Իմացա՞ր, պարոն վարչապետ

Mon, 22 Jun 2026 19:15:17 +0400

«Պետք է իմանալ՝ կարկուտներն ինչի հետևանք են»,- Գեղարքունիքում հայտարարել էր լիգիտիմությունը կորցրած Հայաստանի վարչապետ Փաշինյանը: Զարմանալի է, որ «ամենագետ մեր վարչապետը» տեղյակ չէր դրանից: Կարծում եմ, որ պետք է տեղյակ լիներ, թե դրանք ինչի հետևանք են: Բայց քանի որ դիմացը գյուղացիներ էին, որոնք բերք էին կորցնում կամ արդեն կորցրել էին կարկտից, անոմալության պատճառը նրանց չէր հետաքրքրում: Այլ կարկտի դեմ պայքարի՝ վաղուց հնարված մեթոդները չկիրառելը: Որ, չգիտես ինչու, չէին կիրառվում կամ թերի էին կիրառվուըմ վերջինիս վարչապետության իններորդ տարում: Չնայած լավ էլ գիտենք, թե ինչու. բա աստղաբաշխական աշխատավարձերն ու պարգևատրումներն իրեն ու իր ենթականներին ուրիշ ինչ միջոցների հաշվին կատարվեին:

Այնուամենայնիվ, որպեսզի օտար երկրների և հատկապես իր իշխանության արևմտյան աջակիցների աչքում ինքը չհեղինակազրկվի՝ ասեմ, որ անոմալ կարկուտներն կլիմայի գլոբալ տաքացման հետևանք են: Մեր աշխարհագրական գոտում ջերմաստիճանի բարձրացումը հանգեցնում է կարկուտների կամ էլ քաղաքային ջրհեղեղների: Ինչի պատճառով գյուղացին բերք է կորցնում, իսկ քաղաքների փողոցներում մեքենաները ստիպված են վերածվելու կիսատ-պռատ նավակների: Եթե, իհարկե, նախընտրում են ոչ թե լռվել տեղում, այլ շարժվել առաջ: Ու դա տեղի է ունենում տվյալ դեպքում «ի պատիվ» Երևանի քաղաքապետարանի ղեկավարության:

Ինչևէ, կլիմայի փոփոխության ամենալուրջ վկայությունն աշխարհի ամենամեծ այսբերգի (А23а անվանումով) հալվելու գործընթացն էր: 1986-ին Անտարկտիդայից անջատված հսկա (մոտ 1 տրիլիոն տոննա զանգվածով, 280-400 մետր բարձրությամբ ու 4170 քառ/կմ մակերեսով) սառցե կտորը դանդաղորեն շարժվելով դեպի հյուսիսային տաք ջրեր՝ այս տարվա գարնանն ամբողջությամբ հալվեց: Եվ օվկիանոսային աղի ջրերին պարգևեց 1500-1600 խորանարդ կիլոմետր ծավալով մաքուր սառը ջուր: Զարմանալի է, որ սեփական «սիրելի» ժողովրդին ընտրություններում հաղթած Փաշինյանը չֆայմեց այն որևէ տարբերակով բերել ու լցնել հայաստանյան որևէ ջրամբար, իսկ հետո արտահանել արաբական որևէ երկիր: Պետբյուջեն անմիջապես կլցվեր, ու լիքը բացեր հնարավոր կլիներ փակել այդ գումարով՝ էլ չասած պարգևավճարների մեծացման մասին:

Չնայած դա տեղի չունեցավ, բայց, այնուամենայնիվ, ողջունելի է, որ Հայաստանի վարչապետը հետաքրքրվեց գյուղացիների խնդիրներով: Եվ ոչ թե, ասենք, ոչ արևմտյան պետությունների գործակալներով ու նրանց «ջախջախելու» հարցերով: Էլ չասած ունկնդիրների առջև գիտական բնույթի հարցի բարձրացրման մասին: Կարծում եմ, որ ամբողջությամբ վաստակել էր դրա իրավունքը, քանի որ իր համառ ջանքերի շնորհիվ փակվել էր հայկական գյուղատնտեսական ապրանքների մուտքը հիմնական շուկա հանդիսացած երկիրը՝ Ռուսաստան: Հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ հենց գյուղմթերք արտադրողների հաշվին ինքը կարողացավ պահպանել իր իշխանությունը: Ու որպես դրա վարձատրություն՝ հասավ նրան, որ ռուսական շուկան փակվեց նույն այդ գյուղացիների առաջ:

Ի դեպ, խոսելով իշխանության պահպանման մասին ՝ չեմ կարող չշեղվել թեմայից ու մի փոքր չանդրադառնալ իշխանության լեգիտիմության հարցին: Մինչև 2026-ի հունիսի 7-ի ընտրությունը վերջինս անընդհատ ճամարտակում էր, թե իր իշխանությունը սերում է ժողովրդից: Դա միակ իշխանությունն է, որին ընտրել է ժողովուրդն իր ազատ կամքով՝ առանց պարտադրանքի կամ գնվելու: Եվ, ըստ այդմ, վերջին 30 տարվա Հայաստանի Հանրապետության միակ լեգիտիմ իշխանությունն է: Ու այդ վարկածի վրա էր կառուցում 2018-ից սկսած իր ողջ քարոզչությունը: Սակայն 2026-ի նրա նախընտրական քարոզչությունն ու այնուհետև քվեարկությունն ու դրա մասնակի չեղարկումը վկայեցին, որ եթե նույնիսկ ժամանակին նման բան առկա էր, ապա դա մնացել է սնցյալում: Քարոզարշավի ընթացքում ինքը, նախ, սարսափի մթնոլորտ ձևավորեց ողջ երկրով մեկ: Մի կողմից, սարսափ թշնամու կողմից նախաձեռնվելիք պատերազմից: Եվ երկրորդ կողմից, սարսափ պետական իշխանության իրավապահ մարմինների ոտնձգություններից:

Իսկ վերջում էլ օրենքի կոպիտ խախտումով խոչընդոտելով «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության մուտքն Ազգային ժողով՝ զրոյի հավասարեցրեց իր կողմից բազմիցս գովված սեփական լեգիտիմությունը: Իսկ եթե հունիսի 7-ից այս կողմ իշխանությունը բացարձակ լեգիտիմ չէ, ապա ինչո՞ւ չպետք է անոմալ կարկուտների պատճառ լիներ լեգիտիմության կորուստը: Ինքը չէ՞ր, որ ազգադավ բոլոր գործողություններն արդարացնում էր իր իշխանության լեգիտիմությամբ: Իսկ լեգիտիմության կորստից հետո մինչ այդ իրեն ձայն տված (56.52 տոկոս) գեղարքունիքցիներն էլ շիրակցիների (56.15 տոկոս) նման պետք է բախվեին բնական աղետների: Հաշվի առնելով, որ հունիսի 7-ի նաև իրենց քվեարկությամբ աղետի առաջ կանգնեցրին Հայաստանի Հանրապետությունը: