Ի վերջո, մենք պետական սահման ունե՞նք, թե՞ չունենք
Wed, 23 Sep 2026 17:45:36 +0400
Անընդհատ արձանագրում ենք, որ «ժողովրդավարության բաստիոնում» գոյություն ունի ընդամենը մեկ կարծիք` դա վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնող Փաշինյանի կարծիքն է, ինչը միաժամանակ ե՛ւ աննորմալ է, ե՛ւ, որքան էլ տարօրինակ հնչի, նորմալ: Աննորմալ է իրական ժողովրդավարության տեսակետից, սակայն նորմալ է, եթե հիշենք, որ նիկոլական իշխանությունը կիլոմետրերով հեռու է իրական ժողովրդավարությունից, եւ Փաշինյանն իրեն համարում է ոչ միայն վարչապետ, այլեւ՝ կառավարություն: Դե, իսկ մյուս՝ ավելի ցածր պաշտոնների մասին (ոստիկան, քննիչ, դատախազ, դատավոր) չենք խոսում ընդհանրապես:
Իսկ քանի որ երկրում առկա է միայն մեկ բարձրագույն կարծիք, այն վերածվում է գործող իշխանության հավաքական կարծիքին: Իոսիֆ Ստալինի մահից հետո ԽՍՀՄ-ում կոմունիստները կնախանձեին նման միաբանությանը: Ու երբ հանկարծ իշխանական որեւէ ներկայացուցչից լսում ենք տեսակետ, որը չի համապատասխանում պաշտոնական տեսակետի հետ, տարակուսում ես, որովհետեւ դա ոչ միայն անսովոր է, այլեւ գոյության իրավունք չունեցող:
Օրինակ, նման բան եղավ Անկախության տոնի ժամանակ. ԵԿՄ վարչության նախագահ Միքայելյան Սասունի կարծիքով, «ցանկալի է, որ Հայաստանը վերջնականապես ունենա պետական սահմաններ եւ լիարժեք անկախ պետություն լինի»: Այսինքն, Հայաստանը, ըստ ՔՊ-ականի, պետական սահմաններ չունի: Ասեմ, որ նույն կարծիքին է թշնամի երկրի ղեկավարը, որն իր խոսքում ՀՀ արեւելյան սահմանները միշտ համարում է պայմանական: Սասունի խոսքին կտրուկ արձագանքեց նրա ՔՊ-ական գործընկեր Քոչարյան Անդրանիկը՝ հայտարարելով. «Մենք պետական սահման ունենք»: Իրավիճակը ռուսերենով կհնչեր որպես «сбой в матрице» (մատրիցայի խափանում):
Հարցը դիտարկենք որպես հռետորական եւ անցնենք առաջ: Կոռուպցիայի դեմ պայքարի անվան տակ վերջին 8 տարում աշխատավարձերը բարձրացնելը դարձել է անվերջ գործընթաց: Եվ դա՝ այն դեպքում, երբ թոշակները բարձրացվեցին ընդամենը 10 հազար դրամով: Եվս 10 հազար` ոչ առձեռն ծախսերի ետվերադարձով: Ընդ որում, գործադիրի աշխատավարձերի հետ համամասնորեն պարգեւավճարներն էլ բարձրացան: Բացատրեցին, թե գործադիրում պաշտոնյաներն ունեն կոռուպցիայով զբաղվելու հնարավորություններ, դրա կանխարգելմանն է ուղղված: Իսկ թե որոնք են ԱԺ պատգամավորների` կոռուպցիայով զբաղվելու լծակները, խիստ կդժվարանամ ասել: Կոռուպցիայի դեմ պայքարից բացի, աշխատավարձեր բարձրացնելը փորձում են հիմնավորել նաեւ մասնավոր հատվածից կարողունակ ուժեր ներգրավելու հանգամանքով: Ու այդ ուժերն էլ, ինչպես երեւում է, փոխնախարարների մակարդակում են: Եթե իշխանությունն ադեկվատ լիներ, կզարմանայի, որ 8 տարի անց էլ դեռեւս գտնվում են փոխնախարարների փնտրտուքի մեջ: Ինչու փոխնախարարների, քանի որ դրսի բուհեր ավարտածներին համատարած փոխնախարար են նշանակում եւ, բնականաբար, բարձր աշխատավարձ հատկացնում: Իսկ ՔՊ-ական Չախոյանն ասում է. «Փոխնախարարի աշխատավարձը չի կարող ավելի բարձր լինել, քան բուն նախարարինը։ Սրանից ելնելով՝ որոշվեց վերանայել նաեւ նախարարների աշխատավարձերը»:
Ի դեպ, ավանդական ճեպազրույցի ժամանակ ՔՊ-ական պատգամավորներին հունից հանեց լրագրողի հարցում «ձեր թիմը» արտահայտությունը: Թե՛ Էդուարդ Աղաջանյանը եւ թե՛ Տարոն Չախոյանը որոշեցին դաս տալ հարց տվողին, որ պետական համակարգում բացի ՔՊ-ականներից կան նաեւ ոչ ՔՊ-ականներ: Առաջինը նույնիսկ անընդունելի համարեց պետական պաշտոնյաներին ըստ կուսակցական պատկանելության տարանջատելը: Ու ոչ ՔՊ-ականների աշխատավարձը բարձրացնելը, իսկ իրենց համար առանձին օրենք գրելը: Իսկ երկրորդն ավելի առաջ անցավ՝ «լրագրողին խնդրելով չթիրախավորել իր կուսակցական ընկերներին կոռուպցիայի մեջ»:
Այնինչ, լրագրողի հարցում «ձեր թիմը» արտահայտությունն ընդամենը նշանակում էր գործող իշխանություն, քանի որ այն բաղկացած է ՔՊ-ականներից, բացառությամբ՝ մեկ-երկուսի: Ու մեկին էլ, որը պետական համակարգ էր եկել մասնավոր ոլորտից, դժվարությամբ հիշեց Աղաջանյանը. դա ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանն է: Բայց քանի որ այդ անձինք հասկանում են, թե որքան անընդունելի են հասարակության համար, խոսքը չեն ընկալում այն իմաստով, ինչ իմաստով տրվել է հարցը: