Ինչ փոփոխություններ են սպասվում հայ-իրանական սահմանին

Thu, 03 Sep 2026 11:23:28 +0400

Հայաստանի և Իրանի միջև սահմանային անցակետերում նախատեսվում է ներդնել մաքսային հսկողության և ձևակերպումների ավելի արագ ու պարզեցված մեխանիզմներ։ Այդ նպատակով Հայաստանի կառավարությունը որոշել է գործարկել «Պարզեցված մաքսային միջանցք» համակարգը։

Նոր համակարգի հիմնական նպատակը արտաքին տնտեսական գործունեությամբ զբաղվող օրինապահ ընկերությունների և գործարարների համար սահմանային գործընթացներն առավել արդյունավետ դարձնելն է։ Նախատեսվում է կրճատել մաքսային ձևակերպումների համար անհրաժեշտ ժամանակը և փաստաթղթերի ծավալը, ինչպես նաև նվազեցնել ապրանքների ստուգման գործընթացների շրջանակը։

Մաքսային մարմինների կողմից ապրանքների վերաբերյալ նախապես ստացված տվյալների վերլուծության հիման վրա կկիրառվի ռիսկերի կառավարման համակարգ։ Դրա շնորհիվ այն բեռների նկատմամբ, որոնք ավելի ցածր ռիսկ են ներկայացնում, հնարավոր կլինի սահմանափակել մաքսային վերահսկողության միջոցներն ու դրանց ծավալը։

Ակնկալվում է, որ փոփոխությունների արդյունքում էապես կկրճատվեն սահմանային անցակետերում ապրանքների բացթողման ժամկետներն ու փոխադրողների սպասման ժամանակը։

Տարածաշրջանային համագործակցության ընդլայնում
Հայաստանի կառավարությունը միաժամանակ նախատեսում է ակտիվացնել աշխատանքը նաև Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակում իրականացվող բազմակողմ համագործակցության ուղղությամբ։

Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում տրանսպորտային և լոգիստիկ ենթակառուցվածքների զարգացմանը, տարածաշրջանային տրանսպորտային կապերի ամրապնդմանը, էներգետիկ ծրագրերին և Հայաստանի ու Իրանի համար փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող նախաձեռնություններին։

Այս համատեքստում Հայաստանի համար կարևոր ուղղություններից մեկը «Պարսից ծոց-Սև ծով» տրանսպորտային միջանցքի ձևավորումն է։ Նախատեսվող ծրագրերի իրականացումը կարող է նպաստել ինչպես Հայաստանի և Իրանի միջև առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնմանը, այնպես էլ տարածաշրջանային հաղորդակցությունների զարգացմանը։

Առևտրաշրջանառության ցուցանիշները
Հայաստանի և Իրանի միջև առևտրային հարաբերությունների ակտիվացման ֆոնին մաքսային գործընթացների պարզեցումը դիտարկվում է որպես երկկողմ տնտեսական կապերի խթանման կարևոր քայլ։

2025 թվականին երկու երկրների միջև առևտրի ծավալը կազմել է 90 մլն 371 հազար դոլար։ 2026 թվականի առաջին եռամսյակում այդ ցուցանիշը կազմել է 14 մլն 597 հազար դրամ՝ ըստ ներկայացված տվյալների։