Սովետական դասական ինսթերն, որն արժե դիտել

Սովետական դասական ինսթերն, որն արժե դիտել

Tue, 28 Apr 2026 21:00:59 +0400


Խորհրդային կինոարվեստի ոսկե ֆոնդում իր արժանի տեղը գտած «Անապատի սպիտակ արեւը» ֆիլմը, որի ռեժիսորն է Վլադիմիր Մոտիլը, կարելի է համարել ուշսովետական մշակութային կարեւոր գործերից մեկը։ Ֆիլմն էկրան է բարձրացել 1970 թվականին։ Այն սովորաբար դասակարգվում է որպես «կարմիր վեսթերնի» կամ «ինսթերնի» ժանրում, սակայն իր մեջ ներառում է, բացի արկածային կինոժանրից, նաեւ բավականին բարդ սիմվոլիկա, որտեղ միախառնված են հեղափոխական առասպելականությունը, գոյաբանական պրոբլեմատիկան եւ հետկայսրական գիտակցությունը։

Մասնագետները նկատում են, որ ուշսովետական ինթերները սովորաբար դիտարկվում են ոչ այնքան որպես գաղափարախոսական գործիք, որքան՝ տարածք, որտեղ կարելի է վերաիմաստավորել հեղափոխական թեզիսներն ու միֆերը։ Կինոնկարի նկարահանման աշխատանքները տեղի են ունեցել 1969-70 թթ․, երբ «հալոցքի» ժամանակներն արդեն անցնում էին, եւ բրեժնեւյան էսթետիկան «միս ու արյուն» էր ստացել։ Այս շրջանում կինոն ուղիղ գաղափարական քարոզչությունից անցնում է ավելի բարդ սիմվոլիկ արտահայտման ձեւերի։ Այսօր արդեն կինոյի ոլորտի մասնագետները նկատում են, որ, սկսած 60-ականներից, սովետական կինոյում երկու հարթություն պետք է դիտարկել՝ պաշտոնականը, որը գտնվում էր մակերեսին, եւ փիլիսոփայական գոյաբանականը, որը ձեւավորվում էր մարդկային ռեֆլեքսիայի շնորհիվ։ «Անապատի սպիտակ արեւը» կինոնկարը հենց այդպիսին է, որտեղ կարմիրբանակային Ֆյոդոր Սուխովի՝ բասմաչների բանդայի դեմ պայքարով ցույց են տրվում պատմության քաոսայնությունն ու կայուն բարոյական կենտրոնի որոնումները։

Գլխավոր հերոսը կարմիրբանակային Ֆյոդոր Սուխովն է, որը նորմատիվ մարդու արխետիպ է, կայուն բարոյականության կրող՝ սոցիալական կառույցների քայքայվածության պայմաններում։ Կերպարներից Վերեշչագինն այն անձն է, որն այլեւս չի պատկանում «հին աշխարհին», սակայն նաեւ լիովին չի ինտեգրվել «նոր աշխարհին»։ Կերպարներից Սայիդի դեպքում էլ կարելի է տեսնել՝ սեփական ես-ին կամ ինքնությանը վերադառնալով՝ ազատագրում։ Կինոնկարին յուրահատուկ փայլ է հաղորդել «Ձերդ բարեծնություն, տիկին Հաջողություն» երգը։ Այն ձեւավորում է կինոնկարի լիրիկական մասը եւ մտցնում ճակատագրի անխուսափելիության մոտիվը։ Այն, ըստ էության, կինոնկարի համար էմոցիոնալ մեկնաբանության տարբերակն է։ Մի խոսքով՝ «Անապատի սպիտակ արեւը» նաեւ ընտանեկան դիտման համար նախատեսված կինոնկար է, որը ստիպում է մարդուն մտածել փոփոխությունների, պատմական անկայունության, մշակութային հիշողության եւ այլ շատ փիլիսոփայական հարցերի մասին։

© 2026 Secure News Portal

Source: Hraparak

Hraparak.am

Share
Published by
Hraparak.am

Recent Posts

Սահմանային պատի կառուցումն ավարտել են

Սահմանային պատի կառուցումն ավարտել են Thu, 10 Sep 2026 00:00:48 +0400 Ֆինլանդիայի իշխանությունները ավարտել են…

24 րոպե ago

Առաջիկա ամիսները կօգտագործեն՝ խաղաղության հասնելու համար

Առաջիկա ամիսները կօգտագործեն՝ խաղաղության հասնելու համար Wed, 09 Sep 2026 23:45:56 +0400 Ուկրաինան մտադիր է…

39 րոպե ago

Մշտական տագնապի մեջ․ մեր տառապանքը փորձ ունի, աչքն էլ տեսածից է վախենում

Մշտական տագնապի մեջ․ մեր տառապանքը փորձ ունի, աչքն էլ տեսածից է վախենում Wed, 09 Sep…

46 րոպե ago

Ռուս երգիչների յութուբյան ալիքներ են արգելափակվել

Ռուս երգիչների յութուբյան ալիքներ են արգելափակվել Wed, 09 Sep 2026 23:30:39 +0400 Ուկրաինական իշխանությունները երկրի…

54 րոպե ago

Նիկոլ Փաշինյան, Ջեյհուն Բայրամով, Բաքվի սահմանադրական պահանջները․ օրվա գլխավոր թեմաները

Նիկոլ Փաշինյան, Ջեյհուն Բայրամով, Բաքվի սահմանադրական պահանջները․ օրվա գլխավոր թեմաները Wed, 09 Sep 2026 23:16:17…

1 ժամ ago

Արտակարգ դեպք՝ Վարդանանց փողոցում

Արտակարգ դեպք՝ Վարդանանց փողոցում Wed, 09 Sep 2026 23:15:45 +0400 Սեպտեմբերի 7-ի առավոտյան ՆԳՆ օպերատիվ…

1 ժամ ago