Սննդամթերքն աշխարհում կտրուկ թանկացել է

Thu, 10 Sep 2026 01:00:56 +0400

Այս տարվա օգոստոսին սննդամթերքի գներն աշխարհում բարձրացել են՝ հասնելով 2022 թվականի տարեվերջից ի վեր արձանագրված ամենաբարձր գնային նիշերին։ Դրան նպաստել են աշխարհաքաղաքական լարվածության սրացումը եւ եղանակային անբարենպաստ պայմանները։ Այս մասին վկայում է ՄԱԿ-ի Պարենային եւ գյուղատնտեսական կազմակերպությունը՝ հենվելով իր ուսումնասիրությունների վրա։ Համաձայն ներկայացված զեկույցի, գնաճը կազմել է 1,9 տոկոս՝ հուլիսի գների համեմատությամբ։ Թանկացել են հատկապես շաքարավազը, հացահատիկեղենը եւ կաթնամթերքը։

Շաքարը մասնավորապես թանկացել է 11,9, ցորենը՝ 2,6 տոկոսով։ Անցյալ տարվա համեմատ, ցորենն արդեն 15 տոկոսանոց գնաճ է ունեցել։ Համաշխարհային պարենային շուկաները կենտրոնացած են մատակարարումների եւ եղանակային մարտահրավերների առաջացրած խնդիրների վրա։ Իրավիճակը բավականին մեծ ճնշում է հանդիսանում ֆերմերների վրա, որոնք արդեն իսկ տառապում են արտադրական եւ այլ ծախսերի ավելացումից։ Հուլիսի կեսերից սրվել են ռազմական գործողությունները ռուս-ուկրաինական հակամարտության գոտում, եւ սեւծովյան ավազանով ցորենի արտահանումն ուկրաինացի ֆերմերների համար չափազանց բարդացել է։ Նաեւ՝ այլեւս քչերն են հավատում, որ Միացյալ Նահանգների ու Իրանի միջեւ գործարքի կնքումը հնարավոր կլինի։ Եվրոպայում էլ տարին բերքառատ համարել չես կարող, քանի որ եվրոպական ցամաքը մի քանի անգամ ջերմային հարվածների է ենթարկվել։ Դա կարող է բերել նրան, որ եվրոպական երկրներն ավելի կախման մեջ ընկնեն արտաքին մատակարարումներից, ինչը մատակարարումների համար մրցակցությունը, անշուշտ, կսրի։ Կանխատեսումների համաձայն, եղանակային ռիսկերը դժվար թե առաջիկայում անհետանան։ Իսկ դա նշանակում է, որ համաշխարհային պարենային շուկաները կշարունակեն մնալ խոցելի՝ հերթական գնաճային շոկի առաջ։ FAO-ի գնահատմամբ, այս տարվա ցորենի բերքն ամենացածրը կլինի՝ 18 թվականից ի վեր՝ 2,98 միլիարդ տոննա։ Bloomberg Agriculture Spot Index-ն էլ տասը մթերքի գծով այս տարվա օգոստոսին արձանագրել է 12 տոկոսանոց աճ, ինչն ամենաշեշտակի աճն է՝ 2012 թվականից ի վեր։ Հատկապես ցորենի եւ եգիպտացորենի ֆյուչերսները թանկացել են կտրուկ կերպով՝ գերազանցելով բազմամյա առավելագույն գնային ցուցանիշները։