Սեպտեմբերի 21-ի մեդիա-օրակարգը գրեթե ամբողջությամբ ձևավորվել է Հայաստանի անկախության 35-ամյակի շուրջ. գերակշռում են պաշտոնական ուղերձները, արտասահմանյան առաջնորդների շնորհավորանքները և տոնական միջոցառումների լուսաբանումը, որոնց կողքին առանձնանում է նաև ներքաղաքական վիճահարույց մի թեմա։ Օրվա ընթացքում ուսումնասիրվել է 2 454 հում նյութ, որոնք ուսումնասիրվել և վերլուծվել են՝ մեդիա մոնիտորինգի վերլուծական գործիքակազմի կիրառմամբ։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Պուտինն ու Միշուստինը շնորհավորական ուղերձներ են հղել Փաշինյանին, Փաշինյանի տոնական ուղերձը — 75 հիշատակում

Փաստեր. ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, նաև վարչապետ Միխայիլ Միշուստինը շնորհավորական ուղերձ են հղել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին և հայ ժողովրդին Հայաստանի անկախության 35-ամյակի առթիվ՝ մաղթելով բարեկեցություն ու բարգավաճում «բարեկամ հայ ժողովրդին»։

Փաշինյանը ևս հանդես է եկել սեփական տոնական ուղերձով և ելույթով, իսկ ՀՀ նախագահի հրամանագրով մի խումբ դիվանագետների շնորհվել են բարձրագույն դիվանագիտական աստիճաններ։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Ռուսական ու հայաստանյան մեդիան ամենամեծ ծավալով վերարտադրել են հենց Պուտինի ուղերձը՝ շեշտելով «բարեկամական հարաբերությունների» ձևակերպումը։ Զուգահեռ լուսաբանվել են այլ երկրների ղեկավարների (այդ թվում՝ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության պետական խորհրդի նախագահ Լի Ցյանի) շնորհավորանքները։

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի անկախության օրվա ուղերձը — 72 հիշատակում

Փաստեր. Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնից Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն շնորհավորական ուղերձով դիմել է հայ ժողովրդին հայրենիքում և սփյուռքում՝ նշելով, որ ներկայիս բարդ պայմաններում «առավել քան երբևէ անհրաժեշտ է լինել միասնական և համախմբված»՝ ներքին ու արտաքին սպառնալիքներին դիմագրավելու համար։ Վեհափառը հոգևորականների ուղեկցությամբ նաև այցելել է «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Կրոնական ու հասարակական-քաղաքական մեդիան ուղերձը մեկնաբանել է՝ որպես կոչ ազգային համախմբման՝ ընդգծելով «ազգային միասնության» թեզը՝ ի հակադրություն ընթացիկ ներքաղաքական լարվածության։

Ռուսաստանում ավարտվել են Պետդումայի ընտրությունները. «Եդինայա Ռոսիան» ունի ռեկորդային առավելություն — 63 հիշատակում

Փաստեր. Ավարտվել է Ռուսաստանի Պետդումայի ընտրությունների եռօրյա քվեարկությունը։ Ավելի քան 87% ձայների հաշվարկից հետո՝ նախնական տվյալներով, առաջատարը իշխող «Եդինայա Ռոսիան» է՝ մոտ 57,9%-ով, երկրորդում՝ ՌԴ կոմունիստական կուսակցությունը (13,84%), երրորդում՝ Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցությունը (8,86%), չորրորդում՝ «Նոր մարդիկ»-ը (7,94%)։ 5%-անոց շեմը, ըստ նախնական տվյալների, չեն հաղթահարել «Արդար Ռուսաստանը» (4,95%) և մի քանի ավելի փոքր կուսակցություններ։ Մասնակցությունը կազմել է շուրջ 56,7%, վերջնական արդյունքները ԿԸՀ-ն նախատեսում է հրապարակել սեպտեմբերի 25-ից ոչ շուտ։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Ռուսական աղբյուրները շեշտադրել են իշխող կուսակցության «պատմական ռեկորդային» արդյունքը. գնահատողական մեկնաբանությունները՝ մասնավորապես ընտրությունների լեգիտիմության և մրցակցայնության շուրջ, հանդիպել են սահմանափակ ծավալով և վերագրվել են կոնկրետ մեկնաբանների։

Սասուն Միքայելյանի հայտարարությունը ՀՀ պետական սահմանների մասին՝ լայն արձագանքի տեղիք է տվել — 59 հիշատակում

Փաստեր. ԵԿՄ վարչության նախագահ, ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Սասուն Միքայելյանը «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոնում լրագրողների հետ ճեպազրույցում հայտարարել է, որ Հայաստանը դեռևս գտնվում է անկախ պետականության ձևավորման փուլում և չունի վերջնականապես ամրագրված պետական սահմաններ, հարց բարձրացնելով՝ կարելի՞ է արդյոք երկիր անկախ համարել առանց միջազգայնորեն ճանաչված սահմանների։ Հայտարարությունը ցասումնալից արձագանքի է արժանացել, այդ թվում՝ Անդրանիկ Քոչարյանի կողմից, որը ուղեկցել է Միքայելյանին Եռաբլուրում. Միքայելյանը հետագայում պաշտպանել է իր դիրքորոշումը՝ պնդելով, որ Հայաստանը «ուրիշ պետության վասալ» է եղել։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Սա օրվա ամենավիճահարույց թեման է. հայտարարությունը հնչել է հենց անկախության տոնի օրը և ընկալվել է՝ որպես ինքնավստահության պաշտոնական ուղերձներին հակասող։

Հակասող նարատիվներ. Իշխանամետ մեկնաբանները շրջանառել են Միքայելյանի հայտարարությունը՝ որպես «ազնիվ ինքնաքննադատություն»։ Այլ համատեքստում, սակայն միևնույն թեմայով է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ավելի վաղ հնչեցրած թեզը («կտրականապես շեղվել ենք տարիներ առաջ բռնած ճանապարհից… Հայաստանը վերածվել է գերտերությունների շահերի բախման կետի»), որին Միքայելյանն արձագանքել է՝ մերժելով դրա հեղինակությունը իր հայտարարության հետ կապելը։ Հակառակ բևեռում՝ քննադատներն ընկալել են հայտարարությունը՝ որպես իշխանության կողմից ինքնիշխանության պաշտոնական հռետորաբանության հետ հակասող։

Ռուբիոն շնորհավորել է Հայաստանին. կրկին հիշատակել է TRIPP նախաձեռնությունը — 58 հիշատակում

Փաստեր. ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն շնորհավորական ուղերձ է հղել Հայաստանի անկախության օրվա առթիվ՝ ընդգծելով, որ Վաշինգտոնն անհամբերությամբ սպասում է TRIPP միջանցքային նախաձեռնության առաջխաղացմանը, տնտեսական կապակցվածության ամրապնդմանն ու ամերիկյան ներդրումների խրախուսմանը Հայաստանում։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Մեդիան կրկին ընդգծել է TRIPP-ի հիշատակումը՝ որպես ցուցիչ, որ ամերիկյան կողմը ուղերձը դիտարկում է՝ ոչ միայն որպես արարողակարգային, այլև որպես ռազմավարական-տնտեսական հաղորդագրություն։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՄԵԴԻԱ-ԴԵՄՔԵՐԸ

• Նիկոլ Փաշինյան — 483 հիշատակում. վարչապետը շնորհավորական ուղերձների գլխավոր ստացողն է եղել և ինքն է հանդես եկել անկախության 35-ամյակին նվիրված ելույթով։
• Վլադիմիր Պուտին — 166 հիշատակում. ՌԴ նախագահի շնորհավորական ուղերձը Միշուստինի հետ միասին եղել է օրվա ամենաշատ վերատպված դիվանագիտական լուրը։
• Սասուն Միքայելյան — 164 հիշատակում. ՀՀ պետական սահմանների վերաբերյալ նրա հայտարարությունը եղել է օրվա ամենաքննարկված ներքաղաքական թեման։
• Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս — 124 հիշատակում. համախմբման կոչով ուղերձի և Եռաբլուր կատարած այցի արդյունքում։
• Մարկո Ռուբիո — 120 հիշատակում. ԱՄՆ պետքարտուղարի շնորհավորանքը և TRIPP-ի կրկնակի հիշատակումը լայն արձագանք են ստացել։

Կարևոր նորություններ, որոնք թոփում չեն

• ԱԺ նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը իր ուղերձում ասել է, որ Հայաստանը «գտել է բավարար ուժ՝ փոխելու պատմության ընթացքն ու ապահովելու անկախության հարատևությունը». հայտարարությունն արժանացել է ընդդիմադիր մեկնաբանողների քննադատությանը, որոնք վիճարկել են «հաստատված խաղաղության» ձևակերպումը։

• ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել՝ ընդգծելով, որ «անկախ պետությունը երբեք ավարտված ձեռքբերում չէ». նախագահի նստավայրում կայացել է պարգևատրման արարողություն, որի շրջանակում շքանշաններով պարգևատրվել են, ի թիվս այլոց, Արայիկ Հարությունյանը և Արմեն Գրիգորյանը։

• ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը հայտարարել է, որ շեյխերից ու այլ երկրների ղեկավարներից տեղափոխման առաջարկներ ստանալուց հետո մերժել է՝ նշելով, որ իր հայրենիքը Հայաստանն է։

• ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը շնորհավորել է Արարատ Միրզոյանին՝ ընդգծելով, որ «ՀՀ-ՌԴ երկխոսությունը բխում է երկու ժողովուրդների շահերից»։

• Ամփոփվել են հոկտեմբերի 25-ի ՏԻՄ ընտրություններին կուսակցությունների ու դաշինքների առաջադրումները մի շարք համայնքներում։

• Գեղարքունիքի մարզում, Երևան-Սևան-Իջևան ավտոճանապարհին, բախվել են «Mercedes»-ը և «ԶԻԼ» բեռնատարը. կա 1 զոհ։

• Կապան-Գորիս ավտոճանապարհին միկրոավտոբուս է կողաշրջվել. վիրավորների թվում 11-րդ դասարանի աշակերտներ են։

• Ռամզան Կադիրովը Չեչնիայի նախագահական ընտրություններում ստացել է ձայների 99,85%-ը՝ սեփական ռեկորդը գերազանցելով։

• Տնտեսագիտության Նոբելյան մրցանակակիր Աբհիջիթ Բաներջին վարչապետի հետ հանդիպմանն արտահայտել է պատրաստակամություն աջակցելու ՀՀ-ում իրականացվող բարեփոխումներին։

ԵՐԵԿՈՅԱՆ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• Հայաստանի տղամարդկանց և կանանց շախմատի հավաքականները հերթական հաղթանակներ են գրանցել շախմատի համաշխարհային օլիմպիադայում՝ հաղթելով Իրանի թիմին։

• ՆԳՆ-ն ներկայացրել է Հայաստանի նոր թվային (կենսաչափական) անձնագիրը, որի էջերին պատկերված են Կասկադ համալիրը, Սևանա լիճը և Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը։

• Քենիացի Ագնես Նգետիչը Կոպենհագենում սահմանել է կիսամարաթոնի նոր համաշխարհային ռեկորդ՝ 21,1 կմ հեռավորությունը հաղթահարելով 1ժ 05ր 15վ-ում։

• Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը (ESA) և Pokémon-ը համագործակցել են՝ Պիկաչուի խաղալիքն ուղարկելով Միջազգային տիեզերակայան, որտեղ այն 67 օր անցկացրել է ուղեծրում՝ Երկրի շուրջ կատարելով 1040 պտույտ։