«Տարածաշրջանային և ընտրական պրոցեսներն ու հայ-ռուսական հարաբերությունները» խորագրով քննարկման ընթացքում քաղաքագետ Բենիամին Մաթևոսյանը հանդես եկավ գնահատականներով՝ անդրադառնալով Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունների ներկա փուլին։

Նրա կարծիքով՝ հայ-ռուսական հարաբերությունների նախկին ձևաչափն արդեն սպառել է իրեն, ինչի վառ օրինակն է երկու երկրների ղեկավարների միջև տեղի ունեցած հրապարակային քննարկումը։ Քաղաքագետը նշեց, որ այդ երկխոսության ընթացքում կողմերը չեն կարողացել համաձայնության գալ գրեթե որևէ կարևոր հարցի շուրջ՝ սկսած Արցախի խնդրից մինչև Հայաստանի արտաքին քաղաքական ուղղության ընտրությունը՝ Եվրամիություն, թե Եվրասիական տնտեսական միություն։

Մաթևոսյանի գնահատմամբ՝ երկու երկրների միջև կուտակված տարաձայնությունները արդեն հասել են այն մակարդակի, երբ դրանց քանակը վերածվում է որակական փոփոխության, ինչը կարող է էական ազդեցություն ունենալ երկկողմ հարաբերությունների վրա։

Անդրադառնալով Հայաստանի վարչապետի՝ Ռուսաստան կատարած այցին՝ քաղաքագետը ենթադրեց, որ այն կարող էր պայմանավորված լինել արտաքին քաղաքական ուղղության փոփոխությունը լեգիտիմացնելու անհրաժեշտությամբ։ Նրա խոսքով՝ եթե երկրի ղեկավարը հրապարակայնորեն մեղադրում է ռազմավարական դաշնակցին Արցախի կորստի հարցում, ապա դա կարելի է դիտարկել որպես արտաքին քաղաքական կուրսի վերանայման ազդակ։

Քաղաքագետը հիշեցրեց նաև, որ այցից առաջ ռուսական պաշտոնյաները հայտարարել էին, թե «Հարավկովկասյան երկաթուղու» կառավարման հարցով բանակցություններ չեն ընթանում, մինչդեռ Հայաստանում շրջանառվում էին հակառակ տեղեկություններ։ Սա, ըստ նրա, ևս վկայում է կողմերի միջև հաղորդակցության խնդիրների մասին։

Նա կարևորեց նաև Ռուսաստանի փոխվարչապետի հայտարարությունները՝ նշելով, որ նման բարձր մակարդակով մեկնաբանությունները վկայում են հարաբերություններում առկա լուրջ խնդիրների մասին։ Քաղաքագետի խոսքով՝ ռուսական կողմը արդեն բացահայտ կերպով ազդարարում է, որ ներկայիս վիճակը չի կարող շարունակվել։

Մաթևոսյանը հավելեց, որ ռուսական բիզնեսը վստահության պակաս ունի Հայաստանի քաղաքական ուղղության նկատմամբ, ինչի հետևանքով նվազել է երկու երկրների միջև տնտեսական ակտիվությունը։ Միաժամանակ նա նշեց, որ տարածաշրջանային հաղորդակցությունների բացումը պետք է իրականացվի բոլոր կողմերի շահերը հաշվի առնելով։

Քաղաքագետը ուշադրություն հրավիրեց նաև այն փաստին, որ վարչապետի այցից առաջ հայտարարվել էր Մեծամորի ատոմակայանի ժամանակավոր դադարեցման մասին՝ վերանորոգման նպատակով՝ ընդգծելով, որ նման քայլերը պատահական չեն։

Վերջում Մաթևոսյանը կանխատեսեց, որ հայ-ռուսական հարաբերություններում առկա լարվածությունը կարող է հանգուցալուծում ստանալ մոտ ապագայում։ Նրա գնահատմամբ՝ եթե գործող իշխանությունը շարունակի մնալ իշխանության, ապա հարաբերությունները կարող են արմատապես փոխվել՝ ներառյալ ռուսական կապիտալի և ռազմական ներկայության հնարավոր կրճատումը Հայաստանում։ Նա նաև կարծիք հայտնեց, որ այս գործընթացներում նշանակալի դեր կարող է ունենալ Թուրքիան։

Քաղաքագետը եզրափակեց, որ ներկայիս զարգացումները կարող են դառնալ հայ-ռուսական հարաբերությունների շրջադարձային փուլ։