Հայաստանում կալանավորվածների թիվը երեք ամսում ավելացել է ավելի քան 100-ով
Mon, 16 Nov 2026 12:28:23 +0400
Հայաստանում ազատազրկված անձանց գրեթե կեսը դեռևս դատապարտված չէ և գտնվում է կալանքի տակ։ Այս մասին հայտարարել է «ՀայաՔվե» քաղաքացիական նախաձեռնության համահիմնադիր Ավետիք Չալաբյանը՝ Ազգային ժողովում անցկացված «Հայաստանի Հանրապետությունում ժողովրդավարության հետընթացը, քաղաքական հալածանքների ենթարկվող անձանց իրավունքների պաշտպանությունը և իրավական երաշխիքները» թեմայով խորհրդարանական լսումների ընթացքում։
Չալաբյանի ներկայացրած տվյալներով՝ երկրի քրեակատարողական հիմնարկներում պահվող անձանց 48 տոկոսը կալանավորներ են։ Ավելին, վերջին երեք ամիսների ընթացքում նրանց թիվն աճել է ավելի քան 100-ով։ Նրա խոսքով՝ այդ անձանց զգալի մասը քաղաքական դրդապատճառներով քրեական հետապնդման ենթարկված քաղաքացիներ են։
Նա ուշադրություն է հրավիրել նաև այն հանգամանքի վրա, որ Հայաստանում ազատազրկվածների մոտ կեսը դեռևս չունի դատավճիռ։ Չալաբյանի գնահատմամբ՝ այս ցուցանիշը տարածաշրջանում ամենաբարձրն է։ Համեմատության համար նա նշել է, որ Եվրամիության երկրներում կալանավորների միջին մասնաբաժինը կազմում է 25 տոկոս, Ռուսաստանում՝ 30 տոկոս, իսկ Վրաստանում, Ադրբեջանում և Թուրքիայում ցուցանիշներն ավելի ցածր են։
Անդրադառնալով քաղաքական ենթատեքստ ունեցող քրեական գործերին՝ Չալաբյանը նշել է, որ դրանց շրջանակում կալանքը դարձել է գրեթե համատարած կիրառվող խափանման միջոց։ Նրա խոսքով՝ դատավորները հազվադեպ են մերժում դատախազության կամ Քննչական կոմիտեի՝ կալանքի վերաբերյալ միջնորդությունները։
«ՀայաՔվեի» համահիմնադիրը սա հակասություն է համարել օրենսդրության պահանջներին, քանի որ օրենքով կալանքը պետք է կիրառվի որպես բացառիկ միջոց։ Նա խնդիրը պայմանավորել է նաև ոչ պատշաճ վարքագծի գնահատման հստակ չափանիշների բացակայությամբ։
Չալաբյանի պնդմամբ՝ դատարաններին ներկայացվող միջնորդություններում հաճախ բացակայում են բավարար փաստական հիմնավորումները, իսկ դատական ակտերը հիմնվում են ընդհանուր ձևակերպումների վրա՝ առանց կոնկրետ ապացույցների ներկայացման։
Եզրափակելով՝ նա նշել է, որ ընդդիմությունն Ազգային ժողովում այսօր հնարավորություն ունի նախաձեռնելու օրենսդրական փոփոխություններ և վերացնելու այն բացերը, որոնք, իր գնահատմամբ, օգտագործվում են քաղաքական ընդդիմախոսներին կալանավորելու համար։