«Էտի ես չեմ արել, սիրտս է արել…»
Wed, 24 Jun 2026 16:15:09 +0400
Լսում եմ ՆԳՆ ՓԾ ջրասուզակ Վահե Մելքոնյանին և փորձում եմ հասկանալ այդ բառերի ամբողջ ծանրությունը։ Մարդ, ով բազմաթիվ օրեր ապրել է որոնումների լարվածության, սպասման, անորոշության և ցավի մեջ, ով ի վերջո ջրից դուրս է բերել երկու փոքրիկ քույրերի մարմինները, հանկարծ իր արածի մասին չի խոսում որպես մասնագիտական պարտքի կատարման։
Նա ասում է. «Էտի ես չեմ արել, սիրտս է արել»։
Գուցե հենց այս նախադասության մեջ է թաքնված մարդկային ցավի ամենախորը հոգեբանությունը։ Կան իրավիճակներ, երբ մարդը գործում է ոչ թե հրահանգով, ոչ թե մասնագիտական պարտականությամբ, այլ իր ներսում ապրող մարդկայնությամբ։ Երբ ցավը դառնում է սեփական ցավ, երբ անծանոթ երեխաների ճակատագիրը դադարում է օտար լինել, և մարդը պարզապես չի կարող անտարբեր մնալ։
Այդ պահին խոսում է ոչ թե ջրասուզակը, ոչ թե փրկարարը, այլ հայրը, եղբայրը, մարդը։ Խոսում է սիրտը, որը չի համակերպվում կորստի հետ, որը մինչև վերջին պահը հույս է փնտրում և նույնիսկ ամենածանր ավարտի դեպքում փորձում է վերադարձնել արժանապատվությունը, հանգստությունն ու վերջին հրաժեշտի հնարավորությունը։
Հոգեբանները հաճախ ասում են, որ ամենածանր փորձությունների ժամանակ մարդու իրական էությունը մերկանում է։ Եվ երբ մարդը, կոկորդը սեղմված, արցունքները հազիվ զսպելով, ասում է՝ «սիրտս է արել», նա փաստորեն խոստովանում է, որ այդ օրերին ինքը պարզապես աշխատանք չի կատարել։ Նա իր հոգու միջով է անցկացրել ուրիշների ողբերգությունը։
Երբեմն հերոսությունը բարձրաձայն չի լինում։ Այն չի արտահայտվում ճառերով կամ պարգևներով։ Երբեմն հերոսությունը մի նախադասություն է. «Էտի ես չեմ արել, սիրտս է արել»։
Եվ այդ խոսքերի մեջ կա և՛ անսահման ցավ, և՛ մարդկային մեծություն, և՛ հիշեցում, որ նույնիսկ ամենադաժան ողբերգությունների մեջ աշխարհը դեռ կանգուն է մնում այն մարդկանց շնորհիվ, որոնց սիրտը չի սովորել անտարբեր լինել։