Եթե տվյալ հոդվածին առնչվող լիդ-լուսանկարը (կամ գլխավոր լուսանկարը) հրապարակվեր նախկինների օրոք, ապա դա կունենար հզոր ռումբի պայթյունի նշանակություն: Նույնը կարելի է ասել մեր օրերի Ռուսաստանի առումով:

Արևմուտքում և հատկապես Եվրոպայում բողոքի կամ ավելի ճիշտ՝ ոռնոցի հսկայական ալիք կբարձրանար մարդու իրավունքների խախտման դեպքի կապակցությամբ: Սակայն Նիկոլի օրոք բողոքի ձայն չի լսվում ոչ միայն արտերկրում, այլև երկրի ներսում: Լուռ են թե՛ նախկին քաղհասարակության նեկայացուցիչները, թե՛ արևմտյան երկրների դեսպանները և թե՛ ԵՄ պատվիրակության ղեկավարությունը: Ինչը ենթադրել է տալիս, որ այդ երևույթն ինքնին նորմալ բան է: Ինչն էլ նշանակում է, որ նրանց կարծիքով հենց այդպիսին պետք է լինի իրական ժողովրդավարությունը: Սա ի գիտություն բոլոր նրանց համար, ովքեր իրենց համարում են գրագետ ու ձգտում են դեպի Եվրոպա սկզբունքներից ելնելով: Եվ ոչ թե բարձր թոշակների ու նպաստների ակնկալիքով: Եթե, իհարկե, այդպիսիք կան «նիկոլական» Հայաստանում, ինչը խիստ կասկածելի է:

Իսկ ոչ «նիկոլական» կամ «նախկինների» Հայաստանում այդպիսիք բավական շատ էին: Սակայն նրանք կազմում էին ոչ միայն քանակ, այլև որակ: Համենայն դեպս այդպես էր թվում ինձ, որ ավելի քան մեկուկես տասնամյակ եղել եմ այդ անձանց շրջապատում, մոտիկից շփվել այդ նրանց հետ: Ինձ միաժամանակ թվում էր, որ այդ անձանց առումով որակը զուգակցվում է նաև հայրենասիրության հետ: Պարզվեց, որ դա այնքան էլ միանշանակ չէ: Հայրենասիրության իրական մակարդակն առաջին անգամ երևաց 2020 թվականի աշնան վերջին, երբ ընդամենը մի քանի անձ լքեց իշխող կուսակցության շարքերը: Դա զարմանալի էր, քանի որ նախկինների օրոք այդ մարդիկ խոսում և գրում էին այնպիսի բաներ, որոնց հիմքում զգացվում էր հեղինակի հայրենասիրությունը: Բայց 2020 թ.-ի նոյեմբերի 9-ից այս կողմ դա գցվեց ջուրը՝ երբ օրակարգային դարձավ «պաշտոն, թե հայրենիք» երկվությունը (դիլեման): Եվ մարդիկ ընտրեցին առաջինը՝ դրանով ապացուցելով, որ իրենց նախկին գործունեությունը կեղծ էր: Այն ոչ թե հանուն սկզբունքների էր, այլ իշխանության գալու ու դրա կերակրատաշտից օգտվելու:

Մի զարմանալի բան ասեմ. ավելի քան մեկուկես տասնամյակ այդ անձանց շրջապատում գտնվելով ու ողջ ժամանակս նվիրելով հասարակակական գործունեությանը, ինձ մեկ-մեկ թվում էր, թե ինչ-որ բան այն չէ: Որ ես գտնվում եմ հարազատ և միաժամանակ ոչ հարազատ միջավայրում: Որ օտար է ինձ համար՝ ճիշտ այնպես, ինչպես օտար էին նախկինները: Որոնց տանել չէի կարողանում և որոնց դեմ կռիվ էի տալիս թե՛ Ֆեյսբուքում և թե՛ փողոցային ակցիաների ընթացքում: Որպես հասարակակական կազմակերպության աշխատակից ու միաժամանակ նաև անդամ, ունեցել եմ արևմտյան հայացքներ: Ինչը նորմալ էր, քանի որ ժողովրդավարությունը, հանուն ինչի պայքարում էի, գալիս էր Արևմուտքից: Ի դեպ, արևմտյան աշխարհայացքս փուլ եկավ 44-օրյա պատերազմի ընթացքում՝ երբ Ռուսաստանը մեզ օգնում էր սպառազինությամբ, իսկ Արևմուտքը միայն դատարկ խոսքով: Իսկ Վրաստանն էլ մեր թշնամու պահանջով փակում էր օդային ճանապարհը ռուսական ռազմական բեռնատար օդանավերի համար, իսկ Արևմուտքը դա չէր կասեցնում:

Ինչևէ, գործող իշխանության նկատմամբ իմ գերբացասական վերաբերմունքը սկսեց ճաքեր տալ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի օրոք (2016 սեպտեմբեր – 2018 ապրիլ): Որովհետև վերջինս այն անձն էր, ով իմ կարծիքով անհրաժեշտ էր Հայաստանին: Դա ասում եմ որպես մեկը, ով այդ ժամանակաշրջանում օրական կտրվածքով հետևել է նրա գործունեությանը: Իսկ 2018-ի մայիսից հետո մի քանի անգամ փորձել է վարչապետ կարգված «դուխով» Նիկոլին ներկայացնել այն խնդիրները, որ կարգավորվում էին Կարեն Կարապետյանի կողմից ու մնացել էին անավարտ: Հենց այդ ժամանակ ինձ համար պարզ դարձավ, որ իմ պայքարը հանուն հայրենիքի էր, իսկ իմ շրջապատինը՝ ոչ: Դժվար է միանշանակ պնդել, թե գլխավորապես հանուն ինչի. բարձր աշխատավարձերի ու աշխարհով մեկ ֆռֆռալու, թե, այնուամենայնիվ, դրանում ինչ-որ չափով բաժին էր հասնում նաև հայրենիքին: Ամեն դեպքում հենց այդ ժամանակ երևաց, թե որն է իմ՝ յուրայինների շրջանում օտար լինելու հանգամանքը: Ինչն այսօր հասել է իր տրամաբանական ավարտին՝ գործող իշխանության նկատմամբ ընդդիմության: Եվ դա այն ժամանակ, երբ իմ բազմաթիվ նախկին գործընկերները վերածվել են իշխանության ներկայացուցիչների կամ առնվազն կողմնակիցների: