Շատերս ենք հաճույքով դիտել հայտնի «Բոնդիանան» կամ այլ կինոնկարներ, որտեղ պատմվում է լրտեսների եւ հատուկ ծառայությունների աշխատանքի մասին։ Պարզվում է, որ լրտեսական ֆիլմերն առանձին ժանր են համաշխարհային կինոարվեստում։ Լրտեսական կինոնկարները, որպես կանոն, միավորում են մի շարք ժանրեր՝ թրիլլեր, դետեկտիվ, արկածային կինո, հոգեբանական դրամա, քաղաքական կինո։

Այս ժանրը ձեւավորվել է 20-րդ դարի հակամարտությունների ժամանակ, որպես ժամանակի պատմաքաղաքական իրականության կինոմեկնաբանություն։ Ժանրի զարգացումը կապված է հատկապես սառը պատերազմի հետ։ Հետախույզի կամ լրտեսի կերպարի միջոցով կինոարվեստն իր վերաբերմունքն է արտահայտել պետության հանդեպ հասարակության դիրքորոշմանը, իշխանության գաղտնի շերտերի, գաղափարախոսությունների, վախերի եւ անվտանգային հարցերի վերաբերյալ։ Լրտեսական կինոնկարները՝ իրենց ողջ գրավչությամբ ու դիտարժանությամբ հանդերձ, ոչ միայն ժամանցային են, այլ նաեւ գործիք՝ քաղաքական առասպելների ստեղծման, տարածման, քարոզչության համար։

Կինոյի պատմության մասնագետներն ասում են, որ դեռ համր կինոյում կարելի է տեսնել լրտեսական կինոյին հատուկ էլեմենտներ։ Գաղտնի գործակալներ, դիվանագիտական ինտրիգներ, ռազմական գաղտնիքներ ․․․ սրանք այն թեմաներն էին, որոնք սիրում էին ռեժիսորները, եւ որոնք հաճույքով էր դիտում կինոդիտողը։ Ամենավաղ նման ֆիլմերից մեկը Ֆրից Լանգի «Լրտեսները» կինոնկարն է, որն էկրան է բարձրացել 1928 թվականին։ Իրական լրտեսական ֆիլմերը, սակայն, լայն տարածում են ստանում Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից եւ սառը պատերազմի սկսվելուց հետո՝ Արեւմուտք-ԽՍՀՄ առճակատման համատեքստում։ Ժանրի պատմության մեջ հատկապես նշանակալի են 1950-70-ականների ամերիկյան եւ բրիտանական լրտեսական կինոնկարները։ Այս ժանրի դասական գործը, իհարկե, Ջեյմս Բոնդի մասին կինոնկարներն են՝ հիմնված Յեն Ֆլեմինգի վեպերի վրա։

«007 գործակալի» կերպարը ձեւավորել է «հերոսական լրտեսի» ընդհանուր մոդելը։ Եվրոպական եւ ամերիկյան լրտեսական ժապավենները, ի տաբերություն «Բոնդիանայի», ավելի իրատեսական էին, պատմաքաղաքական իրականությանն ավելի հարազատ։ Ժանրի վրա հատկապես ազդեցություն են գործել Ջոն Լը Քարեի գործերը, որտեղ հետախուզությունը պատկերված է որպես բարոյական անորոշության, բյուրոկրատիայի եւ հոգեբանական հյուծվածության մի աշխարհ։ Ժանրն ունի իր հստակ կանոնները, գլխավոր հերոսի կերպարային օրինակելի մոդելը, միջավայրի ու մթնոլորտի առանձնահատկությունները, փիլիսոփայությունն ու գեղագիտությունը, իր գաղափարախոսությունը, նաեւ՝ իր ենթաժանրերը։ Ու չնայած այս ժանրի կինոնկարներն առաջին հայացքից հիմնականում պարզապես հետաքրքիր ժամանց են ապահովում կինոդիտողին, սակայն ավելի սուր աչքով դիտելիս կարելի է բացահայտել բազմաթիվ շերտեր ու ասելիք՝ մեսիջներ։