TRIPP նախագծի իրականացումն ինքնին դեռևս չի երաշխավորում օգուտներ Հայաստանի համար
Mon, 01 Jun 2026 12:52:00 +0400
Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը ռուսական ՌԲԿ հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում անդրադարձել է Երևան–Վաշինգտոն համագործակցության շրջանակում TRIPP նախագծին՝ այն գնահատելով որպես քաղաքական և տարածաշրջանային զգայուն նախաձեռնություն։
Քոչարյանի խոսքով՝ միայն պայմանագրի ստորագրումը դեռևս չի նշանակում, թե ենթակառուցվածքային ուղիները անմիջապես կսկսեն գործել Հայաստանի համար տնտեսական շահ ապահովելու ուղղությամբ։ Նրա կարծիքով՝ իրական տնտեսական արդյունք ստանալու համար անհրաժեշտ է նախագծի ընդլայնում և ավելի լայն տարածաշրջանային ներգրավվածություն։
Նա նաև ընդգծել է, որ նախագծի ներկայիս ձևաչափը կարող է առաջացնել տարածաշրջանային լարվածություն, մասնավորապես՝ Իրանի արձագանքի հետ կապված։ Նրա գնահատմամբ՝ նման ռիսկերը նվազեցնելու համար անհրաժեշտ է նախագծի «մասշտաբայնացում» և այլ միջազգային դերակատարների ներգրավում։
Քոչարյանը նշել է, որ խոսքը հիմնականում ճանապարհային հատվածի մասին է, որը կապում է Ադրբեջանը և Նախիջևանը, և որի հիմքերը, ըստ նրա, արդեն ամրագրված են 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության շրջանակում։ Նրա դիտարկմամբ՝ ներկայում այն ներկայացվում է նոր անվանումով և ուղեկցվում է լայն տեղեկատվական ու քարոզչական արշավով։
Նա առաջարկել է, որ նախագծի արդյունավետությունը բարձրացնելու համար ենթակառուցվածքները կարող են ընդլայնվել մինչև Հայաստանի ներսում գտնվող այլ տարածքներ, ինչպես նաև ներգրավել տարբեր միջազգային գործընկերներ, այդ թվում՝ այնպիսի պետություններ, որոնք Իրանի կողմից ընկալվում են որպես ավելի ընդունելի։
Քոչարյանի կարծիքով՝ նման մոտեցումը կարող է նվազեցնել տարածաշրջանային ռիսկերը և միաժամանակ ապահովել ավելի հավասարակշռված համագործակցություն տարբեր ուժային կենտրոնների միջև՝ առանց հարաբերությունների սրման առանձին երկրների հետ։
Նա նաև նշել է, որ Միացյալ Նահանգների հետաքրքրությունը նախագծի նկատմամբ կապված է տարածաշրջանային հաղորդակցությունների վերահսկման և ռազմավարական ներկայության հնարավորության հետ՝ հատկապես Իրանի սահմանին մոտ տարածքներում։ Քոչարյանի գնահատմամբ՝ Հայաստան–ԱՄՆ առևտրատնտեսական կապերը ներկայում սահմանափակ են, ինչը նույնպես պետք է հաշվի առնել նման նախագծերի արդյունավետությունը գնահատելիս։
«Նախագծում ներդրումների ընդհանուր ծավալը կազմում է շուրջ 100–150 միլիոն դոլար, ընդ որում՝ Հայաստանի մասնաբաժինը մոտ 26% է։ TRIPP նախագծի իրականացումն ինքնին դեռևս չի երաշխավորում օգուտներ Հայաստանի համար»,- նշել է նա: