Երբ կեղծը չի տարբերվում իրականից

Fri, 23 Oct 2026 17:15:46 +0400

Արհեստական բանականության զարգացումը նոր խնդիր է ստեղծել համացանցի օգտատերերի համար․ այսօր կեղծ լուսանկարներն ու տեսանյութերը կարող են այնքան իրական տեսք ունենալ, որ նույնիսկ փորձառու օգտատերերի համար դժվար լինի դրանք տարբերել իրական կադրերից։

Ֆրանսիայում տեղի ունեցող իրադարձությունների ֆոնին սոցիալական ցանցերում տարածվող նյութերը ևս մեկ անգամ ուշադրություն են հրավիրել այս խնդրի վրա։ Արհեստական բանականության միջոցով հնարավոր է ստեղծել մարդկանց, փողոցային բախումների և տարբեր միջադեպերի համոզիչ պատկերներ, ապա դրանք ներկայացնել որպես իրական իրադարձությունների լուսանկարներ կամ տեսանյութեր։

Ամենամտահոգիչն այն է, որ նման բովանդակությունը կարող է հաշված ժամերի ընթացքում տարածվել հազարավոր օգտատերերի շրջանում՝ ազդելով հանրային կարծիքի վրա։ Ընդ որում՝ նույնիսկ այն դեպքում, երբ կեղծիքը բացահայտվում է, սկզբնական հրապարակումն արդեն կարող է հասցրած լինել իր ազդեցությունը։

Եթե նախկինում լուսանկարը կամ տեսանյութը հաճախ ընկալվում էր որպես տեղի ունեցածի ապացույց, ապա այսօր այդ մոտեցումն այլևս վստահելի չէ։ Արհեստական բանականության զարգացման պայմաններում անհրաժեշտ է ստուգել ոչ միայն տեսածի իսկությունը, այլև դրա սկզբնաղբյուրը։

Համացանցում հայտնված յուրաքանչյուր ցնցող կադր չէ, որ իրականություն է։ Իսկ երբ կեղծը գրեթե չի տարբերվում իրականից, տեղեկատվության ստուգումը դառնում է ոչ թե ընտրություն, այլ անհրաժեշտություն։