Vtangavor inch khndirner karogh e arajacnel tcharpakalum@
Wed, 04 Mar 2026 15:30:42 +0400

Tcharpakalman hamashkharhayin or@ nshvum e amen tari marti 4-in՝ mardkanc irazekelu tcharpakalman, dra aroghjakan riskeri ev kankhargelich mijocarumneri masin:
Mardik kartsum en, vor qashi avelacum@ gegheckutyan khndir e, sakayn ays harci veraberyal anteghyakutyun@ ev irazekvatsutyan pakas@ karogh en hangecnel bard qronik hivandutyan։
Nyutapokhanakutyan khangarumner@ nkatvum en bolvor tariqayin khmberum, usti 2026 tvakani Tcharpakalman hamashkharhayin or@ karevor e hishecum e, vor zhamanakin buzhum@ ev kensakerpi popvokhutyunner@ karogh en kankhel hetaga hnaravor bardutyunner@:
Amen tari nor tema e @ntrvum Tcharpakalman hamashkharhayin orva hamar: 2026 tvakani Tcharpakalman hamashkharhayin orva teman kentronacats e «8 miliard pattchar tcharpakalman dem gortselu hamar» gaghapari shurj: Himnakanum gaghaparn ayn e, vor qani vor ashkharhum ka aveli qan 8 miliard mard, apa ka 8 miliard pattchar tcharpakalum@ vorpes hamashkharhayin arajnahertutyun ditarkelu hamar:
Tcharpakalumn inqnin bard khndir e, bayc ayn karogh e naev ayl aroghjakan khndirner arajacnel, inchpisiq en shaqarayin diabet@, sirt-anotayin hivandutyunner@, hoderi akhtaharum@, anptghutyun@ ev qaghckeghi vorosh tesakner:
Minchev 2035 tvakan@, kankhatesvum e, vor ashkharhi bnakchutyan kes@՝ mot 4 miliard mard, kapri avelord qashov kam tcharpakalmamb։
Sa miayn metsahasakneri khndir che։ Mankakan tcharpakalum@ aragoren atchum e. dprocakan tariqi erekhaneri shrjanum ayd cucanish@ 1975 tvakanic i ver atchel e grete hing angam aravelapes catsr ev mijin ekamut unecogh erkrnerum։
Mankutyan shrjanum arajacats tcharpakalum@ hatchakh sharunakvum e naev chapahas tariqum՝ metsacnelov lurj voch varakich hivandutyunneri arajacman risk@։
Avelord qashi ev tcharpakalman khndir@ mi sharq nakhapaymanner uni, inchpisiq en aghqatutyun@, kharan@, krtutyan ev aroghjapahutyan anhavasar hasaneliutyun@, aroghj snndi sahmanapak matcheliutyun@ ev aroghj aprelakerpin chajakcogh mijavayrer@՝ ays amenn azdum e kyanqi @ntacqum riski ev ardyunqneri vra։ Grete 1 miliard mard, ayd tvum՝ aveli qan 400 milion dprocakan tariqi erekhaner, arden aprum en avelord qashov kam tcharpakalmamb. kankhatesumneri hamadzayn՝ minchev 2035 tvakann ayd tiv@ khasni 4 miliardi։
Amen tari voch varakich hivandutyunneric 1.7 milion vaghazham maher@ paymanavorvats en avelord qashov ev tcharpakalmamb: @st vitchakagrakan tvyalneri 2025 tvakanin 400 milionic aveli erekha ev derahas unecel e avelcukayin qash kam tcharpakalum:
Kankhatesumneri hamadzayn 2030 tvakanin avelord qashi ev tcharpakalman hamashkharhayin tntesakan ber@ kkazmi 3.23 trilion dolar:
Kankhatesvum e, vor minchev 2035 tvakan@ ashkharhi bnakchutyan kesic avelin (2 marduc 1-@) kapri avelord qashov ev tcharpakalmamb։
Aysor aveli qan 1 miliard mard arden isk aprum e tcharpakalmamb։
Tcharpakalum@ qronik aroghjakan vitchak e, vor@ haytnabervum e, erb mard@ kutakum e avelord tcharp, ev da sksum e vnasel nra @ndhanur aroghjutyan@: Ayn haytnaberelu hamar masnagetner@ verlutsum en marmni zangvatsi indeqs@ (BMI), irani shrjagits@ ev nyutapokhanakutyan gnahatman ardyunqner@: Sa shat tarber e zhamanakavor qashi avelacumic. tcharpakalum@ arajanum e hormonal, genetik, varqayin ev shrjaka mijavayri gortsonneric։
Ete tcharpakalum@ erkar zhamanak antesvi, ayn karogh e azdel ayl organneri vra՝ el aveli bardacnelov iravitchak@։
Tcharpakalman himnakan pattcharnern en՝
. Zharangakanutyun
. Hormonal anhavasarakshrutyun
. Nyutapokhanakutyan dandaghum
. Fizikakan sharzhunakutyan nvazum
. Anaroghj snndakarg
. Qni khangarum
. Degheri koghmnaki azdecutyunner
Mardkanc mets masn antesum e tcharpakalman akhtanishner@՝ kartselov, vor da kosmetik khndir e։ Chapazanc anushadrutyun@ karogh e arajacnel.
. 2-rd tipi shaqarayin diabet
. Aryan bardzr tchnshum
. Srti ishemik hivandutyun.
. Lyardi tcharpayin hivandutyun
. Osteoartrit
. Qni apnoe
. Beghmnavorman bardutyunner
. Voroshaki qaghckeghner:
Tcharpakalman kankhargelum@ sksvum e kensakerpi popvokhutyunic ev aroghjutyan zhamanakin monitoringic՝ parberabar stugumneri mijocvov։
. Havasarakshrvats ev aroghj snndakarg
. Kanonavor fizikakan aktivutyun
. Aroghjutyan parberabar stugumner
. Anaroghj snndi sahmanapakum
. Liarzheq qun ev stresi karavarum
. Irazekutyan bardzracum:
Sovvorabar, tcharpakalum@ buzhvum e kensakerpi himnakan popvokhutyunnerov, sakayn bzhshkakan mijamtutyun@ darnum e anhrazhesht, erb marmni zangvatsi indeqs@ (MZI) 35 kam aveli bardzr e՝ ughekcogh aroghjakan khndirneri het mektegh, kam 40 kam aveli bardzr: 40-in havasar kam aveli MZI-n kochvum e naev hivandagin tcharpakalum:
2026 tvakani tcharpakalman hamashkharhayin or@ gortsoghutyan koch e ashkharhi 8 miliard bnakchutyan hamar, yuraqanchyuris hamar։
Source: Hraparak
Lrahos – Lrahos Lureri anspar aghbyur