Կարող են խնդիրներ առաջանալ արտահանման, ներմուծման հետ

Sat, 28 Feb 2026 16:30:45 +0400

Մոտ 7 հրթիռային հարված է գրանցվել Թեհրանի այն շրջաններում, որտեղ գտնվում են Գերագույն առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեի նստավայրը և նախագահական պալատը։ Այս մասին հայտնում է «Fars» գործակալությունը: «Reuters»-ը, հղում անելով ԱՄՆ պաշտոնյաներին, տեղեկացնում է, որ ԱՄՆ-ն օդային և ծովային հարվածներ է հասցնում Իրանին: Նույն լրատվամիջոցը, հղում անելով իրանցի պաշտոնյաներին, հայտնում է, որ Իրանը պատրաստվում է «ջախջախիչ» պատասխան հարվածի։ Իսրայելի առողջապահության նախարարությունը հանձնարարել է բժշկական կենտրոններին դուրս գրել նրանց, ովքեր անհապաղ հոսպիտալացման կարիք չունեն: Ռուսաստանի տրանսպորտի նախարարությունը հայտարարել է, որ ռուսական ավիաընկերությունները ժամանակավորապես կդադարեցնեն թռիչքները դեպի Իսրայել և Իրան: Հիշեցնենք` Իսրայելի պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացն այսօր հայտարարել է, որ «կանխարգելիչ» հարված է հասցվել Իրանին։ Ըստ իրանական լրատվամիջոցների` պայթյուններ են որոտացել Թեհրանում, Սպահանում, Ղոմում և Լորեստանում, Քերմանշահում, Քարաջում և Թավրիզում։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հաստատել է, որ Վաշինգտոնը մասնակցում է Իրանի դեմ գործողությանը։

Իրանագետ Ժաննա Վարդանյանը «Հրապարակի» հետ զրույցում խոսելով պրոցեսների մասին, նկատում է․ «Ըստ էության մենք այժմ ականատես ենք լինում Իրանի դեմ հերթական հարձակմանը, այս անգամ՝ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից, նախորդ հարձակումը տեղի էր ունեցել 2025 թվականի հունիսին։ Եթե նախորդ անգամ թիրախավորել էին միջուկային օբյեկտները և տեղի բարձրաստիճան զինվորականներին, ապա այս անգամ հարձակումն ավելի ընդգրկուն է։ Այժմ թիրախում են Իրանի հրթիռային օբյեկտները, ինչպես նաև Իրանի բարձրաստիճան ռազմաքաղաքական ղեկավարները։ Տարբեր տեղեկություններ կան, որ մահափորձ է կատարվել Գերագույն առաջնորդի, նախագահի ու այլ քաղաքական պաշտոնյաների դեմ, որոնք մինչ այս պահը առայժմ հերքվում են։ Շատ են շրջանառվող անունները, հատկապես ռազմավական ոլորտին առնչվող պաշտոնյաների մասով։ Մեր ունեցած տեղեկություններն այս մասով դեռևս հստակ չեն, գուցե առաջիկա ժամերին պատկերը ավելի հստակեցվի։ Ընդհանուր առմամբ Իրանն արդեն իսկ մեկնարկել է պատասխան գործողությունները և ի տարբերություն նախորդ տարվա պատերազմի, այս անգամ հարվածներ են հասցվում Իսրայելի ուղղությամբ, ինչպես նաև տարածաշրջանի մի շարք երկրների, Կատարից բացի՝ Բահրեյն, Արաբական Միացյալ Էմիրություններ, Հորդանան, Քուվեյթ և այլն՝ ամերիկյան բազաների ուղղությամբ, փաստացի սա ավելի ընդգրկուն է, քան նախորդ տարվա պատերազմը։ Ընդհանուր առմամբ եթե դիտարկում ենք ամերիկյան և իսրայելական կողմերի գործողություններն ու հռետորաբանությունը, ապա նրանք մի քանի նպատակ են հետապնդում։ Իրանում՝ համակարգի տապալում, ընդ որում այն կլինի մահափորձի միջոցով, թե այլ եղանակով, ինչպես նաև Իրանի ռազմական պաշտպանական պոտենցիալի սահմանափակումն է նրանց նպատակներից մեկը, որպեսզի Իրանը չկարողանա պատասխան հարվածներ հասցնել և առհասարակ նրանք ցանկանում են Իրանում ստեղծել մի իրավիճակ, որ այդ երկիրը չկարողանա լուրջ մարտահրավերներ ներկայացնել ԱՄՆ-ի և Իսրայելի շահերին», – ասում է իրանագետը։

Իսկ ի՞նչ ազդեցություն կթողնեն պրոցեսները տարածաշրջանի, մասնավորապես Հայաստանի վրա․«Հայաստանի դեպքում մի քանի ուղղություններ կան՝ փախստականների հոսք, խոսքը ոչ միայն իրանահայերի մասին է, այլև՝ իրանցիների, սա կախված է այն բանից, թե որքան կտևեն ռազմական գործողությունները։ Հատկանշական է, որ Իրանի Ազգային անվտանգության խորհուրդն է հորդորել ժողովրդին հեռանալ Թեհրանից և այն քաղաքներից, որոնք ենթարկվում են հարձակման։ Նման դեպքերում իրանցիները գնում են դեպի հյուսիսային շրջաններ՝ Կասպից ծովին հարող, բայց այս համատեքստում ոմանք կարող են նախընտրել Հայաստան, նաև Թուրքիա և այլն։ Այս գործողությունները կարող են ազդել նաև հայ-իրանական տնտեսական հարաբերությունների վրա, կախված նրանից, թե որքան կտևեն պրոցեսները։ Կարող են խնդիրներ առաջանալ արտահանման, ներմուծման հետ կապված, ինչպես նաև ենթակառուցվածքային, տարանցիկ ճանապարհներից օգտվելու հնարավորություններիի հետ, և այլն, ամեն բան կախված է պրոցեսների ընթացքից»։