Ստատուս քվոյի պահպանումն ու աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների անթույլատրելիությունը Իրանի սկզբունքային դիրքորոշումներն են տարածաշրջանում տիրող իրավիճակի վերաբերյալ։ «APRI Forum 2026»-ի ժամանակ այս մասին հայտարարել է Հայաստանում Իրանի դեսպան Խալիլ Շիրղոլամին։

Նրա խոսքով՝ միայն դրական մտադրությունները բավարար չեն տարածաշրջանում խաղաղություն հաստատելու և այն պահպանելու համար։

«Խաղաղությունը լավ է, բայց այն բավարար չէ։ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, եթե նրանք իսկապես խաղաղություն են ուզում, անհրաժեշտ է ուժերի իրական հավասարակշռություն, հակառակ դեպքում այն խախուտ կլինի», – նշել է իրանցի դիվանագետը։
Թեհրանը կարևորում է նաև երկարաժամկետ խաղաղության, կայունության և զարգացման ապահովման տեսանկյունից առավել կայուն և արդյունավետ տարածաշրջանային ձևաչափերի զարգացումը:

Դեսպանի խոսքով՝ Թեհրանը ճանաչում է արտատարածաշրջանային պետությունների օրինական շահերը, սակայն կարծում է, որ Հարավային Կովկասի վերածումը արտաքին խաղացողների մրցակցության թատերաբեմի՝ կարող է անբարենպաստ հետևանքներ ունենալ տարածաշրջանի համար:

Իրանը նաև աջակցում է տարածաշրջանային տրանսպորտային կապերի զարգացմանը, սակայն կարծում է, որ TRIPP նախագծի իրականացումը պետք է համապատասխանի մի շարք սկզբունքային պայմանների:

Շիրղոլամին ընդգծել է, որ Հայաստանը մի կողմից Պարսից ծոցի և Հնդկական օվկիանոսի, մյուս կողմից՝ Սև ծովի միջև կապող հանգույց դառնալու ներուժ ունի:

Դիվանագետի խոսքով՝ Իրանը հաշվի է առնում Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքը և հասկանում է երկրի տրանսպորտային կապերի դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը: Սակայն TRIPP-ի իրագործման առումով Թեհրանի համար կարևոր է, որ այն չխաթարի Հայաստանի տարածքային ամբողջականությանը և ազգային ինքնիշխանությանը: Բացի այդ, կարևոր է, որ տարածաշրջանում չլինի ԱՄՆ ռազմական ներկայություն։