Եվրոպական ներգրավվածությունը պետք է մնա խիստ չեզոք. հայտարարություն

Mon, 04 May 2026 16:45:57 +0400

Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթաժողովին ընդառաջ՝ Եվրոպայի տարբեր երկրներում գործող հայկական համայնքների ներկայացուցիչների հայտարարությունը

Մենք՝ Եվրոպայի տարբեր երկրներում գործող հայկական համայնքների ներքոստորոգրյալ ներկայացուցիչներս, հրապարակում ենք այս հայտարարությունը՝ Երևանում կայանալիք Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթաժողովին ընդառաջ՝ մտահոգություն հայտնելով 2026 թ. հունիսի 7-ին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին նախորդող ժամանակահատվածում Հայաստանի ժողովրդավարական միջավայրի ամբողջականության վերաբերյալ։

Ժողովրդավարությունը պետք է պաշտպանվի ոչ միայն ընտրության օրը, այլև մինչ այդ

Հայաստանը մոտենում է ընտրական վճռորոշ փուլին։ Սակայն առկա պայմանները մտահոգություն են առաջացնում գործընթացի նկատմամբ հանրային վստահության առումով։ Խիստ բևեռացված քաղաքական միջավայրը, քաղաքական մրցակցության անհավասար պայմանները և նախընտրական ընդհանուր շրջանակի վերաբերյալ հարցադրումները կարող են վտանգել վստահությունը։
Ազատ և արդար ընտրությունները չեն սահմանվում միայն ընտրության օրը տեղի ունեցող իրադարձություններով։ Դրանք կախված են ողջ գործընթացի ամբողջականությունից՝ լրատվամիջոցների նկատմամբ հավասար հասանելիությունից, արդար մրցակցությունից և հիմնարար ազատությունների լիարժեք պաշտպանությունից։

Եվրոպական ներգրավվածությունը պետք է մնա խիստ չեզոք

Մենք ընդունում ենք Եվրոպական միության դերը՝ Հայաստանում ժողովրդավարական կայունության աջակցման գործում, ներառյալ ապատեղեկատվությանը հակազդելու ջանքերը։
Սակայն այդ աջակցությունը պետք է մնա խիստ չեզոք։ Ցանկացած ընկալում, թե արտաքին դերակատարները նախապատվություն են տալիս որևէ քաղաքական ուժի՝ մյուսի նկատմամբ, անկախ նրանից՝ դա ճշգրիտ է, թե ոչ, կարող է վնասել ինչպես ընտրական գործընթացի վստահելիությանը, այնպես էլ եվրոպական գործընկերների հեղինակությանը։
Լավ մտադրություններով պայմանավորված ներգրավվածությունը չպետք է անգիտակցաբար ջնջի աջակցության և միջամտության միջև սահմանը։

Ընտրությունները չեն կարող անցկացվել սպառնալիքների ստվերի ներքո

Մենք մտահոգված ենք տարածաշրջանում նոր հակամարտության հնարավորության վերաբերյալ շրջանառվող նարատիվներով։
Մենք կոչ ենք անում Ադրբեջանին զերծ մնալ այնպիսի հռետորաբանությունից կամ գործողություններից, որոնք կարող են մեկնաբանվել որպես սպառնալիք կամ հարկադրանք, ներառյալ փորձերը՝ տարածաշրջանային կայունությունը կապելու Հայաստանի ժողովրդավարական գործընթացի արդյունքների հետ։
Ընտրությունները պետք է անցկացվեն առանց ճնշման, վախի կամ սրման սպառնալիքի ստվերի։

Արցախահայերի իրավունքները չպետք է անտեսվեն

Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված հայերի իրավունքները մնում են առանցքային խնդիր։
Կայուն խաղաղությունը պետք է ներառի մարդու հիմնարար իրավունքների հարգում, ներառյալ արժանապատվությունը, անվտանգությունը և վերադարձի իրավունքը՝ համաձայն միջազգային իրավունքի։
Մարդասիրական հարցերը չպետք է մղվեն երկրորդ պլան՝ աշխարհաքաղաքական նկատառումների պատճառով։

Պատասխանատվության պահ

Մենք կոչ ենք անում բոլոր դերակատարներին՝ ինչպես Հայաստանի ներսում, այնպես էլ միջազգային մակարդակում, գործել պատասխանատվությամբ և լիարժեք հարգանքով ժողովրդավարական սկզբունքների նկատմամբ։
Այս ընտրությունները միայն ազգային կարևոր հանգրվան չեն։ Դրանք նաև ժողովրդավարական վստահելիության փորձություն են, որի արձագանքը տարածվում է Եվրոպայում և այլուր գտնվող հայկական համայնքների վրա։

Եզրակացություն

Հայաստանի ընտրական գործընթացը պետք է պաշտպանվի թե՛ ներքին խեղաթյուրումներից, թե՛ արտաքին ճնշումներից։
Վստահելի, թափանցիկ և իրական մրցակցային ընտրությունը կարևոր է ոչ միայն Հայաստանի ժողովրդավարական ապագայի, այլև ավելի լայն տարածաշրջանի կայունության համար։
Մենք պատրաստ ենք աջակցել այն ջանքերին, որոնք կպահպանեն այս սկզբունքները։

Ստորագրողներ՝

Ավստրիա
Սամուել Նահադեդյան – Ավստրիայի Հայկական կոմիտե
Բելգիա
Կարեն Թադևոսյան – Բելգիայի հայերի համաժողովի նախագահ
Բուլղարիա
Սահակ Չալեկյան – Բուլղարիայի հայկական միությունների ասոցիացիայի համանախագահ
Չեխիա
Ալեքսանդր Սարգսյան – Չեխիայի Հայ Առաքելական եկեղեցու խորհրդի նախագահ
Կիպրոս
Վահան Այնեդջյան – Կիպրոսի հայոց թեմական խորհրդի նախագահ
Հունաստան
Նազար Ավակյան – Հունաստանի հայերի կենտրոնական խորհրդի նախագահ
Իտալիա
Բայկար Սզավլյան – Իտալիայի հայերի մշակութային միության նախագահ
Ֆրանսիա
Արա Թորանյան — Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների համակարգող խորհրդի (CCAF) համանախագահ
Մուրադ Փափազյան — Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների համակարգող խորհրդի (CCAF) համանախագահ
Գերմանիա
Ջոնաթան Շպանգենբերգ – Գերմանիայի հայերի կենտրոնական խորհրդի նախագահ
Նիդեռլանդներ
Նուբար Վարդանյան – Ալմելոյի հայկական համայնքի ներկայացուցիչ
Ռումինիա
Զարեհ Նազարյան – Ռումինիայի հայերի միության փոխնախագահ
Իսպանիա
Արարատ Ղուկասյան – Վալենսիայի հայկական համայնքի ներկայացուցիչ
Շվեդիա, Նորվեգիա, Դանիա
Անահիտ Ավագյան – Սկանդինավյան հայկական միության համակոորդինատոր
Սիմոն Տեր-Սահակյան – Սկանդինավյան հայկական միության համակոորդինատոր
Միացյալ Թագավորություն
Գարեն Արևյան – Միացյալ Թագավորության հայկական համայնքի խորհրդի նախագահ
Համակարգող
Բելգիա
Գասպար Կարապետյան

Կից՝ հաղորդագրության անգլերեն տեքստը

Statement by Representatives of Armenian Communities Across Europe
Ahead of the European Political Community Summit in Yerevan (4 May 2026)

Brussels, 29th of April 2026

We, the undersigned representatives of Armenian communities from across Europe, issue this statement ahead of the European Political Community Summit in Yerevan to raise concerns about the integrity of Armenia’s democratic environment in the run-up to the parliamentary elections on 7 June 2026.
Democracy Must Be Protected Before, Not Only On, Election Day
Armenia is approaching a decisive electoral moment. Yet current conditions raise concerns about public confidence in the process. A highly polarized political environment, uneven conditions for political competition, and questions surrounding the broader pre-electoral framework risk undermining trust.
Free and fair elections are not defined solely by what happens on election day. They depend on the integrity of the entire process—equal access to media, fair competition, and the full protection of fundamental freedoms.
European Engagement Must Remain Strictly Neutral
We recognize the European Union’s role in supporting democratic resilience in Armenia, including efforts to counter disinformation.
However, this support must remain strictly neutral. Any perception that external actors are favoring one political force over another—whether accurate or not—can damage both the credibility of the electoral process and the standing of European partners.
Well-intentioned engagement must not unintentionally blur the line between support and interference.
Elections Cannot Take Place Under the Shadow of Threats
We are concerned by narratives suggesting the possibility of renewed conflict in the region.
We call on Azerbaijan to refrain from rhetoric or actions that could be interpreted as threats or coercion, including attempts to link regional stability to the outcome of Armenia’s democratic process.
Elections must take place free from pressure, intimidation, or the shadow of escalation.
The Rights of Armenians from Artsakh Must Not Be Overlooked
The rights of Armenians forcibly displaced from Nagorno-Karabakh remain a central issue.
A sustainable peace must include respect for fundamental human rights, including dignity, security, and, where applicable, the right of return in accordance with international law.
Humanitarian concerns must not be sidelined by geopolitical considerations.
A Moment of Responsibility
We call on all actors—within Armenia and internationally—to act responsibly and in full respect of democratic principles.
These elections are not only a national milestone. They are also a test of democratic credibility that resonates across Armenian communities in Europe and beyond.
Conclusion
Armenia’s electoral process must be protected from both internal distortions and external pressures.
A credible, transparent, and genuinely competitive election is essential—not only for Armenia’s democratic future, but for stability in the wider region.
We stand ready to support efforts that uphold these principles.
Signatories
Austria
Samuel Nahadedian – Armenian Committee of Austria
Belgium
Karen Tatevosian – President of the Assembly of the Armenians in Belgium
Bulgaria
Sahak Tchalekian – Co-President of the Association of the Armenian Unions of Bulgaria
Czechia
Aleksandr Sargsyan – President of the Armenian Apostolic Church Council of Czechia
Cyprus
Vahan Aynedjian – President of the President of the Diocesan Council of the Armenians in Cyprus
Greece
Nazar Avakian – President of the Central Council of the Armenians in Greece
Italy
Baykar Szavlian – President of the Cultural Union of Armenians in Italy
France
Ara Toranian — Co-Chair, Conseil de Coordination des Organisations Arméniennes de France (CCAF)
Mourad Papazian — Co-Chair, Conseil de Coordination des Organisations Arméniennes de France (CCAF)
Germany
Jonathan Spangenberg – President of the Central Council of Armenians in Germany
The Netherlands
Noubar Vartanian – Representative of the Armenian Community of Almelo
Romania
Zareh Nazaryan – Vice-President of the Union of Armenians of Romania
Spain
Ararat Ghukasyan – Representative of the Armenian Community of Valencia
Sweden, Norway, Denmark
Anahit Avakian – Co-Moderator of the Scandinavian Armenian Union
Simon Der Sahakian – Co-Moderator of the Scandinavian Armenian Union
United Kingdom
Garen Arevian – President Armenian Community Council of the United Kingdom
Coordinator
Kaspar Karampetian – Belgium