TRIPP համաձայնագիրը ԱԺ -ում, հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործության 27-րդ տարելից․ Օրվա կարևոր իրադարձությունները

Tue, 27 Oct 2026 22:58:44 +0400

Հոկտեմբերի 27-ին TRIPP համաձայնագիրը քննարկվել է Ազգային ժողովի լիագումար նիստում, և դա դարձել է օրվա գլխավոր թեման։ Նշվել է 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործության 27-րդ տարելիցը։ Լրահոսում են նաև Ուկրաինայի շուրջ բանակցությունների նոր շփումները, Նիդերլանդների արտգործնախարարի այցը Երևան և ԱԺ նիստում Էդգար Ղազարյանի հետ միջադեպը։ Օրվա ընթացքում ուսումնասիրվել է հրապարակված ընդհանուր 3407 նյութ, որոնց վերլուծությունն արվել է մեդիա մոնիտորինգի գործիքակազմով։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. TRIPP համաձայնագիրը ԱԺ լիագումար նիստում — 224 հիշատակում

Փաստեր։ ԱԳՄԱ նախարար Արարատ Միրզոյանը ԱԺ լիագումար նիստում ներկայացրել է ՀՀ–ԱՄՆ շրջանակային համաձայնագրի վավերացման նախագիծը, ըստ որի TRIPP զարգացման ընկերությունում Հայաստանը կունենա 26%, ԱՄՆ-ը՝ 74% բաժնեմաս։ Նախարարի խոսքով՝ նախագծի իրականացման համար դեռ պետք է համաձայնեցնել 1–2 փաստաթուղթ՝ բաժնետերերի համաձայնագիրը և TRIPP զարգացման ընկերության կանոնադրությունը։ Ընկերությունը կհիմնադրեն ՀՀ կառավարությունը և «ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերություն ԱՄՆ»-ը։ Նարեկ Կարապետյանի հարցին ի պատասխան՝ Միրզոյանը չի բացառել, որ TRIPP-ը գործարկվի մինչև Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը։ Նա հիշեցրել է, որ պայմանագիրն արդեն նախաստորագրված է, և երկու կողմերը հրապարակավ հանձնառություն են ստանձնել։ Եզրափակիչ ելույթում նախարարը նշել է, որ TRIPP-ը թույլ կտա երկաթուղով միացնել Հայաստանի հյուսիսն ու հարավը, ինչպես նաև Ադրբեջանի տարածքով դուրս գալ երրորդ երկրների շուկաներ, այդ թվում՝ Չինաստան։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Ուշադրության կենտրոնում են եղել նիստի բանավեճի դրվագները։ Լայն տարածում է ստացել Միրզոյանի եզրափակիչ ելույթը, որն ավարտվել է անեկդոտով։ Քրիստինե Վարդանյանը նախարարից պահանջել է ցույց տալ այն փաստաթուղթը, որտեղ Ադրբեջանի պարտավորությունները նույնքան մանրամասն են նկարագրված, որքան Հայաստանի պարտավորությունները՝ back office, front office և անխոչընդոտ կապի ապահովում։ Էդգար Ղազարյանը պատգամավորներին կոչ է արել «ոչ մի դեպքում» չվավերացնել համաձայնագիրը։

Հակասող նարատիվներ։ Նարեկ Կարապետյանը պնդել է, որ եթե TRIPP-ը գործարկվի խաղաղության պայմանագրից առաջ, «մեր երկիրը քցվելու է». Ադրբեջանը կստանա ճանապարհ, իսկ Հայաստանը չի ստանա իր ապաշրջափակման բաժինը։ Սամվել Կարապետյանն ասել է, որ «կարող են TRIPP-ը որպես միջանցք բացել ու մեզ ցտեսություն ասել»։ Ռուբեն Ռուբինյանը հակադարձել է, որ «Ադրբեջանին TRIPP-ով ոչինչ չենք տալիս, սահմանը բացում ենք փոխադարձաբար», և լավ է, որ TRIPP-ը կախման մեջ չի դրված խաղաղության պայմանագրից։

2. Հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործության 27-րդ տարելիցը — 155 հիշատակում

Փաստեր։ 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Նաիրի Հունանյանի գլխավորած զինված խմբավորումը ներխուժել էր Ազգային ժողով։ Սպանվել էին ԱԺ նախագահ Կարեն Դեմիրճյանը, վարչապետ Վազգեն Սարգսյանը, ԱԺ փոխնախագահներ Յուրի Բախշյանն ու Ռուբեն Միրոյանը, պատգամավորներ Արմենակ Արմենակյանը, Միքայել Քոթանյանը, Հենրիկ Աբրահամյանը և նախարար Լեոնարդ Պետրոսյանը։ ԱԺ նիստում զոհերի հիշատակը հարգվել է մեկ րոպե լռությամբ, իսկ ընդդիմադիր պատգամավորները հարգանքի տուրք են մատուցել ԱԺ բակում։ Գլխավոր դատախազությունը ներկայացրել է, թե վերջին մեկ տարում ինչ գործողություններ են կատարվել 2019-ի դեկտեմբերին վերաբացված գործով, որի նախաքննությունը հանձնարարված է Քննչական կոմիտեին։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Տարելիցը լուսաբանվել է հիշատակի միջոցառումներով, ինչպես նաև այն հարցով, թե ինչու պատվիրատուները դեռ բացահայտված չեն։

Հակասող նարատիվներ։ ԱԺ նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանն ասել է, որ «անողները բացահայտված են, պատվիրատուները՝ ոչ», և հիշեցրել է, որ այն ժամանակ նախագահ էր Ռոբերտ Քոչարյանը։ Նրա խոսքով՝ «հնչում են կարծիքներ, որ ոճրագործության արդյունքն առնվազն քաղաքականապես ձեռնտու էր Ռոբերտ Քոչարյանին»։ Սամվել Կարապետյանը, ընդհակառակը, պնդել է, որ «իշխանությունը ոչ խելք ունի, ոչ կամք, ոչ էլ շնորհք, որ բացահայտի Հոկտեմբերի 27-ը»։

3. Ուկրաինա. բանակցությունների նախապատրաստում և ռազմական օգնություն — 120 հիշատակում

Փաստեր։ Ֆինլանդիայի նախագահ Ալեքսանդր Ստուբը և Նորվեգիայի վարչապետ Յոնաս Գահր Ստյորեն հեռախոսազրույց են ունեցել Պուտինի, ապա Զելենսկու հետ։ Ֆինլանդական կողմի տվյալներով՝ զրույցները հոկտեմբերի 20-ի Օսլոյի հանդիպման շարունակությունն էին։ Կրեմլը հաստատել է եռակողմ բանակցությունները վերսկսելու իր սկզբունքային պատրաստակամությունը, իսկ Պեսկովը նշել է, որ Եվրոպան դեռ չի մասնակցում բանակցություններին։ ԵՄ խորհուրդը 4,7 մլրդ եվրո է հատկացնում Ուկրաինային տրամադրված ռազմական օգնության ծախսերի փոխհատուցման համար։ Զելենսկին ևս 90 օրով երկարաձգել է ռազմական դրությունը։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Ուշադրության կենտրոնում են եվրոպական միջնորդությունն ու այն հարցը, թե բանակցություններում ով կներկայացնի Եվրոպան։ Զելենսկին հայտնել է ռուսական նոր հարվածների մասին՝ 16 բալիստիկ հրթիռ և ավելի քան 280 անօդաչու։

Հակասող նարատիվներ։ Մոսկվան բանակցությունների պատրաստակամությունն ուղեկցում է եվրոպացիների դերի սահմանափակմամբ, իսկ Զելենսկին մեղադրել է Արևմուտքին Ռուսաստանին օգնելու մեջ։

4. Նիդերլանդների արտգործնախարարի այցը Հայաստան — 112 հիշատակում

Փաստեր։ Բաքու կատարած այցից հետո Երևան է ժամանել Նիդերլանդների ԱԳ նախարար Թոմ Բերենդսենը։ Նա բանակցել է Արարատ Միրզոյանի հետ, իսկ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է նրա գլխավորած պատվիրակությանը։ Բերենդսենը հայտարարել է, որ Նիդերլանդները նոր ֆինանսական աջակցություն կտրամադրի անհետ կորածների հարցով միջազգային հանձնաժողովին՝ թե՛ Հայաստանում, թե՛ Ադրբեջանում։ Նրա խոսքով՝ կարևոր է կառուցել վստահության կամուրջներ, որ սա դառնա խաղաղության ծրագրի մաս։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Բերենդսենն ասել է, որ Նիդերլանդներն աջակցում է հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացին և ողջունում է ՀՀ կառավարության ժողովրդավարական բարեփոխումների օրակարգը։ Լուսաբանվել են նաև առևտրային թեմաները, մասնավորապես Նիդերլանդների պատրաստակամությունը օգնել՝ ծաղիկների արտահանման նոր շուկաներ գտնելու հարցում։ Փաշինյանը կարևորել է Նիդերլանդների դերը Հայաստան–ԵՄ հարաբերություններում։

5. Միջադեպ ԱԺ-ում. Ռուբինյանը դահլիճ է հրավիրել անվտանգության աշխատակիցներին — 104 հիշատակում

Փաստեր։ ԱԺ նիստի մեկնարկին Ռուբեն Ռուբինյանը «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Էդգար Ղազարյանին հորդորել է մնալ օրակարգի շրջանակներում («Խոսեք օրակարգի մասին կամ ավարտեք ելույթը»)։ Ղազարյանը շարունակել է ելույթը, և Ռուբինյանն անջատել է նրա խոսափողը, ապա հայտարարել է. «Անվտանգության աշխատակիցներին հրավիրում եմ դահլիճ, որպեսզի պարոն Ղազարյանը զբաղեցնի իր տեղը»։ Ղազարյանը պնդել է, որ իր ելույթի ժամանակը դեռ չի ավարտվել։

Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում։ Լայն տարածում են ստացել միջադեպի տեսանյութերը և Ղազարյանի հարցը. «Ո՞նց եք պատրաստվում ինձ կամ որևէ այլ պատգամավորի դուրս շպրտել ԱԺ-ից»։

Հակասող նարատիվներ։ ԱԺ նախագահն իր գործողությունները հիմնավորում է կանոնակարգով և օրակարգի պահանջով, իսկ ընդդիմությունը միջադեպը ներկայացնում է՝ որպես ընդդիմադիր պատգամավորի խոսքի սահմանափակում։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ

1. Նիկոլ Փաշինյան. Նիդերլանդների պատվիրակության ընդունումը, ինչպես նաև արտահերթ ընտրությունների և Սահմանադրության թեմաները, որոնք քննարկվում են ընդդիմության արձագանքներում։
2. Արարատ Միրզոյան. TRIPP համաձայնագրի ներկայացումը ԱԺ լիագումար նիստում, Բերենդսենի հետ բանակցությունները և ԵԱՏՄ-ի մասին հայտարարությունը։
3. Ռուբեն Ռուբինյան. Ղազարյանի հետ միջադեպը, Հոկտեմբերի 27-ի պատվիրատուների մասին հայտարարությունը և TRIPP-ի պաշտպանությունը։
4. Էդգար Ղազարյան. ԱԺ-ում միջադեպը և TRIPP-ը չվավերացնելու կոչը։
5. Նարեկ Կարապետյան. TRIPP-ի գործարկման և խաղաղության պայմանագրի հաջորդականության մասին հարցը և «քցվելու» թեզը։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ

• Իրան. Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը Մոսկվայում մասնակցել է Գազ արտահանող երկրների ֆորումին և հանդիպել է Պուտինին։ Պուտինը հայտարարել է, որ երկու երկրների ապրանքաշրջանառությունն աճել է, իսկ Բուշերի ատոմակայանի կառուցումը շարունակվում է։ Նույն ֆորումում նա Ադրբեջանն անվանել է «կայուն և հուսալի գործընկեր»։
• Ջրային և գյուղատնտեսական ոլորտը ԱԺ-ում. Կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամանակ պատգամավորները բարձրացրել են ջրից թունավորումների, «Վեոլիա ջրի» և 17 ջրամբարների չիրականացված ծրագրի հարցերը։
• Սամվել Կարապետյան. Դատական նիստից առաջ «Ուժեղ Հայաստանի» առաջնորդն ասել է, որ Փաշինյանը արտահերթ ընտրությունների չի գնա, իսկ եթե գնա՝ «կմասնակցենք, կհաղթենք»։
• Ալիև. Միջմշակութային երկխոսության ֆորումում Ալիևը հայտարարել է, որ Բաքուն հանդես է եկել խաղաղության համաձայնագրի նախաձեռնությամբ, քանի որ «չէր ցանկանում հավերժական պատերազմ և մտադիր չէր վրեժ լուծել»։
• ԵԱՏՄ. Միրզոյանը ԵԱՏՄ զեկույցի մասին ասել է, որ անդամակցությունը կասեցնելու համար պետք է, որ անդամ երկիրը խախտած լինի իր պարտավորությունները, իսկ Հայաստանը որևէ պարտավորություն չի խախտել և չի էլ պատրաստվում խախտել։
• Փախած կալանավորը հայտնաբերվել է. Հոկտեմբերի 26-ին դատարանի շենքից փախած կալանավորը ձերբակալվել է Կոտայքի մարզի Ջրվեժ համայնքում։
• Իսրայելի ընտրությունները. Իսրայելում մեկնարկել են 2023-ի հոկտեմբերի 7-ի հարձակումից հետո առաջին խորհրդարանական ընտրությունները։
• Մեղադրանք Նարեկ Նալբանդյանին. «Բոնուս» սուպերմարկետների ցանցի հիմնադրի ինքնասպանության գործով մեղադրանք է առաջադրվել «Սպայկայի» ղեկավարին և գործարար Նարեկ Նալբանդյանին։

ԱՅԼ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

• Կարեն Ասլանյանը (63 կգ) դարձել է հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի աշխարհի չեմպիոն՝ եզրափակչում 8:4 հաշվով հաղթելով ադրբեջանցի Նիհաթ Մամեդլիին։ Սա նրա կարիերայի առաջին ոսկե մեդալն է աշխարհի առաջնություններում։
• Հայաստան է ժամանել Իսպանիայի թագուհի Սոֆիան, որը կայցելի պատմամշակութային վայրեր։
• 2026 թվականի «Ոսկե գնդակը» ստացել է Հարի Քեյնը։
• Մեծամորի դամբարաններից մեկում հնագետները հայտնաբերել են ոսկյա զարդեր և բրոնզե իրեր։
• Նոյեմբերի 15-ից ձմեռային անվադողերով երթևեկելը պարտադիր է։