Իհարկե, շատ կարևոր է, թե ինչ են խոսում իշխանության առաջին դեմքերը, քանի որ ինչքան էլ ստում են, մեկ է` խոսքը բացահայտում է նրանց և էությունը, և ծրագրերը:

Պարզ է, որ քրիստոնեության ընդունման, ցեղասպանության ճանաչման, Արցախի մասին խոսելիս սրանք մատնում են իրենց բուն էությունն ու ոչ մի նորմալ հայ մարդ չի կարող այդ խոսույթը հանդուրժել: Բայց խոսքից շատ ավելի կարևոր է գործը, քայլերը…

Երբ խոսում ենք իշխանափոխության անհրաժեշտությունից, մենք, որպես կանոն, հիշում ենք Արցախը, 120 հազար անտուն արցախցիներին, աղետալի պատերազմն ու պարտությունը, մեծացած Եռաբլուրը, Ջերմուկի եւ Սեւ լճի գլխին թառած ադրբեջանական զինուժը: Հիշում ենք, որովհետև թիվ 1 ապացույցը, որ այս իշխանությունները ձախողել են երկրի կառավարումն ու պետք է հեռանան, համարում ենք անվտանգային խնդիրները, մեր թանկ կորուստները` մարդկային, տարածքային, հոգևոր…

Բայց մեր կյանքի մյուս բոլոր բնագավառներում էլ ախր վիճակը բարվոք չէ ու շատ չի տարբերվում անվտանգության ոլորտից: Միայն թվարկումը սարսափ է առաջացնում.

– Բանակում զոհերի թիվն ահռելի չափերի է հասել, խաղաղ պայմաններում այսքան զոհերը բացառապես ՊՆ և բանակի ղեկավարների մեղքն է:

– Ծանր հանցագործություններն ու մահվան ելքով վթարներն աճել են` ոչ վերլուծող կա, ոչ կանխարգելող, ոչ մեղավոր, ոչ պատասխանատու…

-Թմրամոլների քանակն աստղաբաշխական չափերի է հասել, մտել դպրոց, անգամ տնօրեններն արդեն անմասն չեն…ոչ մեկի վեջը չի:

– Մեզ թվում էր, թե մենք ամուր կրթական համակարգ ունենք եւ ուսման հանդեպ ավանդական հարգանք, բայց մի միջազգային ուսումնասիրություն բավական էր, որ պարզվի խայտառակ վիճակ է` զիջում ենք անգամ հարևան երկրներին: Բայց ԿԳՄՍ նախարարը պինդ նստած է իր աթոռին:

-Սխալ դեմոգրաֆիական քաղաքականության արդյունքում գյուղերը դատարկվում են (200-ից ավելի դպրոց են փակել սահմանամերձ գոտում), իսկ Երեւանն այնպես են ուռճացրել, որ մայրաքաղաքը խեղդվում է շինարարությունից, խցանումներից, փոշուց, մարզերից, Ռուսաստանից, Հնդկաստանից, նույնիսկ Պաղեստինից Երևան տեղափոխված մարդկանց քանակից: Միայն այսքան ապօրինի շինթույլտվությունների համար Ավինյանը վաղուց պետք է հրաժեշտ տված լիներ պաշտոնին:

– Հոսանքի, ջրի, գազի մատակարարման ընդհատումները սովորական են դարձել: Երևանում կատաղի շինարարություն է գնում` անվերահսկելի: Ոչ սեյսմիկ խնդիրներն են հաշվի առնում, ոչ կոմունիկացիաների ու կայանատեղիների պակասը: Խցանումներն այն չափերի են հասել, որ մարդիկ հյուծվում են ճանապարհներին:

-Պոլիկլինիկաներում, բուժհաստատություններում մարդիկ օրերով հերթ են կանգնում, առողջապահական ապահովագրությունը չի աշխատում: Անահիտ Ավանեսյանը լայվեր է անում:

-Անձնագիր կամ որեւէ տեղեկանք ստանալը որևէ պետական հիմնարկից թանկ է ու տանջալից:

– Վատ որակի օդ ենք շնչում, ամառն աղբավայրերն են այրվում, կանաչ զանգվածը կատաստրոֆիկ կրճատվել է, գումարած` վտանգավոր սնունդ ենք ընդունում: Կաթնամթերքի, միրգ- բանջարեղենի մեջ ծանր մետաղներ, ցուպիկներ, սնկեր` ինչ ասես կա: Անգամ ջրում սնդիկ են հայտնաբերում: Եվ դրանց բացահայտումը ոչ թե մեր հարկերից սնվող պետական մարմիններն են անում, այլ ՀԿ-ները, մասնավոր անձինք, լրատվամիջոցները: Ու ոչ ոք չի պատժվում:

– Սպորտում հետընթաց է, ֆուտբոլային բոլոր մրցաշարերում մեր հավաքականը պարտվում է: Օլիմպիական կոմիտեն ու Օլիմպավանը Ծառուկյանի ինադու փակ են:

-Բուհ դիմողների քանակն է կրճատվել, խայտառակ թվով թափուր տեղեր կան, բուհ կա ընդամենը 20-30 դիմորդ ունի այս տարի:

-Գյուղմթերքը, կոնյակն ու ծաղիկը չի արտահանվում` սանկցիաների պատճառով: Նոր արտադրություններ չեն հիմնվում: Ջերմոցներ են փակվում, ձկնաբուծարաններն են կրճատվում: Գևորգ Պապոյանը խաչքարերից է խոսում:

– Բերդերում ասեղ գցելու տեղ չկա` աննախադեպ քանակի կալանավորվածներ, որոնք առանց դատավճիռների ամիսներով նստած են, մի այդքան մարդ էլ տնային կալանքի տակ է` ամիսներով սպասում են դատերին ու դատավճիռներին: Դատախազը դատախաղերով է զբաղված:

-Քննիչների, դատախազների հոսունություն է, անգրագետ ու անփորձ կադրերով են համալրում թափուր հաստիքները: Բաց մրցույթներ են հայտարարում (այսինքն` ոչ թե համակարգի ներսում, այլ փողոցից ամեն մեկը կարող է մասնակցի) դատախազների և անգամ պետական արարողակարգի ղեկավարի համար, ինչն աննախադեպ է:

– Մեկ անձից գնումներ են անում` առանց մրցույթների, իրական արժեքից տասնապատիկ բարձր գին վճարելով ապրանքների, ծառայությունների համար` բյուջեն դատարկելով:

-Պետական պարտքն է կրկնապատկվել:

– ՏԻՄ ընտրությունների գաղափարն են այլասերել:

Ո՞ր մեկն ասես: Էս շարքը կարելի է հա շարունակել: Ով աչք ունի` կտեսնի, ով ականջ ունի` կլսի. եթե իշխանական ստերի ու գարշելի քարոզչության տակ չէ և հասկանում է, որ «իրական Հայաստանը» վերը նկարագրված դեմքն ունի…