադեմիական քաղաքը»՝ նշելով, որ դրա անվան տակ փակվում են բազմաթիվ բուհեր և ակադեմիական հաստատություններ, իսկ սեպտեմբերի 1-ից Հայաստանում 229 դպրոց չի գործելու։ Բացի այդ, ակտիվորեն լուսաբանվում է սահմանամերձ գյուղերում դպրոցների դատարկման խնդիրը. օրինակ՝ Սյունիքի 116 դպրոցներից 14-ում այս տարի առաջին դասարան չի բացվել, Ներքին Հանդի դպրոցում կա ընդամենը 3 աշակերտ, իսկ Աղվան գյուղում դպրոց է գնացել միայն մեկ երեխա։

Շենգավիթի (Աերացիայի) տնակների ապամոնտաժման շուրջ բողոքի ակցիաները ու քաղաքապետարանի հետևահանջը – 280 հիշատակում

• Փաստեր.
  Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի Աերացիա թաղամասում (Շիրակի 49 հասցեում) ապօրինի կառուցված տնակների ապամոնտաժման փորձը բնակիչների կատաղի դիմադրության պատճառով վերածվել է ոստիկանության հետ բախումների։ Բնակիչները մանկասայլակներով փակել են ճանապարհը, քարեր նետել տրակտորների վրա, իսկ 22-ամյա աղջիկը (Ալինան) կոտրել է ոստիկանական մեքենայի ապակին։ Նա և նրա քեռին ձերբակալվել էին։ Սեպտեմբերի 1-ին Շենգավիթ վարչական շրջանի ղեկավար Ռոմիկ Մխիթարյանի հետ հանդիպման արդյունքում կողմերը համաձայնության են եկել. տները չեն քանդվի, քանի դեռ բնակիչներին կացարանով չեն ապահովել, իսկ բնակիչները պարտավորվել են տարածքում նոր կառուցապատում չանել և հետևել, որ շինաղբ չթափվի։ Ձերբակալված աղջիկն ազատ է արձակվել։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում.
  Մեդիան կենտրոնացել է անօթևան մնալու վտանգի տակ գտնվող բազմազավակ ընտանիքների ծանր սոցիալական խնդիրների լուսաբանման վրա։
• Հակասող նարատիվներ․
  Շենգավիթի թաղապետ Ռոմիկ Մխիթարյանը պնդում էր, որ բնակիչները տարածքը վերածել են աղբանոցի և գումարի դիմաց թույլ են տվել շինաղբ թափել։ Բնակիչները կտրականապես հերքում են սա՝ նշելով, որ իրենք նախկին աղբանոցը սեփական ուժերով են բարեկարգել, իսկ իրական աղբ բերողները քաղաքապետարանի մեքենաներն են։ Բացի այդ, բնակիչների հարազատները ահազանգում էին, որ ձերբակալվածներին ոստիկանությունում դաժան ծեծի են ենթարկել, ինչը ՆԳՆ-ն կտրականապես հերքել է։

«ՕՌԱՆԺ ՕԻԼ»-ի 10 լցակայանների կապարակնքվելն ու 9 մլն դրամ տուգանքի նախատեսումը – 220 հիշատակում

• Փաստեր.
  ՀՀ Շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմինը վերահսկողական միջոցառումներ է իրականացրել «ՕՌԱՆԺ ՕԻԼ» ՍՊԸ֊ին պատկանող լցակայանների ցանցում։ Տարբեր հասցեներում գործող 10 լցակայաններ կապարակնքվել են, իսկ տնտեսվարողը կենթարկվի վարչական պատասխանատվության՝ շուրջ 9 միլիոն դրամ տուգանքի չափով։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում.
  Մամուլում ակտիվորեն քննարկվում են ցանցում հայտնաբերված կոպիտ խախտումները, մասնավորապես՝ դիզելային վառելիքի և հեղուկացված գազի անվտանգության ցուցանիշների անհամապատասխանությունը սահմանված պահանջներին, չափանոթների, ինչպես նաև արագ արձագանքման QR կոդերի և մակնշումների բացակայությունը։ Սա ներկայացվում է՝ որպես սպառողների իրավունքների կոպիտ ոտնահարում և խոշոր տուգանքների արդարացի կիրառում։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ (ՄԵԴԻԱ-ԴԵՄՔԵՐԸ)

1. Նիկոլ Փաշինյան.

Բիշքեկում ՇՀԿ+ նիստին միակ ղեկավարն էր, որը հրաժարվեց ռուսերեն ելույթից և խոսեց հայերեն։ Նա Պուտինի հետ երկկողմ հանդիպման ժամանակ փորձեց հիմնավորել, որ ԵՄ-ին անդամակցելու մասին օրենքով Հայաստանը հրաժարվել է հանրաքվեի գաղափարից, քանի որ հարցը դեռ հասունացած չէ, իսկ գործընթացը դեմ չէ ՌԴ-ին։

1. Գագիկ Խաչատրյան.

ՊԵԿ նախկին նախագահը, որին ԱԱԾ-ն բռնի ձերբակալել է և անկողնուց պատգարակով տեղափոխել դատարան։ Նա հայտնվել է կիզակետում իր դեմ հարուցված նոր քրեական հետապնդման, ինչպես նաև դատախազության կողմից 193 անշարժ գույքի և 1.5 մլրդ դոլարի ակտիվների բռնագանձման աննախադեպ պահանջի ֆոնին։

1. Ալեն Սիմոնյան.

Անվտանգության խորհրդի նորանշանակ քարտուղարը, որը Բիշքեկում Ադրբեջանի նախագահի խորհրդական Հիքմեթ Հաջիևի հետ անցկացրեց իր առաջին պաշտոնական հանդիպումը խաղաղության օրակարգի շուրջ։ Նրա շուրջ քննարկումները թեժացան նաև այն բացահայտումներով, որ Բիշքեկի այցից առաջ իշխանական մեդիան փորձում էր «մաքրել» նրա հակառուսական խոսույթի հետքերը։

1. Ժաննա Անդրեասյան.

ԿԳՄՍ նախարարը, որը Գավառի Վարդգես Պետրոսյանի անվան մարզային գրադարանից հղեց իր սեպտեմբերմեկյան ուղերձը՝ պաշտոնապես հայտարարելով, որ նոր ուսումնական տարին ՀՀ-ում հռչակվում է «Ընթերցանության տարի»։

1. Ռոմիկ Մխիթարյան.

Շենգավիթ վարչական շրջանի ղեկավարը, որը Աերացիայի թաղամասի բնակիչների հետ փակ բանակցություններից հետո համաձայնեց ժամանակավորապես կանգնեցնել տնակների ապամոնտաժումը՝ պայմանով, որ բնակիչները տարածքում նոր կառուցապատում չանեն և թույլ չտան աղբի կուտակում։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ՝ ԹՈՓԻՑ ԴՈՒՐՍ

• ՀՀ նախարարությունների պաշտոնական վերանվանումը. Սեպտեմբերի 1-ից ուժի մեջ է մտել «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին» օրենքի փոփոխությունը, որով ԱԳՆ-ն վերանվանվել է Արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարարություն, ԲՏԱ-ն՝ Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության և արհեստական բանականության նախարարություն, իսկ ԱՍՀՆ-ն՝ Աշխատանքի և բարեկեցության նախարարություն։
• «Տաշիր» հիմնադրամի բարեգործության հարկադրված դադարը. ՏԻՄ ընտրություններով պայմանավորված՝ բարեգործության իրավական արգելքի պատճառով հիմնադրամն այս տարի ստիպված է խախտել իր ավանդույթը և առաջին դասարանցիներին դպրոցական պայուսակներ ու գրենական պիտույքներ չի նվիրելու։
• Արտաքին առևտրաշրջանառության աճող անհավասարակշռությունը. «Լույս» հիմնադրամի վերլուծության համաձայն՝ 2026թ. հունվար-հուլիս ամիսների արդյունքներով ՀՀ արտահանման ծավալները նվազել են 7,9%-ով (1 տրլն 506.8 մլրդ դրամ), մինչդեռ ներմուծումն աճել է 7,7%-ով (2 տրլն 797.6 մլրդ դրամ)։
• Միքայել Արզումանյանի ազատ արձակումը տնային կալանքից. Դատարանը փոխել է ՊԲ նախկին հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ Միքայել Արզումանյանի խափանման միջոց տնային կալանքը՝ այն փոխարինելով վարչական հսկողությամբ (շաբաթը մեկ ներկայանալ Պրոբացիայի ծառայություն)։
• Արսեն Աղաբաբյանի ազատ արձակումը. Օգոստոսի 31-ի երեկոյան ձերբակալված Նոյեմբերյանի համայնքապետ Արսեն Աղաբաբյանը Հակակոռուպցիոն կոմիտեում հարցաքննվելուց հետո ազատ է արձակվել. նրա նկատմամբ կիրառվել է երկրից բացակայելու արգելք։

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐՄԵԿՅԱՆ ԱՅԼ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• ՊՆ պայթեցման աշխատանքները Բերքաբերում. Սեպտեմբերի 1-ին ժամը 13:00-18:00-ն ընկած ժամանակահատվածում Տավուշի մարզի սահմանամերձ Բերքաբեր գյուղից մոտ 1 կմ արևելք ՊՆ-ն իրականացրել է 10 պայթյուն։
• «Սերունդ» ԱԲ կրթական նախագծի մեկնարկը. «Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի»-ի հիմնադիր կազմակերպությունը հայտարարել է ՀՀ-ում ԱԲ հենքով երեխայի զարգացման առաջին հեղինակային մոդելի՝ «Սերունդ» ծրագրի մեկնարկի մասին, որը հաստատվել է ԿԳՄՍՆ-ի կողմից։
• Հայ շախմատիստների հաջողությունները FIDE-ի վարկանիշում. FIDE-ի սեպտեմբերի 1-ի նոր աղյուսակում ինը հայ շախմատիստներ ընդգրկվել են լավագույն 100-յակում, այդ թվում՝ Հայկ Մարտիրոսյանը (50-րդ տեղ), Ռոբերտ Հովհաննիսյանը (77-րդ), Արամ Հակոբյանը (80-րդ) և Շանթ Սարգսյանը (95-րդ)։
• Լիոնել Մեսսիի հրաժեշտը հավաքականին. Մեսսին հայտարարել է Արգենտինայի հավաքականում կարիերան ավարտելու մասին. «Հեռանում եմ հպարտությամբ, հիմա ես կլինեմ ձեզնից մեկը»։
• Գաբրիել Ժեզուսը տեղափոխվեց «Բարսելոնա». Կատալոնական ակումբը պաշտոնապես հայտարարել է բրազիլացի հարձակվող Գաբրիել Ժեզուսի տրանսֆերի մասին։