Երկրի կլիմայական համակարգի 16 հիմնական ցուցանիշներից յոթը հասել են ռեկորդային արժեքների

Wed, 11 Nov 2026 23:45:01 +0400

Երկրի կլիմայական համակարգի 16 հիմնական ցուցանիշներից յոթը հասել են ռեկորդային արժեքների։ Հայտնում է Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Լևոն Ազիզյանը։

«Կլիմայի վիճակի 2026 թվականի զեկույցի» համաձայն կլիմայական փոփոխություններն արագանում են։ Գիտնականների դիտարկած 16 ցուցանիշներից յոթը գրանցել են ծայրահեղ արժեքներ․

մթնոլորտում ածխաթթու գազի, մեթանի և ազոտի ենթօքսիդի կոնցենտրացիաները,
օվկիանոսի ջերմապարունակությունը,
ծովի համաշխարհային մակարդակը,
լեռնային սառցադաշտերի հաստության և Գրենլանդիայի սառցային վահանի զանգվածի նվազագույնները։
2026 թվականի մայիսին CO₂-ի կոնցենտրացիան գերազանցել է 428 ppm-ը՝ նախաարդյունաբերական մակարդակից շուրջ 50%-ով ավելի։

Հատկապես մտահոգիչ է տաքացման արագացումը․ 1970–2010 թվականներին գլոբալ միջին ջերմաստիճանն աճել է տասնամյակում մոտ 0,19°C-ով, իսկ 2010 թվականից՝ մոտ 0,36°C-ով։

Միաժամանակ էներգետիկայում դրական տեղաշարժ կա․ 2025 թվականին վերականգնվող և միջուկային աղբյուրներն ապահովել են աշխարհի էլեկտրաէներգիայի արտադրության շուրջ 43%-ը։ Զարգանում են նաև էներգիայի կուտակման համակարգերը։
Սակայն հանածո վառելիքի սպառումն աճել է 0,9%-ով՝ հասնելով նոր առավելագույնի։ Էներգետիկայի հետ կապված CO₂-ի արտանետումները գերազանցել են 41 միլիարդ տոննան։

Անտառային հրդեհների հետևանքով 2025 թվականին աշխարհը կորցրել է 10,8 միլիոն հեկտար ծառածածկ տարածք՝ դիտարկումների պատմության երրորդ ամենամեծ ցուցանիշը։ Հրդեհները նաև մթնոլորտ են արտանետում կուտակված ածխածինը։

Հեղինակներն անհրաժեշտ են համարում համատեղ արագացնել մաքուր էներգետիկայի զարգացումը, նվազեցնել արտանետումները, վերականգնել էկոհամակարգերը և քաղաքներն ու գյուղատնտեսությունը հարմարեցնել փոփոխվող կլիմային։