Փաշինյանական ռեժիմի «բերիաները» երևի տեսել են

Wed, 24 Jun 2026 20:58:55 +0400

Երեւի Աննա Վարդապետյանը, Անդրանիկ Սիմոնյանն ու Արթուր Պողոսյանը ժամանակին շատ են նայել 37 թվի մասին ֆիլմեր եւ ոգեշնչվել են Յագոդայի, Եժովի, Բերիայի կերպարներից: Նիկոլ Փաշինյանն էլ ոչ միայն Պապ թագավորի, այլ նաեւ Ստալինի, Պինոչետի, գուցե` Մաո Ցզեդունի կամ Կիմ Չեն Ընի կերպարներով է ժամանակին ոգեշնչված եղել եւ ուժի ու հզորության մասին իր պատկերացումները սահմանափակվում են մարդկանց բռնել-նստեցնել-պատժել-դատելու գործողություններով: Նիկոլական դատավորներն էլ երեւի ոգեշնչվել են 37 թվի «եռյակների» օրինակից, որոնք նիստեր չէին անում` ուղղակի որոշումներ էին դակում, մի տարբերությամբ, որ նրանք մահապատժի էին ուղարկում, սրանք կալանքների որոշումներն են դակում:

Փաշինյանական ռեժիմի «բերիաները» երեւի կինոներում նաեւ տեսել են, թե ինչպես էին 37 թվին սեւ «վորոնյոկները» լուսումութին գնում իրենց զոհերի հետեւից` այնպես, որ շենքի բոլոր բնակիչներն իմանան եւ երկրով մեկ ահուսարսափ տարածվի: Որ գիշերային ամեն աղմուկից, մոտակայքով անցնող ամեն ավտոմեքենայի ձայնից, ամեն բացվող դռան ճռռոցից մարդկանց սիրտը թփրտա եւ բոլոր-բոլորն անխտիր սպասեն գիշերային դահիճներին ու… իրենց հերթին: Այսօր հերթը Ավետիք Չալաբյանինն էր…

Ընդդիմադիրներից մեկը մեր լրագրողին այսօր ասել էր, թե` տունը միշտ մաքուր են պահում, դրսի հագուստն էլ` կողքները դրած, որ անակնկալի չգան` արագ հագնվեն ու գնան իրենց հետեւից եկածների հետ: Կատակով էր ասել, ծիծաղով, բայց սա սեւ հումորի շարքից է…

2018-ին մենք ազգովի դեմոկրատիա եւ ազատություն էինք երազում` մարդու իրավունքների, խոսքի ազատության, ընտրական իրավունքի ընդլայնում… ստացանք սողացող ստալինիզմ` գիշերային ձերբակալություններով, անհիմն ու նենգ կալանավորումներով: Երբ ոչ ոք չգիտի հերթական «զոհին» ինչի համար են տանում եւ որ գործողությունը կամ խոսքը կարող է հաջորդ անգամ մեր տեղակալ «ռազլիվի» բռնապետիկին դուր չգալ:

Տասնյակ տարիներ իր թերթում քաղաքական հետապնդումների եւ անհիմն կալանավորումների դեմ հոդվածներ է հրապարակել (գոնե ես այդ թեմաներով հարյուրավոր հոդվածներ եմ գրել «Հայկական ժամանակում» եւ ինքը բոլորի հետ համաձայն է եղել), անմեղության կանխավարկածի խախտումներն է դատապարտել, քրեական մեթոդները չարաշահող իշխանություններին է քննադատել…հիմա տվեց- անցավ իր բոլոր նախորդներին` մարդու իրավունքների ոտնահարման, օրենքներն ու Սահմանադրությունը տրորելու տեսանկյունից:

Պարզվեց` կալանքն իր ամենասիրելի գործիքն է, քաղաքական հետապնդումը` աթոռը պաշտպանելու միակ միջոց, քաղաքական հակառակորդները` ոխերիմ թշնամիներ, քաղաքացին` տուգանքի մատերիալ, իշխանությունն էլ իրեն հարկավոր էր ոչ թե պետությունը զարգացնելու, արդար ու ազատ երկիր կառուցելու, այլ… վայելելու համար: