«Մեր ապագան» հիմնադրամը Հայաստանում իրականացրեց միջազգային ծրագիր՝ նվիրված խորհրդային ատոմային բժշկության հիմնադիր Ավետիք Բուռնազյանի 120-ամյակին

Wed, 29 Apr 2026 16:40:35 +0400

«Մեր ապագան» կրթամշակութային բարեգործական հիմնադրամը Հայաստանում իրականացրել է ծրագիր՝ նվիրված ԽՍՀՄ ատոմային առողջապահության համակարգի հիմնադիրներից մեկի և ճառագայթային անվտանգության կայացման առանցքային գործիչ Ավետիք Իգնատի Բուռնազյանի ծննդյան 120-ամյակին:

Միջոցառումները համախմբեցին Հայաստանի և Ռուսաստանի գիտական, բժշկական և դիվանագիտական հանրության ներկայացուցիչներին՝ վերահաստատելով Բուռնազյանի ժառանգության արդիականությունը՝ որպես հումանիտար և մասնագիտական փոխգործակցության կարևոր գործոն:

Հոբելյանական ծրագիրն անցկացվեց երկու փուլով.

• Ապրիլի 27-ին Գեղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաքում տեղի ունեցան հիշատակի միջոցառումներ՝ նվիրված Ա. Բուռնազյանի կյանքի վաղ տարիներին: Պատվիրակությունն այցելեց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, որտեղ մկրտվել է գիտնականը, նրա ծնողների գերեզմանատեղիներ, ինչպես նաև նրա դպրոց, տուն և Գեղարքունիքի երկրագիտական թանգարան: Օրն ամփոփվեց «Արամ Խաչատրյանի. «Երջանկությունից» մինչև «Գայանե»» համերգով:

• Ապրիլի 28-ին Երևանում, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի հարթակում, «Մեր ապագան» հիմնադրամն անցկացրեց ծրագրի հիմնական միջոցառումները՝ ցուցահանդեսի բացումը և կոնֆերանսը:
«Ավետիք Բուռնազյան – 120 տարի. ժառանգություն, որը միավորում է Ռուսաստանն ու Հայաստանը» խորագրով ցուցահանդեսում ներկայացված էին արխիվային փաստաթղթեր, հազվագյուտ լուսանկարներ և նյութեր ռուսական ու հայկական աղբյուրներից, որոնք արտացոլում են նրա գիտնականի ավանդը «ատոմային առողջապահության» համակարգի ստեղծման գործում:

Ցուցահանդեսին ծանոթանալուց հետո մասնակիցներն անցկացրին կոնֆերանս, որի շրջանակներում քննարկվեցին ճառագայթային բժշկության զարգացման, միջուկային անվտանգության և միջազգային գիտական համագործակցության արդի հարցերը:

Բացելով ծրագիրը՝ «Մեր ապագան» հիմնադրամի գլխավոր տնօրեն Վահրամ Կարապետյանն ընդգծեց.
«Մեր հիմնադրամի համար մեծ պատիվ է անդրադառնալ Ավետիք Բուռնազյանի հարուստ ժառանգությանը նրա 120-ամյա հոբելյանի տարում: Հատկանշական է հոբելյանական միջոցառումների անցկացումը հենց Հայաստանի Հանրապետությունում՝ գիտնականի պատմական հայրենիքում, ինչը կատարվածին առանձնահատուկ նշանակություն է հաղորդում: Նման մարդկանց ժառանգությունը ամուր հիմք է դրել ապագա սերունդների համար: «Մեր ապագան» հիմնադրամի առաքելությունն է ոչ միայն պահպանել այդ ժառանգությունը, այլև ուղղորդել այն դեպի ապագա

ՀՀ-ում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը շեշտեց Ավետիք Իգնատևիչի անգնահատելի ավանդը հայրենական և համաշխարհային ճառագայթային բժշկության ու անվտանգության կայացման և զարգացման գործում:
Ողջույնի խոսքով հանդես եկավ ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահ Աշոտ Սաղյանը՝ մասնակիցներին մաղթելով արդյունավետ աշխատանք և նշելով Ավետիք Բուռնազյանի ժառանգությանն անդրադառնալու կարևորությունը գիտության և բժշկության զարգացման համատեքստում:

ՌԴ առողջապահության նախարար Միխայիլ Մուրաշկոյի պաշտոնական ուղերձն ընթերցեց Ա. Ֆ. Ցիբայի անվան բժշկական ռադիոլոգիական գիտական կենտրոնի տնօրեն, ՌԳԱ թղթակից անդամ, պրոֆեսոր Սերգեյ Իվանովը.
«Ավետիք Իգնատևիչի անունը անխզելիորեն կապված է ԽՍՀՄ ռազմաբժշկական ծառայության, ճառագայթային և տիեզերական բժշկության զարգացման հետ: Նրա լայնամասշտաբ մտածողության, պատասխանատվության և կազմակերպչական տաղանդի շնորհիվ սեղմ ժամկետներում ստեղծվեց ատոմային ոլորտի անձնակազմի բժշկասանիտարական ապահովման միասնական համակարգ: Հենց նա է դրել երկրի ճառագայթային անվտանգության ամուր հիմքերը՝ ապահովելով միջուկային վահանի ստեղծումը և խաղաղ ատոմի զարգացումը»:

«Արաբկիր» բժշկական համալիրի տնօրենների խորհրդի նախագահ, պրոֆեսոր Արա Բաբլոյանը նշեց, որ գիտնականի կյանքի ուղին պրոֆեսիոնալիզմի և նվիրումի օրինակ է, իսկ նրա ժառանգությունը ուղենիշ է մնում բժշկական հանրության համար: Այս համատեքստում ընդգծվեց «Մեր ապագան» հիմնադրամի և անձամբ Վահրամ Կարապետյանի ավանդը հայրենակիցների պատմական հիշողության հանրայնացման գործում:

Բովանդակային զեկույցներով հանդես եկան ճառագայթային բժշկության և գիտության ոլորտի առաջատար մասնագետները:
ՌԳԱ ակադեմիկոս, ՌԳԱ ռադիոկենսաբանության գիտական խորհրդի նախագահ Իգոր Ուշակովը իր «Յուրահատուկ գեներալ՝ միջուկային-տիեզերական բժշկության ոլորտում» զեկույցում նշեց. Միջուկային և տիեզերական բժշկության գեներալը. Ա. Ի. Բուրնազյանի 120-ամյակին (Ռուսաստանի ՖՄԲԱ-ի Ա. Բուրնազյանի անվան Դաշնային բժշկակենսաբանական գիտական կենտրոնի թանգարանային հավաքածուի տեսություն):

«Այսօր իրականացավ իմ վաղեմի երազանքը՝ այցելել Հայաստան, և ահա ես այստեղ եմ՝ Բուռնազյանի հայրենիքում: Հենց ատոմային նախագծի շրջանակներում է լիարժեքորեն դրսևորվել նրա՝ որպես գիտնականի բացառիկ տաղանդը: «Մեր ապագան» հիմնադրամի աշխատանքը չափազանց կարևոր է, քանի որ այն հետևողականորեն հավաքում և գիտական շրջանառության մեջ է վերադարձնում Բուռնազյանի կյանքի և գործունեության մասին տվյալները»:

ՀՀ ԳԱԱ Բնական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար Ռուբեն Հարությունյանն անդրադարձավ Չեռնոբիլի վթարի հետևանքների վերացմանը հայ մասնագետների մասնակցությանը՝ ընդգծելով Բուռնազյանի անվան կենտրոնի հետ սերտ փոխկապակցվածությունը:

Առանձնահատուկ ուշադրություն արժանացավ ժամանակակից բժշկական պրակտիկային և ուռուցքաբանական օգնության զարգացմանը, որոնք հիմնված են Ավետիք Բուռնազյանի կողմից ներդրված գիտակազմակերպչական մոտեցումների վրա: Այս մասին խոսեցին Վ. Ա. Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի փոխտնօրեն Ալեքսանդր Սեինյանը և պրոֆեսոր Սերգեյ Իվանովը:

Կոնֆերանսի ընթացքում, գիտական վերլուծություններին զուգահեռ, անդրադարձ կատարվեց նաև Բուռնազյանի անհատականությանը: Ծրագրի շրջանակներում ելույթ ունեցավ նրա ազգականը՝ Հակոբ Թերզյանը, ով ներկայացրեց հուշեր՝ լրացնելով գիտնականի և պետական գործչի կերպարը:

Ցուցահանդեսին և կոնֆերանսին ներգրավված էին նաև երիտասարդության ներկայացուցիչներ:
Միջոցառումներն անցկացվեցին Հայաստանի Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանության և ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի աջակցությամբ: