Մխիթարյան հայրերից Օգոստինոս Սեքուլյանի մտորումները, թե ով ենք մենք՝ որպես հայ եւ որպես ազգ, այսօրվա քաոսային իրավիճակում արժանի են վերընթերցման։

««Ազգ» գաղափարը մարդկության մեջ ինքնագիտակից մշակույթով զարթոնքի շեշտված պտուղն է։ Հայը ժողովուրդ էր՝ հնդեվրոպական մեծ ցեղի մեջ մեկ ճյուղավորումը միայն, սակայն «ազգ» դարձավ իր մշակույթով, մանավանդ՝ երբ իր լեզուն զարգացրեց ու ունեցավ իր սեփական գիրն ու գրականությունը։ Ու դարերի հոլովույթում մնաց ազգ՝ ի հեճուկս բոլոր օտար եւ այլազգի բիրտ հորդաների։

Այսօր մենք ցեղ ու ժողովուրդ չենք միայն, այլ առավելապես ազգ ենք, քանի որ ունենք մեր սեփական ազգային լեզուն, մեր սեփական գիրը եւ մեր պանծալի մշակույթը: Եվ քանի որ որեւէ ժողովուրդ, հավաքականություն միայն իր սեփական մշակույթով, լեզվով կարող է ազգ կոչվել, ուրեմն մենք որպես մարդ, կարող ենք հայ ազգին պատկանել այնքան ժամանակ, քանի դեռ մեր շուրթերից հնչում է մեր ազգային լեզուն՝ հայերենը։ Եվ երբ մեր սքանչելի լեզվից հրաժարվենք, սկսենք խոսել միայն օտար լեզվով, ապա կդադարենք հայ ազգի զավակ լինել եւ կդառնանք միայն ծագումով հայ, բայց մասնիկը մարդկային խառնափնթոր բազմության։

Այսօր ազգն ու ազգայինը ջնջելու շեփորահարում կա, այն մտայնությամբ, թե միայն այդ ժամանակ կարող է աշխարհի վրա իրական խաղաղություն լինել, երբ իսպառ աշխարհի երեսից վերացած լինեն ազգերը՝ իրենց ինքնահատուկ լեզվով ու այլազան հատկանիշներով։ Խաղաղությունը, սակայն, հոգեկան ազնվության արգասիքն է, իսկ այլազանությունը՝ բնության գեղեցկությունը։
Մեր բազմաբյուր նահատակներից նվիրական ավանդ ունենք, վեհ պարտավորություն՝ մնալու միշտ ազնիվ, ինքնագիտակցված մաքուր հայ քրիստոնյա։ Ու այս համոզումը պարտավոր ենք փոխանցել սերունդներին»։